Urukiko rwo muri Zambia rwemeje ko Perezida Edgar Lungu 'yemerewe kwiyamamariza manda ya gatatu'

Bwana Lungu ari ku butegetsi guhera mu mwaka wa 2015 Uwufise ububasha kw’isanamu AFP/Getty Images
Image caption Bwana Lungu ari ku butegetsi guhera mu mwaka wa 2015

Urukiko rw'itegekonshinga rwa Zambia ku wa gatanu rwemeje ko Perezida Edgar Lungu ashobora kwiyamamaza mu matora ya perezida ateganyijwe mu mwaka wa 2021.

Nkuko bitangazwa n'ibiro ntaramakuru Reuters, urukiko rwasanze yiyamamaje ataba arenze ku gihe cya manda ebyiri ziteganywa n'itegekonshinga.

Urukiko rwavuze ko ibi byatewe nuko manda ya mbere ya Bwana Lungu yamaze gusa umwaka umwe n'amezi atandatu, ubwo yageraga ku butegetsi atowe mu kwezi kwa mbere mu mwaka wa 2015, nyuma yaho Perezida Michael Sata yari asimbuye apfiriye mu kwezi kwa cumi mu mwaka wa 2014.

Icyo gihe, Zambia yari yaramaze guteganya amatora ya perezida mu mwaka wakurikiyeho, bituma Bwana Lungu amara ku butegetsi umwaka umwe n'amezi atandatu.

Bwana Lungu w'imyaka 62 y'amavuko, yavuze ko itegekonshinga rivuga ko bifatwa nkaho perezida yarangije manda iyo ayimazemo igihe nibura cy'imyaka itatu.

Abarwanyaga ko Bwana Lungu yiyamamariza manda ya gatatu, bagenderaga ku gice cyo mu itegekonshinga rya Zambia kivuga ko iyo umuntu yabaye perezida inshuro ebyiri atemerewe n'amategeko kongera kwiyamamaza ku mwanya wa perezida.

Ishyaka ritavuga rumwe n'ubutegetsi rya UPND rivuga ko riharanira iterambere ry'igihugu, ryamaganye iki cyemezo cy'urukiko rw'itegekonshinga.

Hagati aho, ishyaka rivuga ko ari iryo gukunda igihugu rya Patriotic Front rya Bwana Lungu, ryahise ritangaza ko rimutanzeho umukandida mu matora ya perezida ateganyijwe mu mwaka wa 2021.

Umunyamakuru wa BBC Kennedy Gondwe uri mu murwa mukuru Lusaka, avuga ko iki cyemezo cy'urukiko kitatunguye benshi muri iki gihugu.

Uyu munyamakuru wa BBC yongeyeho ko mu mwaka ushize wa 2017, Bwana Lungu yari yaburiye ko haba akaga urukiko rutinyutse "kubigenza nkuko byagenze muri Kenya" rukemeza ko atemerewe kwiyamamaza.

Ibindi bisa n’ibi