Venezuela yacanye umubano n'Amerika yemeye nka Perezida Juan Guaidó, utavuga rumwe n'ubutegetsi

Juan Guaidó, ku wa gatatu witangaje nka Perezida w'inzibacyuho wa Venezuela, ni umukuru w'inteko ishingamategeko y'iki gihugu Uwufise ububasha kw’isanamu EPA
Image caption Juan Guaidó, ku wa gatatu witangaje nka Perezida w'inzibacyuho wa Venezuela, ni umukuru w'inteko ishingamategeko y'iki gihugu

Perezida Nicolás Maduro wa Venezuela yacanye umubano na Leta Zunze Ubumwe z'Amerika nyuma yaho zemeye Juan Guaidó, umukuru w'abatavuga rumwe n'ubutegetsi, nka Perezida w'inzibacyuho w'iki gihugu.

Bwana Maduro yahaye amasaha 72 abakozi b'ambasade y'Amerika muri Venezuela ngo babe bamaze kuhava, ariko Amerika yatangaje ko "uwahoze ari perezida" nta bubasha agifite bwo kwirukana mu gihugu abakozi bayo.

Ku wa gatatu, Bwana Guaidó yatangarije mu myigaragambyo yitabiriwe n'imbaga ko ari we Perezida wa Venezuela. Amerika yatangaje ko "uwahoze ari Perezida Maduro" nta bubasha agifite ndetse ishishikariza igisirikare cya Venezuela gushyigikira Bwana Guaidó.

Kugeza ubu igisirikare kiracyashyigikiye Bwana Maduro.

Umunyamakuru wa BBC Jonathan Marcus ukurikiranira hafi ibya gisirikare n'imibanire y'ibihugu, avuga ko ahanini icyakurikiraho ku kuntu ibintu bimeze kuri ubu muri Venezuela, cyaterwa n'uruhande igisirikare gihisemo gushyigikira.

Ku butegetsi bwa Bwana Maduro, ubukungu bwa Venezuela bwakomeje kujegajega. Ifaranga ryataye agaciro, ibura ry'umuriro w'amashanyarazi n'ibura ry'iby'ibanze mu buzima, byatumye abaturage b'iki gihugu babarirwa muri za miliyoni basuhuka.

Imyigaragambyo yo ku wa gatatu, yitabiriwe n'ababarirwa mu bihumbi bashyigikiye Bwana Guaidó, umukuru w'inteko ishingamategeko y'iki gihugu.

Yabwiye imbaga y'abigaragambya, bateraga hejuru byo kumushyigikira, ko imyigaragambyo izakomeza "kugeza Venezuela ibohotse".

Uwufise ububasha kw’isanamu EPA
Image caption Imiryango itegamiye kuri leta itangaza ko abantu 14 baguye muri iyi myigaragambyo

Nuko Bwana Guaidó azamura akaboko ke k'iburyo agira ati: "Ndahiriye ko nzakoresha ububasha bw'igihugu nka Perezida w'inzibacyuho". Yasezeranyije ko agiye kuyobora leta y'inzibacyuho ndetse agategura amatora akozwe mu bwisanzure.

Yasabye igisirikare cya Venezuela - kugeza ubu kigishyigikiye Bwana Maduro - kutubaha ubutegetsi buriho.

Imiryango itegamiye kuri leta yo muri Venezuela itangaza ko abantu 14 bishwe barashwe muri iyo myigaragambyo yo ku wa kabiri no ku wa gatatu.

Mu itangazo Perezida Donald Trump w'Amerika yasohoye hashize iminota Bwana Guaidó w'imyaka 35 y'amavuko yitangaje nka Perezida w'inzibacyuho wa Venezuela - bigaragara ko Amerika yari yariteguye mbere, yavuze ko yemera Bwana Guaidó nka Perezida w'inzibacyuho.

Bwana Trump yongeyeho ko ubutegetsi bwa Bwana Maduro "butemewe n'amategeko". Yanasabye ibindi bihugu kumwemera nka Perezida w'inzibacyuho wa Venezuela, ndetse aburira Bwana Maduro kudashyira mu kaga umutekano w'abaturage b'iki gihugu.

Uwufise ububasha kw’isanamu AFP/Getty Images
Image caption Bwana Maduro n'abamushyigikiye bemeza ko ibibazo bya Venezuela biterwa n'ibihano Amerika yafatiye iki gihugu

Nyuma Bwana Trump yabwiye abanyamakuru ko adateganya gukoresha ingufu za gisirikare muri Venezuela, ariko yongeraho ati: "Uburyo bwose bwakoreshwa".

Mu itangazo ryanyuze kuri televiziyo y'igihugu, Bwana Maduro yamaganye Amerika ashinja kugerageza gutegekera Venezuela ikantarange, avuga ko abatavuga rumwe na leta bashaka guhirika ubutegetsi.

Vladimir Padrino, minisitiri w'ingabo wa Venezuela, yamaganye Bwana Guaidó wasabye igisirikare kutubahiriza amabwiriza ya Bwana Maduro.

Mu butumwa bwo ku rubuga rwa Twitter, Bwana Padrino yagize ati: "Abasirikare b'igihugu ntibemera perezida washyizweho ku bw'inyungu zidasobanutse, cyangwa uwishyizeho binyuranyije n'amategeko".

Amahanga yabyakiriye gute?

Ibihugu birindwi byo muri Amerika y'epfo - Brezili, Colombia, Chili, Peru, Ecuador, Argentine na Paraguay - byamaze kwemera Bwana Guaidó nka Perezida w'inzibacyuho wa Venezuela.

Canada na yo yamaze kumwemera, mu gihe umuryango w'ubumwe bw'Uburayi wo usaba ko habaho amatora mashya.

Ibihugu bya Mexico, Bolivia na Cuba, byatangaje ko bishyigikiye Bwana Maduro.

Uburusiya bwanenze amwe mu mahanga "ashaka impinduka mu butegetsi", bwongeraho ko igisirikare cy'Amerika kiramutse kigiye muri Venezuela ibintu "byadogera".

Perezida Recep Tayyip Erdogan wa Turukiya, we yanyujije ubutumwa ku rubuga nkoranyambaga rwa Twitter agira ati: "Muvandimwe Maduro! Komera, tukuri inyuma".

Bwana Maduro - yageze ku butegetsi mu mwaka wa 2013 nyuma y'urupfu rwa Hugo Chávez - n'abamushyigikiye, bemeza ko ibibazo bya Venezuela biterwa n'ibihano Amerika yafatiye iki gihugu bituma kidashobora kwishyura imyenda gifite.