Amnesty International isaba u Rwanda gukurikirana abacyekwaho kwica impunzi z'Abanyekongo zo mu nkambi ya Kiziba

Inkambi ya Kiziba y'impunzi z'Abanyekongo iri mu burengerazuba bw'u Rwanda Uwufise ububasha kw’isanamu AFP/Getty Images
Image caption Inkambi ya Kiziba y'impunzi z'Abanyekongo iri mu burengerazuba bw'u Rwanda

Ishyirahamwe riharanira uburenganzira bwa muntu Amnesty International rivuga ko mu gihe hashize umwaka impunzi z'Abanyekongo 11 zo mu nkambi ya Kiziba iri mu karere ka Karongi mu burengerazuba bw'u Rwanda zishwe, abapolisi ishinja ubwo bwicanyi bo bakidegembya.

Ni ubwicanyi bwabaye ku itariki ya 22 y'ukwezi kwa kabiri mu mwaka ushize wa 2018.

Mu cyegeranyo yasohoye, Amnesty International isaba ko abapolisi ishinja kurasa ku mpunzi zigaragambyaga kubera igabanuka ry'imfashanyo zigenerwa n'ishami ry'umuryango w'abibumbye ryita ku mpunzi (HCR), "bagomba gukorwaho iperereza kandi bakabiryozwa".

Amnesty International ivuga ko mu gihe nta perereza riratangazwa na leta y'u Rwanda kuri ubwo bwicanyi, impunzi zigera kuri 63 zo ziri kuregwa mu nkiko kubera kwitabira iyo myigaragambyo, zishinjwa "kwitabira no gutegura imyigaragambyo itemewe n'amategeko".

Sarah Jackson, umuyobozi wungirije wa Amnesty International mu karere k'ibiyaga bigari, mu ihembe ry'Afurika no muri Afurika y'uburasirazuba, yagize ati:

"Aho gushinja impunzi gusiga icyasha isura y'u Rwanda, abategetsi bakwiye gukora iperereza ku kuntu impunzi 11 byarangiye ziciwe mu myigaragambyo yari icunzwe n'abapolisi".

Madamu Jackson yavuze kandi ko abategetsi "bakwiye kubiryoza ababigizemo uruhare".

Image caption Abaregwa bakabakaba 60 ubwo binjiraga mu rukiko rwisumbuye rwa Karongi bambaye imyenda y'iroza iranga imfungwa, babiri baziritse mu ipingu rimwe, ku itariki ya 6 y'ukwezi kwa cumi na kumwe mu mwaka ushize wa 2018

Amnesty International ivuga ko ku itariki ya 20 y'ukwezi kwa kabiri mu mwaka ushize wa 2018, impunzi z'Abanyekongo zibarirwa mu magana zagenze ibirometero birenga 10 ziva mu nkambi ya Kiziba zigaragambiriza kugabanyirizwa imfashanyo na HCR.

Zasabaga ko zemererwa gusubira iwabo muri Repubulika ya Demokarasi ya Kongo cyangwa zikimurirwa mu kindi gihugu.

Amnesty International ivuga ko nubwo izo mpunzi zari zasabwe na polisi, inzego z'ibanze na HCR gusubira mu nkambi, zanangiye mu gihe cy'iminsi itatu.

Amnesty International ikomeza ivuga ko ku itariki ya 22 y'uko kwezi kwa kabiri, abapolisi bazirashemo imyuka iryana mu maso ndetse n'amasasu nyamasasu hagapfamo impunzi umunani naho izindi mpunzi zigakomereka.

Nyuma yaho HCR yatangaje ko izindi mpunzi eshatu nazo zaje gupfira mu nkambi kuri uwo munsi ubwo polisi yarasaga ku bigaragambirizaga mu nkambi.

Image caption Impunzi zo mu nkambi ya Kiziba zasabaga ko zisubizwa iwabo muri Repubulika ya Demokarasi ya Kongo

Icyo gihe polisi y'u Rwanda yatangaje ko iyo myigaragambyo yari ikomeje kwiyongeramo ibikorwa by'urugomo ndetse ko abapolisi barindwi bari bakomeretse.

Ariko Amnesty International ivuga ko umwe mu babibonye biba yayibwiye ko bamwe mu bigaragambya bateye amabuye kuri polisi, ariko byo kwirinda gusa nyuma yaho polisi yari ibarashemo imyuka iryana mu maso.

Amnesty International ivuga ko kugeza ubu ibimaze gutangazwa n'inzego za leta y'u Rwanda ndetse n'akanama k'igihugu k'uburenganzira bwa muntu, bigaragaza ko hari kwibandwa ku gukora iperereza ku mpunzi zitabiriye imyigaragambyo aho kuba ku bikorwa bya polisi byateje impfu no gukomereka.

Leta y'u Rwanda isabwa iki?

Amnesty International isaba leta y'u Rwanda ko hakorwa "iperereza ryigenga kandi ridafite aho ribogamiye" ku buryo bwakoreshejwe na polisi, inzego z'ibanze n'igisirikare, mu guhosha imyigaragambyo y'izo mpunzi z'Abanyekongo.

Ivuga kandi ko mu kwirinda impfu zishobora kwirindwa n'ikomeretsa bishobora kubaho mu gihe kizaza, leta y'u Rwanda "igomba kuvugurura amabwiriza ya polisi ajyanye no gucunga ahahuriwe n'imbaga y'abantu ndetse n'ajyanye no gukoresha ingufu n'intwaro".

Amnesty International inavuga ko inteko ishingamategeko y'u Rwanda ikwiye gusubiramo itegeko "riniga mu buryo butari ngombwa uburenganzira bwo guterana n'abandi, guterana mu mahoro n'uburenganzira bwo kwisanzura mu mvugo".

BBC iracyagerageza kumenya icyo inzego z'umutekano z'u Rwanda zivuga kuri iki cyegeranyo cya Amnesty International.