Amerika yaburiye Turukiya ku masezerano yo kugura ibisasu bya misile S-400 n'Uburusiya

Uburusiya buvuga ko ubu bwirinzi bwa misile buzwi nka S-400 bushobora guhanura indege 80 icyarimwe Uwufise ububasha kw’isanamu Getty Images
Image caption Uburusiya buvuga ko ubu bwirinzi bwa misile buzwi nka S-400 bushobora guhanura indege 80 icyarimwe

Mike Pence, Visi-Perezida wa Leta Zunze Ubumwe z'Amerika, yaburiye Turukiya ku kugura n'Uburusiya uburyo bw'ubwirinzi bwa misile bwo guhanura indege buzwi nka S-400, Amerika ibona ko bubangamiye indege zayo.

Yavuze ko Turukiya "igomba guhitamo" hagati yo kuguma ari umunyamuryango w'umuryango OTAN w'ubwirinzi w'ibihugu by'i Burayi no ku mugabane w'Amerika, cyangwa ikabura ubwo bwirinzi iheshwa no kuba umunyamuryango niramuka ifashe "ibyemezo nk'ibyo by'ubuhubutsi".

Turukiya yasubije Amerika ko amasezerano yo kugura ubwo bwirinzi bwa misile bwo ku rwego rwo hejuru yamaze kumvikanwaho n'impande zombi.

Turukiya ivuga ko ubwo buryo bwa misile bwa S-400 buzafasha iki gihugu mu kwirinda, mu gihe gihanganye n'ibitero by'inyeshyamba z'Abakurde ndetse n'intagondwa zigendera ku mahame akaze y'idini ya kisilamu.

Turukiya imaze igihe itsura umubano wa hafi n'Uburusiya nyuma yaho umubano wayo n'Amerika ndetse n'Uburayi uziyemo agatotsi mu bihe bya vuba bishize.

Turukiya ni cyo gihugu cya kabiri gifite abasirikare benshi mu bihugu 29 bigize umuryango OTAN, washinzwe mu mwaka wa 1949 ufite intego yo guhangana n'icyitwaga ubumwe bwa leta za gisoviyeti ari bwo Burusiya bw'iki gihe.

Mu nama yabereye mu mujyi wa Washington muri Amerika hizihizwa isabukuru y'imyaka 70 ya OTAN, Bwana Pence yananenze Ubudage - undi munyamuryango ukomeye wa OTAN - kubera kudatanga amafaranga ahagije ku gisirikare cyabwo.

Uburusiya ntacyo bwari bwatangaza ku mugaragaro kuri ibyo byavuzwe n'Amerika.

Umubano hagati ya OTAN n'Uburusiya warahuhutse nyuma yaho Uburusiya bwigaruriye Crimea - igice cya Ukraine - ndetse bukikura mu masererano akomeye ajyanye n'ibisasu bya misile.

Ubwirinzi bwa misile S-400 ni bwoko ki?

Ni bumwe mu bwirinzi bwo guhanura indege bukataje cyane kurusha ubundi ku isi.

Uburusiya buvuga ko ubwirinzi bumwe bwa misile buzwi nka S-400 bushobora guhanura indege 80 icyarimwe.

Amakuru avuga ko bushobora guhanura indege iri mu ntera igera kuri kilometero 400 uvuye ku butaka.

Indege z'Amerika zirabangamiwe?

Amerika yemeza ko kuba Turukiya yagura izo misile zo mu bwoko bwa S-400, byabangamira indege z'intambara zayo zo mu bwoko bwa F-35 yagurishije muri Turukiya.

Amerika yamaze guhagarika Turukiya muri gahunda yayo y'izo ndege z'intambara.

Amerika kandi imaze igihe isaba Turukiya ko ahubwo yagura misile z'Amerika zizwi nka Patriot.

Abategetsi bakuru muri OTAN bakomeje kuvuga ko ubwo buryo bw'ubwirinzi bwa misile bw'Uburusiya butakorana neza n'ubusanzwe bukoreshwa muri uyu muryango w'ubwirinzi na Turukiya ibereye umunyamuryango.

Umunyamakuru wa BBC Jonathan Marcus ukurikiranira hafi ibibazo bya gisirikare n'imibanire y'ibihugu, avuga ko Amerika ifite ubwoba ko Turukiya iramutse ikoresheje ubwo bwirinzi bwa misile bwa S-400 hamwe no kugira izo ndege z'intambara z'Amerika, Abarusiya bashobora kubona amakuru y'ingenzi.

Avuga ko ayo makuru ashobora kuba yafasha Uburusiya kumenya ibiranga izo ndege, bityo bukaba bwanamenya uburyo bwiza bwo kuzitsinda.