ONU:ibiyayuramutwe bishasha biragwirirana

Image caption Ibiyayuramutwe bihinguwe biguma bigwirirana

Icegeranyo gishasha c'igisata ca ONU kiraba ibiyayuramutwe (ibiyobyabwenge) kivuga ko ibiyayuramutwe bishasha bihinguwe biguma bigwirirana buri gihe.

Urwego rwa ONU ku biyayuramutwe n'ubugizi bwa nabi (UNODC) ruvuga ko ibiyayuramutwe bisanzwe nka heroine na cocaine ata cahindutse kuri vyo.

Ariko ibiyayuramutwe bihingurwa biguma bikwira isi biciye ku buryo bwa internet nk'uko ico cegeranyo gishasha kibivuga.

Kivuga ko ivyo biyayuramutwe bisa n'ivyemewe n'amategeko bishobora kugira ingaruka harimwo n'urupfu.

Iyo miti mishasha(New Psychoactive Substances NPS) ntiyakorewe ibikorwa vyo kuraba ko ata ngaruka zibi ifise ikaba ishobora gutera ibibazo ata wigeze yibaza ku magara y'abantu nk'uko icegeranyo kibivuga.

''Mu gihe igurishwa icese, harimwo biciye kuri internet,NPS...ishobora kubangama kuruta ibiyayuramutwa bisanzwe bizwi. amazina yo mu mabarabara nka spice,meow meow na bath salts birahenda bakiri bato bakibaza ngo bagiye mu bintu vyo kwinezereza ata ngaruka nini bifise,'' nk'uko ico cegeranyo kibivuga.

UNODC ivuga ko bene ivyo biyayuramutwe bishasga biguma bishika ku masoko ibihugu bikaba biguma vyita kun rutare mu kubigwanya.

Ico cegeranyo kivuga ko ''mu gihe ukwubahiriza amategeko kutihuta, abagizi ba nabi baciye bihuta kugira bakorere muri urwo rudandazwa rurimwo amafaranga menshi''.

Cafatiye akarorero kuri bene ivyo biyayaramutwe bikorerwa muri Asia ariko bikaba bigurishwa kw'isi nzima biciye kuri internet.

Isoko rikomeye cane ni Leta Zunze Ubumwe za Amerika aho gukoresha bene iyo miti'' biboneka ko biruta incuro zibiri ingene ikoreshwa ku mugabane wa Bulaya.

Lucrative marketNew substances are being identified all the time and the authorities are struggling to keep up, according to the UNODC.

I Bulaya , Ubwongereza busa n'uko aribwo bwa mbere aho UNODC ivuga ko ku Bongereza 700.000 bari hagati y'imyaka 15 na 24 bamaze gukoresha bene ivyo biyayuramutwa bita ko vyemewe ''legal highs''.