Rwanda: Mwalimu yongejwe nibura '50$' – Barabivugaho iki?

Abarimu bavuga ko kubera igiciro cy'ubuzima mu Rwanda benshi bahora bafata inguzanyo bigatuma bahora mu myenda.
Insiguro y'isanamu,

Abarimu bavuga ko kubera igiciro cy'ubuzima mu Rwanda benshi bahora bafata inguzanyo bigatuma bahora mu myenda.

Abalimu n’abayobozi b’amashuri ya leta, n’afitanye amasezerano na leta, bongejwe hagati y'amadorari y'amerika 49 na 68 ku mushahara wabo, nk’uko bivugwa na minisiteri y’uburezi. 

Ni inkuru yashimishije abalimu, nubwo hari abavuga ko iyo nyongera, batangira gufata muri uku kwezi, ari nto ugereranyije n’igiciro cy’ubuzima. 

Iyo nyongera izashyirwa ku mushahara mwalimu atahana nyuma y’uko umushahara mbumbe we ukuweho ibindi birimo; ubwishingizi, ubwizigame, umusanzu wa Mwalimu SACCO ikigo cyabo cy’imari, n’ibindi… 

Hari hashize imyaka irenga 15 abalimu mu mashuri ya leta batongezwa muri ubu buryo rusange, mu gihe imibereho n’ibiciro byakomeje kuzamuka cyane.

Umushahara wazamuwe hafatiwe ku ayari asanzwe ahembwa umwalimu ugitangira akazi, hashingiwe ku mpamyabumenyi ye mu buryo bukurikira, nk’uko minisitiri w’uburezi yabitangaje;

  • A2 yahembwaga 57,639Frw yongejwe 50,849 azajya ahembwa 108,488 Frw 
  • A1 yahembwaga 136,895Frw yongejwe 54,916 azajya ahembwa 191,811 Frw  
  • A0 yahembwaga 176,189Frw yongejwe 70,195 azajya ahembwa 246,384 Frw 

Inyongera yahawe kandi abayobozi b’amashuri hamwe n’ababungirije.

A2: Ni impamyabumenyi y’amashuri yisumbuye

A1: Ni impamyabumenyi y’ikiciro cya mbere cya kaminuza

A0: Ni impamyabumenyi y’ikiciro cya kabiri cya kaminuza (licence/bachelor's degree)

BBC ntibazwa ibivuye ku zindi mbuga

'Uhawe byinshi asabwa byinshi' - Ministiri

Marie Claire Mujawamariya wigisha mu ishuri ribanza mu karere ka Muhanga yandikiye BBC ko iyi ari inkuru “yanshimishije birenze”. 

Kubera uburambe afite n’ayo bamukataga ku mushahara, Uwamariya yahembwaga 69,500Frw ubu azajya abona agera ku 120,000Frw, nk’uko abivuga.  

Uwamariya ati: “Ubuzima bwari bukomeye cyane, ariko nibura ubu ubwo hari ikiyongereyeho umuntu azahumekaho.” 

Undi mwalimu wo mu karere ka Kicukiro utifuje gutangazwa amazina yabwiye BBC ko “nubwo iyi ari inkuru nziza” icyo izahindura atari kinini ku mibereho ya mwalimu. 

Ati: “Ugereranyije n’ibiciro ku isoko, ibiciro by’amazu akodeshwa, n’ibiciro by’uburezi bw’abana, iyi nyongera ni nziza ariko ntihagije ngo ivane mwalimu mu rusobe rw’ibibazo turimo.”  

Minisitiri w’uburezi, Valentine Uwamariya, yabwiye ikigo cya leta cy’itangazamakuru, RBA, ati:  

“Kuzamurira ubushobozi mwalimu bivuze ko nawe azatanga ubumenyi atizigamye, kandi nicyo igihugu gishaka kugira ngo gitere imbere.”

Yongeraho kandi ati: “…uhawe byinshi asabwa byinshi…tubitezeho umusaruro kandi mwinshi kandi mu gihe gito.”