Блог: Түндүн сыры

Би-Би-Си кабарчысы Айбек Абдылдаевдин «Түндөр» деген тунгуч жыйнагы
Image caption Би-Би-Си кабарчысы Айбек Абдылдаевдин «Түндөр» деген тунгуч жыйнагы жарык көрдү.

Ушул жылдын этегинде Би-Би-Си кабарчысы Айбек Абдылдаевдин «Түндөр» деген тунгуч жыйнагы жарык көрдү. Жыйнакка А. Абдылдаевдин лирикалык ырлары, азгантай эсселери, макаласы топтолгон.

Чыгыш ойчулу Фирдоусинин айтканы бар: «Кайгысы жок жүрөктөн, каалагандай ыр чыкпайт». Айбек Абдылдаевдин тырмак алды поэтикалык жыйнагына киргизилген ырларды көздөн өткөргөнүмдөн кийин ушул саптарды эстедим. Айбек абасы таза, суулары тунук тоо арасында эркин, бактылуу балалыгын кечирип, бир чоң үй-бүлөнүн сүйгүнчүк перзенти болуп өссө, анан анда кайдагы кайгы-муң дегиң келет. Бирок, ырларды кайра-кайра окуп, автор өзү жазгандай бир эле «көрпенденин жандүйнөсү, сезими, санаасы, кусаматы, кыялы, кайгысы, кубанычы, күтүүсү, анан өлүмү…» эмес, акындык жүрөгү дарактын, суунун, жамгырдын… айтор жаратылыштагы бардык жандуунун жашоосун туюп-сезип турганына ынандым.

Китебин «Түндөр» деп атаганында ушул сыр жатат. Түн адамды ойго түртөт, акыл калчатат, жүрөктүн түпкүрүндөгү бардык сезимдериңди сууруп чыгат. Күнүмдүк көртиричиликтен башка да сени курчаган жандуу, сырдуу, татаал ааламдын бир бүртүгү экениңди туйдурат. Бул жашоого эмнеге келгениңди ойлондурат. Мына ушул ойлор улуу кайгыны жаратат. Ал кайгыдан Айбектикиндей же сөзбү, же мукам ыргакпы, же алып-учкан учкул кыял-ойбу, же булактын шылдыры, дарактын шуулдашы, же нөшөрдүн долулугу сыяктуу баары ширелишкен ширин ырлар жазылат.

Айбектин ырлары адам жүрөгүн козгой алганы менен баалуу. Эмне жөнүндө гана жазбасын көз алдыңа ажайып картина тартылып, кулагыңа жаңырып, жыты келип, өзүң аралашып сүңгүп кетесиң. Поэзиянын касиети ушул эмеспи.

Айбек Абдылдаев ыр дүйнөсүнө такшалып калган калеми менен киргенин белгилеп кетким келет. Анан алгачкы кадамын ишенимдүү таштады.

Мурдатан тапталган жолдон качып, өз чыйырын төшөгөн тайманбас жаш калемгерге ак жол демекпиз.

Зинакан Пасаңова, Кыргызстан Улуттук жазуучулар союзунун мүчөсү, Жолон Мамытов атындагы сыйлыктын ээси, КРнын маданиятынын мыктысы