Блог: Австриядагы кыргыз дүкөнү

Шырдак

Австрияда билимге умтулган кыргызстандык жаштар арбын. Алардын бири Бактыгүл билим алып жаткан студент гана эмес, жеке ишкердик менен дагы алектенүүдө.

Зальцбург шаарында 24 жаштагы кыргызстандык Бактыгүл Дүйшеева жана анын жергиликтүү өнөктөшү Дагмар (Dagmar Baumgartner) 3-4 айлык кол эмгегин талап кылган кыргыз кол өнөрчүлүгүнүн кереметтерин бир гана жергиликтүүлөргө эмес, дээрлик Европанын бардык өлкөлөрүнө жана АКШга жөнөтүп турушат экен.

Австриядагы кыргыз дүкөнү жергиликтүүлөрдүн сүймөнчүлүгүнө кандайча ээ болду? Ишкер шериктер, кыргыз айылындагы мыкты кол өнөрчү айымдарды жумуш орундары менен кандайча камсыз кылышууда? Бул суроону nomadique Silkroad Heritage компаниясынын негидөөчүсү Бактыгүл Дүйшеевага жолдодук.

-Бул идея кантип жаралды, негизи эле буга эмне түрткү болду?

-Зальцбург шаарында билим алганыма 4 жыл болду, буюруса университетти аяктап калдым. Бул жакка келгенде эле алгач Дагмар менен таанышкам, кийинчерек экөөбүз курбу болуп калдык. Учурда ал университетте эмгектенет. Австрияда ар түрдүү саамалыктарда атайын жарманкелер уюштурулуп турат. Mына ошолорго барып, ар түрдүү улуттардын кол өнөрчүлүгү менен жеринен таанышканымда ушул ой келди. Көп эмгекти, энергияны жана узак убакытты талап кылган кыргыздын кол өнөрчүлүгү, ошол эле колго шырылган шырдак жана башка койдун жүнүнөн өндүрүлгөн буюмдар бул жакта терең кызыгууну жарата алат беле деген суроо жаралды. Aталган суроо менен шеригим Дагмарга кайрылганымда, ал бул ойду колдоорун жана европалыктарга колго шырылган, сапаттуу шырдактар майдай жагарын айтты. Орток идеябыздын артында жалгыз эле кол өнөрчүлүк эмес, Европа элин кыргыз маданияты менен таныштыруу жана бул ишти мыкты билген айымдарды иш орундары менен камсыз кылуу максатыбыз эле.

-Расмий сайтыныздарда ар бир буюм, ага таандык сүрөт жана кыскачамаалымат менен коштолот экен. Бул буюмдар Кыргызстандын кайсы жериндежана кантип жасалат?

Image caption Буюмдар Алай районуна караштуу, Жошолу айылында жасалат. Гулбарчын айым биздин негизги партнерубуз. Ал өз ишин мыкты билген, абдан таланттуу оймочу.

-Буюмдар Алай районуна караштуу, Жошолу айылында жасалат. Гулбарчын айым биздин негизги партнерубуз. Ал өз ишин мыкты билген, абдан таланттуу оймочу. Сапаттуу жана кооз шырдактар Гулбарчын айымдын эмгеги десем болот. Аны менен чогуу иштешкен айылдын тургундары бизге ыраазычылыктарын айтып турушат. Ар бир буюм койдун жүнүнөн жасалат, боёкторду табигый, башкача айтканда био өсүмдүктөрдөн алууга аракеттенебиз.

- Кыргызстанда жасалган буюмдаргы Австрияга алып келүү татаал эле болсо керек?

-Башында албетте, тоскоолдуктар болду, бирок азыр көнүп калдык. Мыйзам чегинде иш алып баруу жана белгилүү бюрократиялык эрежелерди сактоо жана тактык ар бир иште маанилүү. Анан дагы, кандайдыр бир сyроо жарала тyрган болсо, алгач өзүбүздү керектүү маалымат менен камсыздандырyyга аракет кылабыз. Чет элдик жаран катары мен үчүн эч кандай тоскоолдуктар болгон жок. Тескеринче колдоо көп болду. Өлкөнүн экономика палатасынын тийиштүү кызматтары бар. Аталган инститyттар тарабынан, кичи бизнести баштоодо, ишкерлерди атайын акысыз юридикалык маалымат менен камсыз кылышат. Ар бир эле ишти баштоого колдоо маанилүү ролду ойнойт да. Менимче бул жеке ишкер үчүн абдан чоң мотивация.

-Кол өнөрчүлүктү европалыктар абдан бааласа керек, кийизден жасалганар бир буюм өзгөчө белек, өзгөчө аксессуар эмеспи. Австрияда кыргыздынкийиз буюмдарына болгон кызыгуу кандай?

-Кол өнөрчүлүк Европада абдан бааланат. Кыргыз буюмдарынан эч ким көңүл кош кетип калбайт. Жок дегенде токтоп, суктанып, бир саам карап көрүшөт. Башка улуттарга таандык буюмдарга салыштырмалуу албетте, көрктүү түскө боёлгон жана сапаттуу шырылган шырдак абдан айырмаланат. Көпчүлүктүн көңүлүн бурган, көпчүлүктүн көңүлүнө да толгон буюм бул -шырдак. Алгачкы эле реакция бул - "Ваууу!!! Булар кантип, эмнеден жасалган" - деп сурашат. Кыргызстанга жана көчмөндөргө болгон терең кызыгууну көрсөтүшөт.

-Дүкөндө кандай буюмдар сатылат?

-Бизде теридеден жасалган ар түрдүүү буюмдар бар. Колго сайылган саймалуу жаздыктар, жумшак отургуч, жаздыктар. Ар бир жаздыкты Алпы тоолорунун этегинде өскөн түрдүү өсүмдүктөр менен толтурабыз. Бул албетте жогорку деңгээлде бааланат. Товарыбызды Европа гана эле эмес, дүйнөнүн ар тарабына жөнөтүү мүмкүнчүлүгүбүз бар. Жакында эле АКШга бир шырдак жөнөттүк. Аталган кызмат өлкөнүн ички почтасы менен ишке ашырылат. Жөнөтүлгөн ар бирбуюм өз ээсине коопсyз жеткирилет. Европа малекеттерине 1 жyмада,башка өлкөлөргө 2-4 жума ичинде жеткирилет. Баасы да кымбат эмес, абдан ыңгайлуу.

-Nomadiqueтин расмий сайтында ар бир буюм кардардын жекекалоосунаылайык жасалат деп турат. Мисалы, мен орточо бир шырдак алгым келсе,аны канча убакыт күтүшүм керек?

-Буюрутма алууда, кардарларыбызга шырдак шыруу процесси көп убакытты талап кылаарын сөзсүз түрдө түшүндүрөбүз. 5-6 ай күтүүгө туура келсе дагы, кардарларыбыз ошончо күтүүгө даяр. Ал эми ар бир кардардын жеке калоосуна, индивидуалдуу табитине ылайык иш алып баруу бул биздин негизги кызматтарыбыздын бири. Мисалы, жакында эле австриялык жаш-жубайлардын жакындары белек катары шырдак алып кетишти. Аны алаардан мурда, түгөйлөрдүн жакындары бизди белек ээлери менен алдын-ала байланыштырышып, биз жyбайлар менен биргеликте алардын табитине төп келген шырдактын өңүн, оймосун тандап, жасала турган шырдактын моделин аныктап алдык. Шырдактын чиймесин даярдап, Гулбарчын айымга жөнөтөбүз. Шырдак шыруу, өзгөчө кыш мезгилинде yзак убакытты талап кылгандыктан, жалпы процесс орточо эсеп менен 3 айга чейин созyлат.

Маектешкен Рашана Кубанычбекова.

Тема боюнча башка макалалар