Ош: үйлөр да, мамиле да оңолот

“Черемушки” кичи району былтыркы июнь коогалаңында эң көп жабыр тарткан
Image caption “Черемушки” кичи району эң көп жабыр тарткан

Ош аймагында былтыркы коогалаңда талкаланып, өрттөлгөн турак-жайларды калыбына келтирүү иштери кызуу жүрүүдө. Турак-жайлар жаңыдан курулуп, урандылар тазаланууда.

Шаарда аралаш жашаган кыргыздар менен өзбектер тополоң окуялардын кесепетин эртелеп жоюп, ынтымак мамилени калыбына келтирүүгө умтулууда. Оштун Батыш тарабындагы “Черемушки” кичи району былтыркы июнь коогалаңында эң көп жабыр тарткан аймактардын бири. Бул жерде коогалаңда өрттөнгөн үйлөрдүн карайган дубалдары көзгө урунат. Ушул айдын башынан бери урандыларды тазалап, жаны үй курганга аянттарды бошотуп жатышкан экен.

Өзүн Зайнабидин деп тааныштырган тургун курулуштун экинчи айлампасына даярдык көрүп жатышканын айтып берди. Ал эки кыз, бир уулу менен кыйраган турак-жайынын бүтүн калган бир бөлмөсүндө кыштап чыгышты.

Жабдыгыңыз медианын бул түрүн ойнотууга ылайыктуу эмес.

-Өкмөт кыш алдында эки комнаталуу турак-жай куруп берди. Кантсе да жылуурак деп бирок ушул комнатада туруп жатабыз. Каргашалуу окуянын бир жылдыгынын алдында тургундар арасында кооптонгон да сезимдер байкалат.

-Ушул ай, коогалаңдын бир жылдыгы жаңжалсыз өтүп, тынчтык болсо, баарысы жакшы болоор. Эми ал жагын кудай билет. Баары бир мурдагыга окшобойт го. Мурда сен-кыргыз-сен өзбек деген маселе жок эле да, - деп айтып олтурду маектешибиз. Бул көчөдө үйлөрдүн көпчүлүгү жаңжал учурунда өрттөнүп кеткен. Азыр баарында курулуш иштери жүрүп, үй ээлери мурдагы жумуштарын таштап, курулушка кол кабыш кылып жатышкан экен. Курулуш жүрүп жаткан короолордон кичинейке тестиер балдардын өз алдынча ойноп жүрүшкөнүн көрүүгө болот. Алардын бири сегиз жашар Дилора жалкоолук жөнүндө бизге ыр айтып берди.

“Саатым, саатым чык-чык дейт Убактынын өткөнүн эсептейт. Жалкоо балдар убакытты эч билбейт”,- дейт Дилора. Бул үйдүн ээси Иноятхан былтыркы окуялардан кийин неберелерин үйдөн жалгыз чыгарбайт.

-Көчөлөргө чыгарбайм балдарды. Кыздарым мектепте окуйт. Бирөөсү мектепти бүтүрдү.

-Мектепке кооптонбой эле жөнөтүп жаттыңызбы?

-Ооба, анткени мектеп үйгө жакын. Көчөгө деле эркин эле чыгарсам болот. Жакшы эле болуп калды. Бирок кооптонобуз да. Коогалаңда үйлөр күйгөн учурда биз ал жерде болгон жокпуз. Кошуна жашаган кыргыздын үйүндө жыйырмадай адам жашырынып олтурдук. Үч кызымды сактап калсам деп олтурдум да, - дейт Иноятхан.

Ушул эле көчөдө жашаган Халида Халматованын былтыркы жаңжал учурунда 44 жаштагы бир тууган агасы ок тийип каза тапкан.

-Бул жаңжалдын кимге кереги бар эле. Агам жөнөкөй киши болчу. Менин күйөөм жок. Агам он бир адамды бакчу. Ошондон бери апам ооруп, жакшы боло албай жүрөт,-дейт капалуу Халида.

-Карапайым адамдарда эмне күнөө? Кыргызбы, өзбекпи, баарыбыздын абалыбыз бирдей эле. Алар да жакындарын жоготуп азап тартышты, биздин да жашыбыз кургабай олтурабыз. Менин туугандарымдын кыргыз достору бар. Коомдук транспортко бирге түшүп жатабыз. Эч ким жек көрүп караган жери жок. Кыргыздар да айтып жатат, карпайым адамдарда күнөө жок деп. Ким уюштурган болсо кудай бар го акыры.

”Черемушки” кичи районунда кыргыз, өзбек, татар, орус улутундагылар аралаш жашайт. Былтыркы коогалаңда эң көп жабыр тарткан кварталдардын биринде азыр тургундар мурдагы ынтымак-ырашкерлик мамилелер калыбына келсе деген үмүт менен үй-жайларын калыбына келтирүүгө кол кабыш кылып жатышат.