BBC Naidheachdan

Dh'fhaodar Gaeltacht na h-Èireann a lùghdachadh

Published
image copyrightÚdarás na Gaeltachta
image captionTha an Ghaeltacht scapte eadar seachd contaidhean anns a' Phoblachd.

Fo Bhile ùr Riaghaltais ann an Èirinn, bidh cumhachd aig Ministear na h-Ealain, an Oideachais agus na Gaeltachta sgìrean a chaitheamh a-mach às a' Ghaeltacht oifigeil mur a cuir iad plana cànain an gnìomh.

Nochd an naidheachd anns a' phàipear-naidheachd Ghaeilge Gaelscéal.

Tha sgìrean sgapte air feadh na Poblachd a chaidh a chomharrachadh ann an 1927 mar àiteachan sa bheil a' Ghaeilge na prìomh chànan coimhearsnachd.

'S ann tro mheadhan na Gaeilge a tha a h-uile sgoil nàiseanta sna sgìrean Gaeltachta ag obrachadh, agus gu teicnigeach tha prìomhachas aice ann am beatha phoblaich.

Tha dragh air a bhith ann o chionn fhada mu lagachadh a' chànain sna sgìrean seo, agus bhiodh aig buidhnean den phobal ann an 19 sgìrean ri planaichean cànain ullachadh agus a chur an gnìomh fon Bhile ùr.

Chan eil dùil gun tèid sgìre sam bith a chur a-mach às a' Ghaeltacht ge-tà, a' chiad ghreis co-dhiù, agus beagan bhliadhnaichean gan cur mu choinneimh gach buidhne airson am plana ullachadh.

Tha buannachdan sònraichte stèidhichte san lagh airson nan sgìrean a tha taobh a-staigh na Gaeltachta.

Tha An Ghaeltacht (thugadh am facal Gàidhealtachd a-steach on Ghàidhlig airson nan sgìrean) sgapte eadar contaidhean Chorcaí, Ciarraí, Gaillimh, Maigh Eo, Dún na nGall, Port Láirge agus Contae na Mídhe.

Tha oidhirpean ann ge-tà, cuid de sgìrean eile a chur ris a' Ghaeltacht, leis an cànan ag èirigh am measg luchd-ionnsachaidh, agus - ann an corra shuidheachadh - na th' air fhàgail de shluagh Ghàidhealach.

A rèir a chunntais-shluaigh mu dheireadh ann an 2006, tha 91,862 duine a' fuireach ann an sgìrean Gaeltachta (2.1% de shluagh na Poblachd), ged a tha gu leòr dhiubh sin nach bruidhinn a' Ghaeilge.