Coinneamh mu iomairt Ghàidhlig an Leòdhas

Dachaigh
Image caption Tha Mgr MacLeòid a' cur cuideam air àrainneachd chànain na dachaigh.

Cluinnidh coinneamh ann an Steòrnabhagh oidhche Chiadain gur iad inbhich seach clann as cudromaiche do leasachadh na Gàidhlig.

'S e Fionnlagh MacLeòid bho Ionad Cànain Mhoireibh a chuir a' choinneamh air dòigh, agus iomairt shònraichte gu bhith aig a' bhuidhinn ann an Leòdhas.

Tha Mgr MacLeòid ag ràdh gu bheil atharrachadh mòr a dhìth air ar feallsanachd ann an Alba a thaobh leasachaidh chànain.

""Seo rud a tha cho annasach a thaobh Alba an-dràsta, gu bheil cha-mhòr a h-uile dùthaich air feadh an t-saoghail, a' gluasad gu bhith a' faicinn gu bheil inbhich mòran nas cudromaiche na tha clann a thaobh cànan a chur air adhart chun an ath-ghinealaich.

Luath

"Tha an cànan a tha seo a' dol sìos gu math luath.

"Mur an urrainn dhuinn luchd-ionnsachaidh a thoirt gu bruidhinn luath - 's tha mise a' bruidhinn air luath - chan eil adhbhar air thalamh nach bi luchd-ionnsachaidh a' tighinn gu bruidhinn ann an còig, sia, seachd seachdainnean.

"An-dràsta tha e a' toirt deich bliadhna. No fichead bliadhna.

"Cha dèan sin càr de dh'fheum do choimhearsnachd no do chànan sam bith," thuirt e.

Bidh aire na coinneimh air mar a thogas inbhich cànan gu math luath, agus a' chainnt a dh'fheumas pàrantan a thaobh a bhith a' togail chloinne.

Bheirear sùil cuideachd air mar a thogar coimhearsnachd chànain.

"Ma tha a' choimhearsnachd a' dol às a chèile, no mura h-eil inbhich a' bruidhinn Gàidhlig ri chèile, ciamar dha-rìribh a tha thu a' togail coimhearsnachd?," thuirt Mgr MacLeòid.

"Càite a bheil thu a' tòiseachadh, agus dè na ceumannan às a dhèidh?

"Tha an sgoil cudromach. Chan eil dà dhòigh air sin.

"Ach chan urrainn do chloinn coimhearsnachd a thogail.

"Chan urrainn do chloinn ath-nuadhachadh a dhèanamh air coimhearsnachd.

"Chan eil iad anns an sgoil ach airson 's dòcha 30 uair de thìde san t-seachdain - tha iad aig an taigh airson dà uiread.

"Ach 's e inbhich a tha a dhìth ma tha thu airson cànan a chur air adhart.

"Fiù 's ged a dheadh a' chlann tron sgoil, chan eil a' chainnt aig na pàrantan a thaobh a bhith a' bruidhinn ri leanaban.

"Agus cuideachd, cainnt a tha san dachaigh, tha e nas cudromaiche na cainnt anns an sgoil.

Àireamhan

"Tha an sgoil mar phàirt den choimhearsnachd. Tha inbhich mar phàirt den choimhearsnachd. Tha a h-uile càil a th' ann mar choimhearsnachd.

"Chan urrainn don sgoil agus don chloinn an gnothach a dhèanamh leotha fhèin. Mura h-eil pàrantan a' bruidhinn Gàidhlig a-staigh, tha e cho duilich faicinn ciamar a mhaireas cànan," thuirt e.

Sheall figearan a' chunntais-shluaigh mu dheireadh gu bheil a' Ghàidhlig a' crìonadh anns na h-Eileanan Siar, Chan eil Mgr MacLeòid a' coimhead air àireamhan a-mhàin ge-tà.

"Tha diofar dhòighean air sealltainn ris a' ghnothach. Chan eil mise a' sealltainn air figearan.

"'S e cò na daoine a th' agad anns a' choimhearsnachd, agus dè tha thu a' dèanamh leis na daoine sin.

"A bheil iad a' gabhail pàirt anns na gnothaichean? A bheil na gnothaichean, cur-seachadan is eile, gan ruith anns a' Ghàidhlig?

"Ma tha iad gan ruith sa Bheurla, carson a tha daoine gu bhith a' bruidhinn na Gàidhlig ri chèile?

"Feumaidh tu sealltainn air a' ghnothach mòran nas fharsainne na dìreach àireamhan."

Thèid a' choinneamh sin a chumail ann an Taigh-Òsta Chabairfèidh ann an Steòrnabhagh oidhche Chiadain bho 7:30f.