Chan e MacShimidh a th' ann

Cha chluich seo air an uidheamachd agaibh
Chaidh co-dhùnadh gur e boireannach a th' anns a' chiste.

Dhearbh rannsachadh foireansach nach e am Morair MacShimidh, neo an t-Seann Sionnach mar a bh' air, a bh' anns a' chorp gun cheann ann an ciste luaidhe faisg air a' Mhanachainn.

B'e duine cho connspaideach 's a bh' air a' Ghàidhealtachd san 18mh linn.

Rugadh Sìm Friseal ann an 1667, is chuir e roimhe mar dhuine òg a bhith na cheann-chinnidh air na Frisealaich.

Rinn e a' chùis air sin le a bhith a' toirt air Amelia Fhriseal - banntrach MhicShimidh - a phòsadh.

Chaidh an tiotal a thoirt bhuaithe, is an uairsin a chur air ais nuair a thug e taic dhan Riaghaltas an aghaidh nan Seumasach aig àm àr-a-mach 1715.

B' e an co-dhùnadh taobhadh ris na Seumasaich ann an 1745 a chuir às dha Sìm Friseal.

Image caption MacShimidh.

Ghlac na saighdearan dearga MacShimidh is e a' feuchainn ri teicheadh dhan Fhraing às dèidh sgrios Chùil Lodair.

Chaidh a thoirt a Lunnainn far an deach a cheann a thoirt bhuaithe.

'S e a' cheist a bha air mòran bhon uairsin - dè thachair dha corp MhicShimidh.

Tha eachdraidh ag ràdh gun deach a thiodhlaiceadh aig Tùr Lunnainn. Ach a rèir nam Frisealach, thug iad dhachaigh a chorp - gun cheann - chun na Gàidhealtachd.

Corp boireannaich

Chaidh sgioba an sàs ann an 2017 gus ciste a thogail às an uaigh ann an taigh-adhlacaidh Wardlaw, faisg air Cnoc Mhoire, air a' Ghàidhealtachd.

Chaidh sgrùdadh a dhèanamh air an dust, is iad an dòchas gun innseadh sin dhaibh gu bheil am Morair MacShimidh air a thiodhlaiceadh an sin.

Às dèidh mìosan a thoirt a' rannsachadh nan cnàmhan, cho-dhùin an t-Ollamh Sue NicIlleDhuibh gur e boireannach òg a th' anns a' chiste.

Chaidh fhoillseachadh cuideachd gun robh cnàmhan bho cheathrar eile anns a' chiste còmhla ris a' bhoireannach.

Cha bhuinneadh gin aca do MhacShimidh.

Image copyright Peter Moore
Image caption Taigh-adhlacaidh Wardlaw.

'S iongantach marsin, mur a h-eil am Morair MacShimidh air a thiodhlaiceadh aig Tùr Lunnainn, mar a bha an riaghaltas anns an 18mh linn a' cumail a-mach.

Thèid tuilleadh rannsachaidh foireansaich a dhèanamh ann an oidhirp dearbhadh an e ban-Fhrisealach a th' anns a' bhoireannach ann an ciste na Manachainn.