‘आतंकवादी भन्न दोहोरो मापदण्ड किन?’

  • 4 अक्टोबर 2017
हमला तस्वीर कपीराइट PADDOCK FAMILY

लास भेगस गोलीकाण्डबारे विवरणहरु सार्वजनिक भएपछि त्यसमा संलग्न बन्दुकधारी स्टिभन प्याडकलाई 'आतंकवादी' किन नभनिएको भन्ने बहस अनलाइनमा शुरु भएको छ।

आधुनिक अमेरिकी इतिहासमै सबैभन्दा खराब गोलीकाण्ड भनिएको उक्त घटनामा ५९ जना मारिनुका साथै ५०० जनाभन्दा बढी घाइते भएका छन्।

प्याडकले एउटा होटलको ३२ औं तल्लामा रहेको कोठाबाट त्यहाँ नजिकै आयोजित एक सांगीतिक कार्यक्रम हेर्न भेला भएका भीडमाथि गोली चलाएका थिए।

सञ्चारमाध्यमहरुमा ६४ वर्षीय ती आक्रमणकारीलाई आतंकवादी नभनी 'एक्लै गर्ने व्यक्ति', एक 'हजुरबुवा', एक 'जुवाडे' र एक 'पूर्व लेखापाल' भनेर चित्रित गरिंदैछ।

लास भेगस गोलीकाण्डःको थिए आक्रमणकारी?

लास भेगसः आक्रमणको उद्देश्य के होला?

सम्बन्ध

प्याडकले आक्रमण गर्नुको कारण अहिलेसम्म थाहा हुन सकेको छैन र उनको सम्बन्ध अन्तर्राष्ट्रिय आतंकवादी समूहसँग भएको कुनै संकेत पनि देखिएको छैन।

अधिकारीहरुका अनुसार प्याडकको मानसिक अवस्था बिग्रेको पनि पुष्टि भएको छैन।

सामाजिक सञ्जालमा धेरैले भन्न थालेका छन्, प्याडक यदि मुस्लिम भएको भए अनुमानकै आधारमा इस्लामवादी आतंकवादसँग जोडेर तत्काललै उनलाई 'आतंकवादी'को संज्ञा दिइन्थ्यो।

प्रसिद्ध कलाकार, ख्यातिप्राप्त टेलिभिजन प्रस्तोता र प्राज्ञहरुले लास भेगस गोलीकाण्डको हकमा त्यस्तो किन भएन भनेर बहस गरिरहेका छन्।

नेभाडा राज्यको कानून अनुसार 'आतंकवादी कार्य'लाई यसरी व्याख्या गरिएको छ, "कुनै कार्य जसमा हिंसाबाट आमनागरिकमा ठूलो शारीरिक क्षति वा मृत्यु निम्त्याइन्छ।"

तीन कुरा

अमेरिकी संघीय कानून अनुसार 'आन्तरिक आतंकवाद' भन्नलाई तीनवटा कुरा भएको हुनुपर्छः त्यस्तो गतिविधि जसले संघीय तथा राज्य कानूनको उल्लंघन गर्छ र मान्छेको ज्यानको लागि खतरनाक हुन्छ, नागरिक अथवा सरकारलाई खतरा पुर्‍याउने वा बाध्य पार्ने नियत राखिएको हुन्छ र जुन मुख्यतः अमेरिकी भूभागमा हुन्छ।

उसो भए के महत्त्वपूर्ण पक्ष भनेको आक्रमणकारीले ठूलो स्तरमा नोक्सानी पुर्‍याउने प्रयास गर्नुमात्रै नभई सरकारलाई प्रभावित पार्ने प्रयास पनि गरेको हुनुपर्छ र अझ निश्चित विचारधाराको पनि हुनुपर्छ?

सामाजिक सञ्जालमा धेरैले 'आतंकवादी कार्य' सम्बन्धी नेभाडा राज्य कानूनको परिभाषा राखेर प्रश्न गरिरहेका छन्, लास भेगास प्रहरीका शेरिफ जो लोम्बार्डाले किन यसो भनेः "हामीलाई थाहा छैन उनको आस्था के थियो। अहिले हामीलाई के विश्वास छ भने उनी एक्लैले आक्रमण गरेका थिए, उनी एक्लै गर्ने खालका थिए।"

लास भेगस गोलीकाण्डपछि सामाजिक सञ्जाल ट्वीटरमा 'लोन वुल्फ' अर्थात् 'एक्लैले गर्ने' शब्द २ लाखभन्दा बढी पटक प्रयोग गरिएको छ भने 'आतंकवादी आक्रमण' शब्द १ लाख ७० हजार पटक प्रयोग गरिएको छ।

श्वेत जातिका संदिग्ध र अरु वर्णका मानिसका लागि प्रयोग गरिने शब्दमा स्पष्ट भिन्नता किन देखिएको भनेर सामाजिक सञ्जालहरुमा प्रश्न गरिएका छन्।

निर्देशिका

फेसबुकमा पनि यसबारे बहस तातेको छ।

इण्डोनेसियाका मुर्सल लेख्छन्, "उनलाई एक अन्तर्राष्ट्रिय आतंकवादी ठानिएको छैन? शायद उनको अनुहार अरबी जस्तो नदेखिएर होला।"

अमेरिकी मुस्लिम महमुद एलावादीले गोलीकाण्डबारे सुनेर आफू दुःखी भएको बताउँदै लेखेका छन्, "आतंकवादी श्वेत जातिका र ईसाई धर्मावलम्बी भए उसलाई तत्कालै मानसिक रोगी भनिन्छ र सबैकुरा सामान्य पारिन्छ।"

'आतंकवाद' वा 'आतंकवादी' शब्दको प्रयोगबारे बीबीसीको स्पष्ट निर्देशिका छ।

बीबीसीको सम्पादकीय निर्देशिका भन्छ, "कुन कुराले आतंकवादी कार्य वा आतंकवादीलाई समेट्छ भन्नेमा कुनै सहमति छैन। त्यो शब्दको प्रयोग ठम्याईमा निर्भर गर्दछ।"

"कसैलाई उद्धृत गर्ने बेला हामीले 'आतंकवादी' शब्द परिवर्तन गर्नुहुँदैन तर आफैंले त्यो शब्दको प्रयोग गर्नुहुँदैन।"