सुख्खाले आठ अर्ब नोक्सान हुने अनुमान

  • 12 मे 2016
Image caption नेपालको कृषि मनसुनी वर्षामा निर्भर छ

देशभर लागेको सुख्खाका कारण यस पटकको कृषि उत्पादनमा करिब आठ अर्ब रुपैँयाको नोक्सान हुने आँकलन गरेका सरकारी अधिकारीहरु यसै हप्तादेखि मनसुन अघिको गतिविधि शुरु भएर पानी परेपछि उत्साहित भएका छन्।

गत वर्ष मनसुनमा औषतभन्दा कम पानी पर्यो, हिउँदभर पनि पानी पर्न सकेन।

बैशाखदेखि शुरु हुनुपर्ने मनसुन पूर्वको गतिविधि पनि ठप्प रहेपछि कृषि मन्त्रालयले देशभरका कृषि कार्यालय परिचालित गरेर सुख्खा र त्यसको संभावित क्षति आँकलन गरेको थियो।

विज्ञहरुले कम पानिको प्रयोग गरी खेती गर्ने वैकलपिक प्रणाली कार्यन्वयनमा जोड दिएका छन्।

सिँचाई

सुख्खाले मुख्य बालीहरु चामल, गहुँ, कोदो र तरकारीबारीमा नकारात्मक असर पारेको बताइएको छ।

कृषि मन्त्रालयका प्रवक्ता योगेन्द्रकुमार कार्की भन्छन्, “प्रारम्भिक रुपमा सात आठ प्रतिशत नोक्सान हुन्छ भन्ने अनुमान थियो त्यो भनेको आठ अर्ब रुपैया बराबरको नोक्सान हो। तर अहिले मनसुन पूर्वको गतिविधि शुरु भएकाले हामी सकारात्मकमा गइरहेका छौं।”

नेपालको कुल कृषि योग्य जमिनको करिब एक तिहाई भागमा मात्र वर्षैभर सिँचाइको पानी उपलब्ध हुने हुनाले सुख्खा लाग्ने वित्तिकै कृषि उत्पादनमा प्रत्यक्ष प्रभाव पर्ने गरेको छ।

आकाशे पानीको भर पर्नुपर्ने नेपालको कृषिक्षेत्रलाई यसपटक मनसुन औसत रहने खबरले खुशी तुल्याउन सक्छ।

मौसम पूर्वानुमान महाशाखाकी मौसमवीद शान्ति कँडेल भन्छिन्, “यस पालीको मनसुन औषत हुने अनुमान छ सुदुर पूर्व र सुदुर पश्चिमका केहि भागमा मात्रै औषत भन्दा कम वर्षा हुने अनुमान छ।”

विश्वव्यापी रुपमा जलवायु परिवर्तन भइरहेका कारण सुख्खाको समस्या बारम्बार दोहोरिन सक्ने मौसमविदहरु बताउँछन् ।

त्यसैले कृषिप्रधान मुलुक नेपालले कम पानीमा पनि फष्टाउन सक्ने वैकल्पिक कृषि बिउ बिजनको व्यवस्था गर्ने देखि सिँचाइको व्यवस्था थप जमिनमा पुर्याउने योजना छिटो कार्यान्वयन गर्नुपर्ने देखिन्छ।