د پیسو نړیوال صندوق:د خلیج هېوادونو مالي سرچینې مخ په وچېدو دي

خلیجیان د انځور حقوق Getty Images
Image caption ځینې خلیجي هېوادونو له مالي سمونونو وېره لري، ځکه دوی وايي خلک یې د حکومت په مرسته او کمې مالیې عادت دي

د پيسو نړیوال صندوق خلیجي هېوادونو ته خبر داری ورکړی، که په مالي برخه کې سمون رامنځته نه کړي، نو په راتلونکو ۱۵ کلونو کې به یې مالي سرچینې وچې شي.

د خلیج د همکارۍ ټولنې د غړو هېوادونو پانګه شاوخوا دوه ټرېلیونه ډالره ښودل شوې ده او دا شپږ هېوادونه د نړۍ د تېلو پنځمه برخه چمتو کوي.

دا هېوادونه د کورني عاید له ۷۰ ٪ تر ۹۰ ٪ د تېلو له تولیده تر لاسه کوي، خو په ۲۰۱۴ او ۲۰۱۵ کلونو کې د تېلو بیې په رالوېدو سره د دې سیمې هېوادونو پر اقتصاد ناوړه اغېز پرېوت.

د پیسو نړیوال صندوق وايي:

" که په خلیجي هېوادونو کې مالي نظام په همدې حال پاتې شي، نو په راتلونکو ۵ کلونو کې به د دې هېوادونو د پانګې سرچینې وچې شي. "

د خلیج هېوادونو د تېلو له پلوره په تر لاسه شویو پیسو په نورو هېوادونو پانګونه کړې ده، خو د ۲۰۱۴ کال په نېمايي کې د تېلو بیې په رالوېدو سره دغو هېوادونو ته ډېر مالي زیان واوښت او اړ شول چې په خپلو بودیجو کې د کسر له منځه وړلو لپاره پور واخلي.

د تېلو بیې په راټېټېدو سره د دې هېوادونو د کورني ناخالص تولید وده په ټپه ودرېده، د پیسو نړیوال صندوق د شمېرو له مخې تېر کال د دې هېوادونو اقتصادي وده صفر اعشاریه شپږ وه او په ۲۰۱۸ کې یې وده له صفر اعشاریه دوه لوړه نه شوه.

دا شمېرې د خلیجي هېوادونو د اقتصادي ودې له منځنۍ کچې چې څلور سلنه وه، ډېرې لرې دي.

د انځور حقوق Reuters
Image caption د خلیج هېوادونه له تېلو پرته د نورو سرچینو لټه پیل کړې خو د پيسو نړیوال صندوق وايي چټکو ګامونو ته اړتیا ده

د پيسو نړیوال صندوق په خپل راپور کې وايي چې د نوې ټکنالوژۍ له امله د انرژۍ په نړیوال بازار کې ډېر بدلون رامنځته شوی.

دغه راز اقلیمي بدلون هېوادونه اړ کړي چې د بدیلې او نوې کېدونکې انرژۍ ته وده ورکړي.

  • د تېلو بیې څوک کنټرولوي؟

د پیسیو نړیوال صندوق ویلي د خلیج هېوادونه به په راتلونکې کې له لویو مالي ننګونو سره مخامخ شي، او دې هېوادونو ته په کار دي چې د تېلو د لږې تقاضا په پام کې نیولو سره ځان چمتو کړي.

د یادونې ده چې د ۲۰۱۴ او ۲۰۱۸ کلونو ترمنځ موده کې د تېلو بیې راټېټې شوې او له همدې امله خلیج هېوادونو ۳۰۰ ملیارده ډالره له لاسه ورکړل.

نړیوال صندوق وايي ښايي دا کمی دوام وکړي.

دې کمي د خلیج هېوادونو پورونه هم زیاته کړل، په ۲۰۱۴ کال کې دا هېوادونه ۱۰۰ ملیارده ډالره پوروړي و، خو په ۲۰۱۸ کې یې پور ۴۰۰ ملیارده ډالرو ته ورسېد.

د دې په پام کې نېولو سره به په ۲۰۳۴ کال کې د خلیج هېوادونو مالي پانګه مخ په کمېدو او پوروړي شي.

خلیج هېوادونو د خپل اقتصاد سرچینو په نوي کولو پيل کړی او د سمونونو اعلان یې هم کړی، لکه د حکومت د مالي ملاتړ کمول، د انرژۍ د بیې او مالیې لوړل او داسې نور ورته ګامونه.

د پيسو نړیوال صندوق وايي:

" دا هېوادونه اوس په سمه لار روان دی، خو اړتیا لري چې د مالي سمونونو لړۍ چټکه کړي. د اقتصادي سرچینو زیاتول بسنه نه کوي باید د دولت لګښتونه کم شي او مالي مقررات وضع کړي. "

دې صندوق خلیج هېوادونو ته سپارښتنه کړې چې لګښتونو ته له سره کتنه وکړي، دولتي دندې او تنخواه ګانې چې د نړیوال له مخې لوړې دي، کمې کړي.

خو د خلیج هېوادونو ډېره برخه وايي چې دا مسلې حساسیت پاروونکې دي او ښايي له سیاسي او ټولنیز پلوه منفي پایلې ولري، ځکه د دوی له آنده خلیجیان په دولتي مرستو او کمې ماليې عادت شوي دي.

ورته مطالب