بریتانیا ته له تلو پاتې شوي افغانان: "خیانت راسره شوی، هېر شوي یو"

  • پهیل کيمپ
  • بي بي سي نیوز
A family boarding a plan to leave Afghanistan

د عکس سرچینه، Reuters

د عکس تشریح،

له افغانستانه زرګونه کسان ایستل شوی، خو یو شمېر پاتې کسان وايي، 'خیانت' ورسره شوی

هغه بریتانویان چې د دغه هېواد پوځیانو لخوا د خلکو ایستلو له عملیاتو پاتې شوي، بي بی سي سره خبرو کې وايي، دوی داسې احساس کوي چې هېر شوي دي.

د بریتانوي دفاع وزارت له لخوا په تېروتنه په یوه برېښنا لیک کې د نژدې ۲۵۰ افغان ژباړنو د نومونو او ادرسونو له افشا کېدو وروسته اوس سلګونه دغه کسان په وېره او تره کې ژوند کوي.

احمد (اصلي نوم نه دی) هم له دې کسانو یو دی، چې د بریتانیا دفاع وزارت په برېښنالیک کې یې نوم افشا شوی دی. نوموړي هلته له بریتانوي ځواکونو سره دنده درلوده.

دی د بریتانیا حکومت له لوري دې هېواد ته د راوستل کېدو په شرایطو برابر و، خو لا هم په افغانستان کې پاتې دی.

احمد وايي، لومړی ځل د برېښنالیک له لیدو وروسته خوښ شو. دی وايي:

''فکر مې کاوه، چې ښه ده، تر اوسه یې هېر کړی نه یم. '' خو وروسته یې په برېښنالیک کې تېروتنې ته پام واوښت، چې د نژدې دوه نیم سوه نورو کسانو نومونه او ادرسونه هم پکې یاد شوي.

له هغه وروسته د احمد په څېر سلګونه دغه کسان د خطر احساس له کبله پټ ژوند تېروي.

بریتانیا حکومت بخښنه غوښتې او د پېښې په هکله یې پلټنه پیل کړې، خو احمد وايي، دا تېروتنه د دوی لپاره خورا خطرناکه ثابیتدای شي.

دی وايي:

''باوري یم چې دا به زموږ پر خوندیتوب منفي اغېز وکړي، او ما خو وار له مخه خپل ښار پرې ایښی دی. ''

احمد په هلمند کې له بریتانوي پوځیانو سره د ژباړن په توګه دنده درلوده، چې ۲۰۱۱ کال کې د یوې ګزمې پر مهال د طالبانو په مرمۍ ولګېد او ټپي شو.

دی وايي، له کابل هوايي ډګره د خلکو ایستلو پر مهال ورته ویل شوي و، چې هلته ځان ورسوي، خو د سختې ګڼې ګوڼې له کبله یې و نه شو کولای له مېرمنې او یوې ماشومې لور سره الوتکې ته ځان ورسوي.

احمد اوس د مېرمن او لور د خوندیتوب په خاطر له هغوی بېل ژوند کوي.

دی وايي:

''داسې محسوسوم چې خیانت راسره شوی، تر شا پرېښوول شوي یو، موږ هغه څوک یو چې باید ایستل شوي وای، اوس کله یو ځای او کله بل ځای اوسېږم، کله یوې او کله بلې دروازې ته ولاړ یم، دا وضعیت مې له رواني پلوه او له اقتصادي پلوه سخت ځوروي. ''

د عکس تشریح،

زیاد چې جولای کې افغانستان ته تللی وايي، هلته لا هم ډېر خلک پاتې دي.

د اګست له نیمايي وروسته چې افغانستان د طالبانو کنټرول ته ولوېد، بریتانیا حکومت وايي، ۱۵۰۰۰ کسان یې له دې هېواده ایستلي دي.

بي بي سي په دې باور ده، چې دې کې اته زره کسان داسې دي، چې بریتانوي تابعیت لري او څو سوه نور کسان بیا په خپله مخه وتلي دي.

تېره اونۍ د قطر په دوو الوتکو کې ۲۶ نور بریتانویان او څلور افغان خپلوان یې هم له کابله دوحې ته لېږدول شوي دي.

بریتانیا حکومت په افغانستان کې د پاتې کسانو رسمي شمېر نه ښيي، خو د خلکو تر منځ په دې اړه خبرې د هغې ننګونې اهمیت په ګوته کوي چې د بریتانیا د بهرنیو چارو نوې وزیره لیز ټروس ورسره مخامخ ده.

یو بل کس زیاد (د امنیت خوندیتوب لپاره نوم بدل شوی) چې جولای میاشت کې د ناروغې مور لیدو ته د بریتانیا له نیوفورټ سیمې تللی و وايي، ''د تره زوی مې بریتانوی دی، هغه هم پاتې دی، د ښوونځي ګڼ ملګري مې لا هم هلته دي، د موټر چلولو استاد مې... هغه هم هلته ایسار پاتې دی، نو تصور کوه، چې څومره خلک به لا هم په افغانستان کې پاتې وي. ''

حکومت وايي، له څو کلونو راهیسې یې خپلو خلکو ته افغانستان ته د نه تلو مشوره ورکوله، خو هغه چې هلته پاتې دی وايي، تر اوسه مرسته نه ده ورسره شوې او داسې ګومان کوي چې له حکومته هېر شوي دي.

د روانې میاشتې پیل کې بي بي سي د یوې ماشومې په هکله رپوټ خپور کړ، چې د پاسپورټ چارو کې د ځنډ له کبله هلته پاتې شوې وه، اوس درې اونۍ وروسته د دې ماشومې لندن مېشتې کورنۍ وايي، انتظار کوي چې دې لړ کې څه مرسته ورسره وشي.

زهره (اصلي نوم نه دی) یوه بله مېرمن ده، چې له بي بي سي سره خبرو کې یې خپلې افغانستان مېشتې کورنۍ خوندیتوب ته اندېښنه څرګنده کړه.

دا وايي، د کورنۍ کسانو نومونه یې له حکومت سره ثبت کړي، خو تر اوسه د مرستې په هکله څه نه دي ورته ویل شوې.

نوموړې وايي، اوس یې کورنۍ یوه دریېم هېواد ته د تلو پروګرام لري.

سید (اصلي نوم نه دی) هم په افغانستان کې خپل ورور ته اندېښمن دی، چې له یوې بریتانوۍ خیریه موسسې سره یې دنده درلوده او په وینا یې طالبانو ګواښلی و، چې اوس پټ ژوند کوي.

مجیب اشرف بیا له هغو څو بختورو کسانو یو دی چې د کابل هوايي ډګر له تړل کېدو مخکې په یوه سوداګریزه الوتکه کې دبۍ ته ورسېد.

ده په افغانستان کې له بریتانوي ځواکونو سره د ژباړن په توګه دنده درلوده او د دې هېواد د حکومت له (اې ار اې پي) پروګرام پر شرایطو برابر و.

نوموړی بیا د بریتانوي پوځي الوتکې انتظار پر ځای د عادي الوتکې له لارې له هېواده وتلو کې بریالی شو.

ښاغلی اشرف وايي، دوبۍ ته له رسېدو وروسته یې پرلپسې بریتانوي حکومتي چارواکو ته پیغامونه استولي، خو تر اوسه دې هېواد ته د ورتګ په هکله هیڅ ځواب نه دی ورکړل شوی.

د عکس تشریح،

مجیب اشرف چې مخکې یې د بریتانوی پوځیانو لپاره د ژباړن په توګه دنده درلوده، اوس په دبۍ کې ایسار پاتې دی

مجیب د خیریه کارکوونکو له مرستو سره د ۳۰۰ ډالرو بدل کې په یوه کرایه شوي کور کې له ۲۱ نورو کسانو سره مېشت دی او اندېښمن دی چې د ویزا مودې له پای ته رسېدو وروسته به یې برخلیک څنګه شي. نوموړي د بریتانیا له حکومته د مرستې غوښتنه داسې وکړه:

''له هغو خلکو سره مرسته وکړئ، چې له تاسو سره یې ستاسو عملیاتو کې مرسته وکړه. ''

بي بي سي د حکومتي چارواکو مخې ته دا پوښتنه کېښوده، چې د مجیب غوندې کسانو په هکله یې څه پرېکړه کړې، چې درېیم هېواد ته تللي دي؟

د حکومت یوه ویندوی وویل، دوی پر فردي قضیو څه نه وايي، خو په وینا یې د هغو کسانو راوستلو لپاره کار دوام لري، چې په شرایطو برابر دي او وار له مخه یوه دریېم هېواد ته تللي دی.