بروکسل: افغانستان سره د ۱۵ میلیارده ډالره مرسته اعلان شوه

د انځور حقوق GETTY IMAGES
Image caption بروکسل غونډه کې له افغانستان سره ټولټال ۱۵ اعشاریه دوه میلیارده ډالره مرسته اعلان شوه

بروکسل کې له افغانستان سره د مرستندویه هېوادونو او نړیوالو سازمانونو په غونډه کې له افغانستان سره د راتلونکو څلورو کلونو لپاره ټولټال ۱۵ اعشاریه ۲ میلیارده ډالره مرسته اعلان شوې ده.

افغان ولسمشر محمد اشرف غني غونډې ته وینا کې وویل، چې افغانستان د اقتصادي ودې، فساد سره مبارزې او بشري حقونو برخه کې پرمختګ کړی دی، خو وايي هېواد یې په دې لړ کې د نړیوالې ټولنې رغنده ملاتړ ته اړتیا لري.

هغه وايي:

''افغانان کولای شي سوله راولي، موږ به سوله راولو، موږ رغوونکي سیاست ته ژمن یو، ویجاړوونکي سیاست ته نه!''

د غونډې پای کې د نړیوالې پرمختیا برخه کې د اروپايي ټولنې کمشنر نیوین میمیکا د مرستو دغه کچه ' د پام وړ ' وبلله:

''اوس هغه وخت نه دی، چې موږ له افغانستان سره د مرستو په تړاو خپلې هېلې کمې کړو.''

د انځور حقوق Getty

د مرستو دغه کچه د ۲۰۱۲ کال توکیو کنفرانس له مرستو لږ تو پیر لري. په هغه کنفرانس کې هر کال لپاره له افغانستان سره د ۴ میلیارده ډالرو مرستې ژمنه شوې وه.

له غونډې مخکې داسې تمه کېده، چې ښايي د یوه کال لپاره به د درې میلیاردو ډالرو ژمنې وشي. له افغانستان نه غوښتنه کېږي، چې له فساد سره د مبارزې او اروپا کې د نه منل شویو کډوالو ستنولو برخه کې نور اقدامات وکړي.

د غونډې پر دویمه ورځ، ولسمشر محمد اشرف غني وویل، تر راتلونکو درو کلونو پورې به افغانستان کې د اوبو د کنټرول او د بندونو پروژې پلي کړي. وړاندې ولسمشر غني ژمنه کړې وه، چې تر راتلونکو پنځو کلونو پورې به افغانستان کې ۲۱ بندونه ورغوي، چې پیل یې د هرات له سلما او د میدان وردګو د چک له بندونو و.

اروپايي ټولنې په دغه غونډه کې له افغانستان سره د ۵ میلیاردو یورو ' پنځه اعشاریه شپږ میلیارده امریکايي ډالره ' مرستې اعلان وکړي.

د لویو مرستندویانو له ډلې بریتانیا، جرمني او هند هر یوه یو میلیارد ډالره مرسته اعلان کړې ده.

جاپان د پناه غوښتونکو او په کور دننه د بې ځایه شویو کسانو لپاره د ۵۰۰ میلیونه ډالرو تر څنګ افغانستان کې د پرمختیا لپاره د نورو ۴۰۰ میلیونو ډالرو مرستې ژمنه وکړه. په نورو مرستندویانو کې ترکیې ۶۰۰ میلیونه، پاکستان ۵۰۰ میلیونه، سعودي عربستان ۱۰۰ میلیونه او ډنمارک د ۲۶۰ میلیونو ډالرو مرستې اعلان کړی دی.

د انځور حقوق Anadolu Agency
Image caption موږ به تر ۲۰۲۰ ميلادي کال پورې له افغانستان سره خپل ملاتړ ته دوام ورکړو اروپايي ټولنه به له افغانستان سره وي. فيډریکا مورګيني

دغه راز ناروې ویلي، چې له افغانستان سره به د څلورو کلونو مودې کې هر کال د ۷۸ میلیونو ډالرو مرسته کوي.

د ملګرو ملتونو عمومي منشي بان کي مون غونډې ته وینا کې وویل'' له ټولو اړخونو غواړم چې افغانانو ته د کار او ښې حکومتولۍ زمینه برابره کړي او بې وزلي له منځه یوسي او په راتلونکې کې یو حساب ورکوونکی حکومت ولري او افغان حکومت هم د خپلو ستونزو هواری او د سولې راتګ په لومړیتوبونو کې راولي. افغان سوله سیمه ییزه همکاري غواړي.''

د امریکا د بهرنیو چارو وزیر جان کېري غونډې ته وویل، افغانستان ته مې ډېر سفرونه وکړل، د سناتور او د بهرنیو چارو د وزیر په توګه، د ملي یووالي حکومت مشرتابه د افغانانانو ډېرې ستونزې پخپلو کې سره حل کړې دي.

د انځور حقوق AFP
Image caption زه نن دلته د افغانستان د راتلونکې په اړه ډاډه یم

زه نن دلته د افغانستان د راتلونکې په اړه ډاډه یم، ځکه چې هر کال د افغانستان او نړیوالو ملګرو او شریکانو ترمنځ همکاري او ملګرتیا پیاوړې کېږي.

د بروکسل غونډې په بهیر کې د ' روشنايي جنبش ' په نوم یو شمېر احتجاج کونکي یو ځای شوی وو.

د انځور حقوق GETTY IMAGES
Image caption د بروکسل غونډې له تالاره بهر یو شمېر افغانانو مظاهره وکړه

دوی ویل د دې لپاره یو ځای شوي دي، چې په وینا یې نړیوالو ته وښيي، چې له تبعیضي چلنده شکایت وکړي. دوی مخکې ویلي و، له نړیوالو به وغواړي، چې د افغانستان په ټولو سیمو کې په مساوي بڼه د دغو مرستو لګولو په شرط پورې غوټه کړي.

افغانستان او اروپايي اتحاديې دغه غونډه کې د ( مخکې پرته لار ) په نوم یوه هوکړه لاسلیک کړه، چې په کې د هغو کډوالو په اړه ویل شوي چې په اروپايي هېوادونو کې یې د پناه غوښتنلیکونو رد شوي دي.

بل لور ته د اروپايي شورا مشر ډونلډ ټسک وویل اروپايي ټولنه تمه لري افغانستان به د هغو کډوالو په بېرته ستنولو کې ورسره همکاري وکړي چې د سياسي پناه غوښتنليکونه يې ناکامه شوي یا نه دي منل شوي.

له دې سره همهاله ګڼ شمېر اروپا مېشتو افغان کډوالو د غونډې تالار بهر په یوه مظاهره کې د اروپايي اتحادیې پر هغه پرېکړه نیوکې وکړې، چې ویل کېږي غواړي زرګونه نامنل شوي کډوال بېرته خپل هېواد ته واستوي.

اړونده مطالب

ورته مطالب