ننداره: ویلیم شکسپیر ته لنډه کتنه

د انځور حقوق g

د نړۍ د هنر او ادب په ډګر کې بې شمېره هسکې فتح شوي او ګڼ شمېر ژورې پلټل شوي. خو ځینې نومونه په زرینه کرښه لیکل شوي او د تاریخ په اوږدو کې ځلېدلي دي.

ویلیم شکسپیر له دغو نومونو څخه یو دی.

د شکسپیر د اثارو اغېزه په لوېدیز کلتور تر بل هر لیکوال او هنرمند ډېره ده.

د تیاتر او سینما ترڅنګ چې شکسپیر خپل بنسټ بولي، لويدیز شاعران او ادیبان هم د هغه خلاقیت، ژبې او تخیل تر اغېز لاندې راغلي.

داسې پیاوړی لیکوال به و نه موندل شي چې د شکسپیر آثار یې لوستلي نه وي او د هغه نه یې الهام نه وي اخیستی.

شکسپیر له نن ۴۵۰ کاله مخکې په انګلستان کې نړۍ ته سترګې پرانیستې.

خپل هنري ژوند یې د تمثیل په ډګر کې پیل کړ، وروسته یې د ډرامو لیکنه غوره کړه او یو شمېر شعرونه یې هم ولیکل.

شکسپیر پخپل ۵۲ کلن عمر کې ۳۷ تاریخي، کومیډي، او تراژیدي ډرامې او ۱۵۶ منظومې لیکلي.

که څه هم ننۍ انګریزي ژبه دومره بدله شوې چې د شکسپیر آثارو لوستل لکه پردی ژبه برېښي.

خو د شکسپیر لیکنې د نړۍ په هغه هېوادونو کې چې لومړۍ او رسمي ژبه یې انګریزه ده د ښوونځي په تعلیمي نصاب کې شاملې دي.

یوازې د ژبې ښکلا نه ده چې د شکسپیر لیکنو ته برلاسي ورکوي، د نوموړي فلسفي لید، ژور تخیل او ټولنیز افکار د عام وګوړو لپاره هم د زغم وړ دي.

د انځور حقوق
Image caption د پروفیسور مارتین لینګ (ابو بکر سراج الدین) په اند د شکسپیر لیکنې د اسلامي تصوف څخه سرچینه اخلي.

د نوموړي نقل قولونو د سیاستوالو په وینا کې، د پوهانو په څېړنو کې؛ او د رسنیو په پوښښ کې تل څرګند شوي.

د ساري په توګه:

- خدای یو مخ درکړی خو ته بل مخ غوره کوی.

- پسرلی هر څه ته د ځوانۍ احساس ورکوي.

- ښه پیل په ښه پایله ختمیږي.

د شکسپیر له څرګندېدو سره یوځای اروپايي ټولنې د علم او تمدن د بې ساري بدلونrenaissance سره مخامخ وه. په دې موده کې هغه تصرف چې کلیسا په علم او سیاست درلوده د ساینس په ولکه کې راغی.

پخواني دودونه بې ارزښته شول او پخوانۍ څېړنې یوازې د مطالعې په عنوان غوره شوې.

د لویدیځې ټولنه په اصطلاح د اروپا تیاره عصر پای ته ورسېد او د تمدن لمر اوچت شو.

د پروفیسور مارتین لینګ (ابو بکر سراج الدین) په اند د شکسپیر لیکنې د اسلامي تصوف څخه سرچینه اخلي.

د هغه په وینا ''د شکسپیر ډرامې د نوي عصر او پخواني دودیزه او عرفاني دورې ترمنځ يو کشمکش انځوروي، خو د صوفي په شان شکسپیر د دود او روحانیت په څنګ کې مظبوط ولاړ دی''.

مارتین لینګ زیاتوي چې د شکسپیر د ډرامو ګڼ شمېر کرکټرونه د صوفیانو په څېر د رښتینولۍ پلټنه کې دي.

خو دې بدلون د شکسپیر نوم نور هم اوچت کړ.

له همدې کبله نن ورځ هم د هغه ډرامې د نړې په مشهورو ستیجونو نندارې ته اېښودل کیږي او په لویه لیوالتیا د نندارچیانو له خوا کتل کیږي.

د شکسپیر ډرامو د نړۍ په سینما هم لویه اغیزه درلوده. ځینې سینماګرو د هغه ډرامې فلم ته اړولي او ځنې نورو په خپل کارونو کې د شکسپیر دړامتیک سبک غوره کړی. هغه ممثل چې د شکسپیر کوم کرکټر لوبولی وي، هغه ته د قدر په سترګه کتل کیږي.

د انځور حقوق AFP
Image caption د تیاتر او سینما ترڅنګ چې شکسپیر خپل بنسټ بولي، لويدیز شاعران او ادیبان هم د هغه خلاقیت، ژبې او تخیل تر اغېز لاندې راغلي.

د دې ترڅنګ د شکسپیر آثار د نړۍ په هره ژوندۍ او مهمه ژبه ژباړل شوي. کله د تیاتر له لارې خلکو ته وړاندې شوي او کله هم د لیکنې په څېر لوست ته چمتو شوي.

د شکسپیر ځینې لیکنې په کوزه پښتونخوا کې پښتو ژبې ته ژباړل شوې، چې ترڅنګ یې ګڼ شمېر هنرمندانو او عامو وګړو د نورو ژبو له لارې لوستلي او یا هم د ټلویزیون پر پرده په سینمایي قالب کې د هغه له آثارو سره آشنا شوي.

د تېرو څلور پېړیو په بهیر کې شکسپیر خپل موقف نو یوازې له لاسه ورنکړ خو پیاوړی یې هم کړ. ښایي د نوموړي آثار به د نورو مخکښو ادیبانو په څېر تل پاتې وي.

ورته مطالب