د پښتو استاد لېبېدېف ۹۰ کلن شو

پروفيسور کانستانتين الکساندريوويچ لېبېدېف

د روان عيسوي کال د مارچ په ۲۰مه نېټه د پښتو ژبې ستر او نوميالی استاد پروفيسور کانستانتين الکساندريوويچ لېبېدېف ۹۰ کلن شو .

په روسيه کې د افغانستان د سفارت فرهنګي څانګې او د مسکو د دولتي پوهنتون د آسيا او افريقا انستيتيوت دغه کاليزه د مارچ په ۲۶ نېټه په ګډه ولمانځله.

د لمانځنې غونډه د آسيا او افريقا د انستيتوت په هوتل کې جوړه شوې وه.

په دې غونډه کې په روسيه کې د افغانستان لوی سفير زلمی عزيز، د روسيې د بهرنيو چارو په وزارت کې د ځانګړو چارو ځانګړی لوی سفیر ايګور ويچيسلاوويچ، د افغاني سفارت ديپلوماتانو، د روسيې د بهرنيو چارو وزارت استازو، د آسيا افريقا د انستيتيوت مشر او د مشرتابه غړي، مخورو افغانپوهانو مېرمن الفتينا ګراسيموا، داکټر ګورګي پتروويچ، په مسکو کې مېشت تر اتيا تنو زيات افغاني روښان اندو او د استاد لېبېدېف لېوالو، د روسيې د بهرنيو چارو د وزارت د نړيوالو اړيکو د انستيتيوت او د آسيا او افريقا د انستيتوت هغو شمېر محصلانو چې په دې علمي موسسو کې د افغانستان په زده کړو لګيا دي، ګډون کړی و .

دغونډې په پيل کې د اسيا افريقا د انستيتوت د ايران د فلالوژي دڅانګې مشر ولاديمير باريسوويچ ايوانوف، د روسيې د بهرنيو چارو وزارت ځانګړي سفير ښاغلي ايګور ويچيسولاوويچ ته بلنه ورکړه چې په دې وياړ د دغه هېواد د بهرنيو چارو د وزير سرګي لوروف ځانګړی پيغام ولولي.

تر هغه وروسته په روسيه کې د افغانستان د اسلامي جمهوریت سفير زلمي عزيز، مشر استاد ته د افغانستان د دولت، خپل او د افغانانو له خوا مبارکي وويله او په دې اړه يې خپل پيغام واوراوه.

ښاغلي عزيز د خپلو خبرو په پای کې د افغانستان له لاجورده يوه ځانګړې جوړه شوې ډالۍ چې پر هغې ډبرې، استاد ته مبارکي ليکل شوې وه ور ډالۍ کړه او د هغه تر څنګ يې مشر استاد ته، د يادګار په توګه يوه افغاني قالينچه وروبښله.

بل خوا د افغانستان د اطلاعاتو او فرهنګ وزير سيد مخدوم رهين په يوه استول شوي پيغام کې لېبېدېف په روسیه کې د پښتو زده کړې او قاموس ليکنې استاد بللی دی .

د غونډې مشر په روسيه کې د افغانستان فرهنګي استازي لطيف بهاند او د اسيا او افريقا د انستیتوت د ايران د فلالوژۍ مشر ولاديمير ايوانوف کوله.

بيا ښاغلی پرفيسورميخائیل میر، د اسيا او افريقا د انستيتوت مشر د استاد دعلمي اوټولنيز ژوند په اړه خبرې وکړې او خپله مبارکي يې په خورا ښکلو تورو کې وړاندې کړه.

د افغانستان د سفير تر وينا وروسته، د استاد يوې شاګردې او د اسيا افريقا په انستيتيوت کې د پښتو استادې مېرمن ايرینا نواګرودوا ته بلنه ورکړه شوه چې خپله وينا واوروي.

دغې استادې لومړی، مشر استاد ته خپله مبارکي وړاندې او بيايې د هغه د اوږد ژوند، لنډ ژوند ليک ولوست.

تر مېرمن ايرینا نه وروسته وار د استاد بلې شاګردې، داکټرې الفتینې ګراسيموا ته ورسيد. مېرمن ګراسيموا چې خپله د ۸۵ کلو کېدونکې ده وويل چې دا د استاد دلومړنيو شاګردانو له ډلې نه ده او د هغه وخت چې دا د استاد شاګرده وه، خپلې څو خاطرې يې مېلمنو ته واورولې.

تر هغه وروسته ما خپله (لطيف بهاند) استاد ته خپله ځانګړې مبارکي وويله، او بيا مې په روسيه کې د پښتو ژبې د زده کړې د تاريخ او په ټوليزه توګه په افغانستان پوهنه کې د استاد د ونډې په اړه خبرې وکړې.

تر خپلې وينا نه ورسته ما دغونډې يو مشر ته بلنه ورکړه، هغه لنګۍ استاد لېبېدېف ته ور په سر کړي چې په روسيه کې د افغانستان د فرهنګي څانګې له خوا برابره شوې.

دغه راز دافغانستان داطلاعاتو او فرهنګ له خوا د افغانستان دمناظرو کتاب او د اسداله دانش له خوا رالېږل شوی پښتو-پښتو قاموس هم استاد ته ورډالۍ کړل.

ښاغلی داکتر شيرحسن د غونډې بل ويناوال و. نوموړي، تر خپلې مبارکۍ نه وروسته له هغو لسو ګونو پيغامونو نه يوازې دوه: د نوميالي شاعر سليمان لايق او سرمحقق عبدالله خدمتګار، هغه استاد ته واورول .

د اسيا افريقا په انستيتوت کې بل افغانپوه او دافغانستان داقتصاد متخصص ګيورګي پتروويچ، بل ويناوال و.

ښاغلي پتروويچ د ژوند په اوږده کې د استاد په فعاله علمي ژوند او د ژوند د ناکردو په وړاندې يې د هغه پر زغم خبرې وکړې.

بل ويناوال او د روسيې د بهرنيو چارو وزارت بل استازي، په افغانستان کې د روسيې د سفير او خپل پيغامونه واورول.

په افغانستان کې د روسيې د سفير په پيغام کې راغلي و چې، په کابل کې د روسيې د سفارت د ودانۍ کتابتون، دوی د استاد ۹۰ مې کاليزې ته د درناوي په وياړ دده په نامه نومولی دی.

د دغو مراسمو يوه بله ويناواله او پر افغانستان مينه، مېرمن مارينا ګانسلس وه.

دغې مېرمنې چې ځان داستاد شاګرده ونوموله او په همدې انستيتيوت کې د فارسي (دري) ژبې تدريس کوي خپله وينا په فارسي دري واوروله.

په مسکو کې مېشت افغان طبيب او د کډوالو لپاره د ملګرو ملتو ډاکتر سيد نصرت عبيدي چې هممهاله يو غوره انځورګر هم دی، په خپل هنر ټول هک پک کړل.

کله چې ښاغلي عبيدي ته وار ورسېد، هغه په ښکلي کاغذ کې يوه سوروره ډالۍ استاد ته وروړاندې او له هغه نه يې هيله وکړه چې کاغذ پرې کړې.

کله چې دغه ډالۍ خلاصه شوه هلته داستاد يو حيرانوونکی انځور و.دا ښکلې تابلو په خپله ښاغلي عبيدي انځور کړې او په خورا درناوي يې استاد ته ډالۍ کړه.

ښاغلي عبيدي او ډېرو نورو حاضرينو په ګډه له دغه انځورو سره عکسونه واخيستل.

محمد جان حکيمي،دغوڼډې بل ويناوال و.په هغه مهال کې چې ښاغلي حکيمي دروسيې د بهرنيو چارو د وزارت دنړيوالو اړيکو په انستيتوت کې زده کړې کولې، کانستاتين الکساندريوويچ لبېبېدېف،دهغه انستيتوت مرستيال او همالته دپښتو ژبې د څانګې پرانستونکی او استاد و.

نوموړي،په خورا ښکلې وينا چې دسترو کلاسيکو شاعرانو په شعرونو ګاڼل شوې و،استاد ته مبارګي وويله او له هغه سره يې په هماغه انستيتوت کې دخپلې پېژندګلوې خاطره واوروله.

تر هغه وروسته محمدجان حکيمي يو خورا ښکلی او قيمتي قلم د استاد د قلم د لا پياوړتيا دسمبول په توګه هغه ته ډالۍ کړ.

ښاغلي حکيمي د ګلو يوه ځانګړې لويه او غوره ګېډۍ هم استاد ته وبښله.

بيا وار پوځيانو ته ورسيد.

بريدجنرال زلمی ويسا استاد ته دمبارکۍ تر ويلو ورسته،هغه ته يوه توره چې دمېړانه نښه يې ګنله، ډالۍ کړه او وې ويل چې دا سوغات دی استاد ته ځکه ډالۍ کوي،چې هغه تل د افغانستان دآزادۍ غوښتونکې ارمان ملګری او انځور ګر پاتې شوی دی.

جنرال عوض بل ډالۍ وړاندې کوونکی و.دغه افغان افسر استاد ته دځان او خپلو ملګرو له خوامبارکي وويله او تر هغه وروسته يې د سترنج داسې يو تخته او دانې ورډالۍ کړې چې د افغانستان له ځانګړو ډبرو جوړ شوي وو.

د افغانانو د يوې ټولنې مشر اخترمحمد صافي، استاد ته دمبارکۍ تر ويلو او هغه ته د ګلو دګېډۍ تر وړاندې کولو وروسته،وعده وکړه چې ددوی ټولنه به په روسيه کې د افغانپوهانو استادانو او محصلينو سره هرډول علمي او مالي مرستندوی وي.

داود وردګ چې ملګري يې هغه ته، د هغه د مسلک له مخې داود پيلوت وايي، بل ويناوال و چې استاد ته تر مبارکۍ نه وروسته، دهغه علمي چارو پورې اړونده ډالۍ وروبښله.

ډاکټر يوري لاليتين او د روسيې د بهرنيو چارو د وزارت دنړيوالو اړيکو په انستيتوت کې دپښتو ژبې استاد او د استاد شاګرد، د ځان،د خپل انستيتيوت اودخپلو محصلانو په استازيتوب وينا وکړه او تر هغه وروسته يې د کابل په پوهنتون کې د روسي څانګې دمشر پيغام هم ولوست.

ډاکټر ګل احمد تره کي، ډاکټر ميرزا تره کي، دغه راز بل افغان طبيب او د مسکو په يوه روغتون کې ډاکټر فريد صالح، د روسيې د نړيوالو اړيکو په انستيتيوت کې محصلان پاول او الکسي چې په هماغه انستيتيوت کې پښتو او فارسي (دري) لولي، خپلې ويناوې او مبارکۍ واورولې او استاد ته يې خپل سوغاتونه وړاندې کړل.

غونډه د عکسونو تر اخيستو او د ماښامنۍ تر خوړلو وروسته پای ته ورسېده.

د يادونې وړ ده چې تر ټولو غوره ډالۍ استاد ته هغه خپرونه وه چې د تل افغان ټکی کام له خوا په دې وياړ په ځانکړي توګه خپره شوې وه.

په دې اته مخيزه خپرونه کې د استاد ژوند ليک، د هغه د استاد د اثار نوملړ او هغه پيغامونه او مقالې خپرې شوې وې چې د دغې کاليزه په وياړ د نړۍ له بېلابېلو هېوادونو مسکو ته رارسېدلې وې.

دغه خپرونه د استاد په وياړ جوړه شوې غونډه کې وويشل شوه.

BBC © 2014 .بي بي سي د پرديو ويبپاڼو د مطالبو مسووليت نه اخلي

.دا پاڼه که د سټايل شيټ براوزر لرونکې ويبپاڼې له خوا ( سي ايس ايس ) وليدل شي ښه به ښکاره شي. که څه هم په اوسني بروزر کې هم دا پاڼه تاسو ليدلى شئ خو تاسو به پوره تصوير پکې نه وينئ . لطفآ د خپل براوزر پر نوي کولو فکر وکړئ او يا که يې کولى شئ د سټايل شي برخه له کاره وغورځوئ .