په دې وسیله کې د غږ اوريدل او ویډیو لیدنه شونې نه ده.

پېلوځی: یونلیکونه، ولې رښتیا پټوي؟

Image caption ښاغلي مورټېنس لیکلی چې په افغانستان او پاکستان کې یې زیات ښوونځي جوړکړي دي

په دې پېلوځي کې د یوه ادبي اثر په هغې نړیواله رسوایی غږیږو چې درواغ ختلی دی، د بي بي سي له زرغونې کرګر سره یې په چاپ شوي کتاب خواله کوو، په امریکا کې یوه افغان فلم ته کتنه کوو چې بهر یې درناوی کېږي خو په امریکا کې یې نندارې ته هم نه پریږدي ، او په کندهارکې د انارګل له مشاعرې خوند اخلو.

څو میاشتې وړاندې نړیوالو رسنیو د درې پیالې چای په اثرداسې شخوند وواهه چې نیږدې و د نوبل جایزې ته یې کاندید کړي.

د امریکایی په اصطلاح لیکوال ګریګ مورټېنسن دا په اصطلاح لیکنه خورا مشهوره شوه.

نوموړی وایی چې کتاب یې خپل لیکلی او په کتاب کې راغلي چې ګواکې په افغانستان او پاکستان کې یې خیریه چارې ترسره کړي، د هلکانو او نجونو ښوونځي یې جوړکړي او د ځایی میرمنو او ماشومانو درملنه یې کړې ده.

خو اوس جوته شوې چې دا ټول ښکرور درواغ دي او پدې پلمه یې خپلې خیریه موسسې ته پیسې راټولولې.

د استرالیا په سیدني کې لیکوال او ژورنالیست احسان الله ازری د درې پیالې چای کتاب لوستی دی او وایی چې له همغه پیله ورته د کتاب د ريښتینولۍ په اړه شک پیدا شو.

خو زما زړه ته لاهم نه لوېده چې څوک دې په دومره لوړه کچه ادبي غلا وکړي او د موضوع د نورې روښانیتا لپاره مې هغه څوک وموند چې ښاغلي مورټېنسن ورکره شپې کړې وي اوپه یوه دسترخوان ورسره ناست و.

منصورخان مسید چې د جنوبي وزیرستان د تحصیل لاده اوسیدونکی دی، د په اصطلاح نامتو لیکوال کوربه و، منصورخان وایی چې نه طالبانو تښتولی ، نه یې ښونځي جوړکړي او نه هم هغه څه رښتیا دي چې ښاغلي مورټېنسن په درې پیا له چای کې راوړي دي.

زموږ همکارې زرغونې کرګر د افعانستان د مېرمنو د ژوند کیسې د یوه کتاب په بڼه راټولې کړې او چاپ کړې یې دي. دا کتاب چې دییر زري یانې ګرانه زري نومیږي د رنډم هوس خپروندیې ټولنې چاپ کړی دی.

زرغونه وایی چې غواړي د افغان میرمنو د ژوند لوړې ژورې نړیوالوته ور وپيژني او پدې توګه نړۍ د افغان میرمنو د ژوند له رښتیاني حاله خبره شي.

زرغونه کرګرد ښځو او نننۍ نړۍ د پروګرام له جوړوونکو وه چې د کتاب د کیسو زیاته برخه د همغو پروګرامونو نه را اخیستل شوې ده.

پدې پروګرام کې یو ژباړل شوی کتاب در پيژنو. هند، پاکستان که پښتونستان؟ دا د ارلند جانسن تاریخی او څیړنیز اثرعبدالکریم رحیم ژباړلی دی.

کتاب د افغانستان د سیمه ایزو مطالعاتو مرکز او د ختیځ بیا رغوونې موسسې په ګډه چاپ کړی. د اثر ژباړن د کتاب د ارزښت او د هغه د ژباړې په اړتیا غږیږی.

د الکریم فلم د متحدوایالتونو په نیویارک کې د افغانانو د ژوند کیسه ده چې د ۲۰۰۱ کال د سپتمبر تر یوولسمې وروسته یې ژوند بیخي بدلیږی او تریخیږي.

دوی دځینو امریکایی چارواکو اوځینو نورو امریکاییانو لخوا ځورول کیږي. د بزکشي په نوم فلمي سټوډیو دا فلم د افندي یعقوب او نجیب یورش لخوا جوړکړی دی.

دا اوونۍ په ننګرهار کې د پښتو ژبې د يوه وتلي شاعر غلام رحمان جرار سلمه زوکاليزه د يوې ياد غونډې په ترڅ کې ونمانځل شوه چې د افغانستان له بېلابېلو سيمو نه په کې ليکوالو او شاعرانو برخه اخيستې وه.

دوی د ارواښاد جرار پر ادبي هلو ځلو او ژوند ويناوې او ليکنې واورولې.

په غونډه کې د ولس مشر حامد کرزي پيغام هم ولوستل شو چې پکې د ښاغلي جرار د ادبي هلو ځلو او د ختيزې سيمې د ليکوالو او ژورناليستانو له خوا د ياد غونډې هڅه ستايل شوې وه.

په کندهار کې هم د انار ګل مشاعره جوړه شوې وه چې زیات شمیر شاعران اولیکوالان وربلل شوی وو. دکندهار والي توریالی ویسا هم د مشاعرې میلمه و.