چونګښې میندوارۍ مالومولو کې 'دقیقه وسیله' ده

دا چونګښه د میندوارۍ د لومړنۍ ازموینې وسیله وه د انځور حقوق Getty Images
Image caption دا چونګښه د میندوارۍ د لومړنۍ ازموینې وسیله وه

ایا یوه ورځ مو پوښتلي چې ښځو د میندوارۍ په اړه له ابتدايي کورنۍ ازموینې مخکې د خپلې میندوارۍ په اړه پوهېدې؟ د میندوارۍ پوهېدو کې د چونګښو کارولو دقیقې پایلې لرلې دي.

افریقايي چونګښې چې په زینوپوس Xenopus شهرت لريو له میلیونونو کلونو راهیسې د افریقا په لویه صحرا کې اوسېږي، خو د تېرې پېړۍ ۸۰مو کلونو کې ددغو چونګ‍ښو ژوند هغه وخت بدل شو چې یوه برتانوي عالم بولې ورپیچکاري کړې.

لانسلوت هاپګن ژوپوه و،‌ چې حیواناتو ته یې بېلابېل مواد ورپیچکاري کول،‌ چې د دوی عکس العمل وښيي.

په یوه تجربه کې دغه عالم ومونده چې د میندوارۍ هورمونونه دغه وچ اوبیزه حیوان (چونګښه) په خپلکاري ډول هګیو اچولو ته اړباسي.

د مورین سیمونز ښه په یاد دي چې د زینوپوس چونګوښې په مټ یې د میندوارۍ د ازموینې پایلې څه ډول ترلاسه کړې.

د انځور حقوق Novartis AG
Image caption په ډاګه شوه چې دا ازموینه ډېره دقیقه ده

نوموړې بي بي سي ته وویل:‌ "هغه صحنه مې لاهم په ذهن کې شته، ډاکټر سپین کمیس اغوستی و، راغی چې راته ووايي ته میندواره یې. چونګښو هګۍ اچولې دي".

د زینوپوس دا ازموینه عامو خلکو ته مالومه نه وه. یوازې په عاجلو حالاتو او طبي ازموینو کې وه، د بېلګې په توګه، د جنین د ودې او د ورم د ودې ترمنځ د توپیر لپاره کارېده.

مورین دوه ځله د جنین د غورځولو تجربه لرله، چې د چونګښو له ازموینې پرته پر خپلې میندوارۍ نه پوهېده.

Image caption د میندوارۍ په مالومولو کې د زینوپوس افریقایي چونګښو کارول ډېر زیات شول

مورین وايي: "اوس پوهه یم چې زه ډېره نېکبخته وم چې دا ټولې ازموینې مو وکړې."

د ستراتکلایډ پوهنتون طبي تاریخپوه جیسي اولزینکو ګرین وايي، که څه هم دا فکر هغه وخت ډېر ناشنا و، خو هغه وخت د میندوارۍ په اړه خبرې کول سم کار نه و، هم په ورځپاڼو کې به هم دا خبره نه یادېده.

اولزینکو ګرین په دې باور دی چې دې ازموینې د میندوارۍ په اړه خلک خبرو ته اړایستل.

اړونده مطالب

ورته مطالب