د پلوټو پر سطحه لوړ کنګلي غرونه لیدل کېږي

د انځور حقوق Nasa via Reuters
Image caption دغه انځورونه د پلوټو په سیاره کې جیولوژیکي فعالیتونو نښې ښيي

له پلوټو سیارې نه نوي ترلاسه شوي انځورونه ښيي، چې هلته خورا دنګ کنګلي غرونه او ژور ګړنګونه موجود دي.

دغه تصویرونه چې د امریکايي ادارې ناسا نوي هورایزونز نومي فضايي بیړۍ اخیستي د پلوټو په اړه تر دې دمه تر ټولو مفصل معلومات بلل کېږي.

همدارنګه دغه انځورونه په دغه سیاره او سپوږمۍ کې د جیولوژیکي فعالیتونو نښې ښيي.

د ناسا د دغه ماموریت غړو د پلوټو پر سطح هغه سیمه چې د زړه په بڼه ده کلاید تومبا ونوموله، کلاید تومبا هغه ستوری پيژندونکی دی چې په ۱۹۳۰ کال کې یې پلوټو کشف کړه.

د دغه ماموریت کارپوه جان اسپنسر خبریالانو ته وویل، نوي خپاره شوي انځورونه د پلوټو پر سطحې د یوې داسې ځمکې ښودونکي دي، چې په وروستیو ۱۰۰ میلیونو کلونو کې د جیولوژیکي فعالیتونو له کبله لکه اورشیندي په متټ رامنځه ته شوې.

نوموړي وویل، د جیولوژي دغه فعالیت یو ډول حرارتي سرچینې ته اړتیا لري.

ډاکټر اسپنسر وویل، نن ورځ مو یو ډېر مهم څه کشف کړ. هغه دا چې د جیولوژیکي فعالیتونو لپاره په کنګل کرو کې د اړتیا وړ انرژي لپاره موږ د جزر و مدی حرارت ته اړتیا نه لرو.

د انځور حقوق Other
Image caption د مېرمنو هغه ډله چې د نیوهورایزن په ټیم کې برخه لري

پروفیسور استرون وویل، دغه کشف ډېر جیوفزیکپوهان د نویو نظریاتو طرحه کولو ته را بولي. همدغه انځورونه د زړه بڼې سیمې څنډه کې یوه لړۍ غرونه ۳۳۰۰ متر لوړوالي سره ښيي.

ښاغلي اسپنسر وویل، احتمالاً دغه غرونه له یخ نه جوړ شوي دي او د پلوټو د یخنۍ درجه دومره ټېټه ده چې د کنګل لویو غرونو هسک پاتې کېدل په کې ممکن دي.

فضايي بیړۍ نیوهورایزنز څه باندې ۹ کال مخکې فضا ته الوت پیل کړ او لا هم فضا کې د الوت په حال کې ده او په ثانیه کې ۱۴ کیلومتره واټن وهي.

فضايي بیړۍ دا مهال ۴،۷ میلیارد کیلومتره له ځمکې نه واټن لري. ۴ ساعته او ۲۵ دقیقې وخت نیسي چې غږ یې تر ځمکې راورسېږي.

د دغه ماموریت د ټیم غړو ډاډ ښودلی و، خو بیا هم دا احتمال و چې نیوهورایزنز فضايي بېړۍ د پلوټو له څنګه د تېرېدو په وخت کې کېدای شي له منځه لاړه شي.

لامل یې دا و چې د پلوټو په چاپېریال کې د یخ ټوټې هاخوا دېخوا وې او که چېرې یې له نیوهورایزنز سره لګېدلې وای نو دغه فضايي بېړۍ به یې له منځه وړې وه.

ورته مطالب