د مسلمانانو خاموشي د هند راتلونکی څومره ګواښي؟

جومات

د عکس سرچینه، Getty Images

د عکس تشریح،

شنونکي وايي د مسلمانانو چوپتیا د هند راتلونکي لپاره ښه نه ده.

تېرو ورځو کې وتلي هنرمن نصیرالدین شاه په هند کې زیاتېدونکي مذهبي توپیر باندې اندېښنه وښوده او ویې ویل، چې دا زهر ټول هېواد کې خورېږي او بیا به یې ژر کابو کول ناشوني وي. هغه له ټولو منځلارو وغوښتل چې له اوسني حالت ونه وېرېږي بلکې پرضد یې غږ پورته کړي.

نصیرالدین شاه یوازې یو مخکښ هنرمن او د تیاتر لوبغاړی نه دی، بلکې یو ځیرک پوه هم دی.

د روانې اونۍ لومړیو کې د هند د وتلې ورځپاڼې انډین ایکسپرېس له خبریالانو سره د مهاتما ګاندي د لمسي ارج موهن ګاندي لویه مرکه خپره شوه.

راج موهن تاریخپوه دی او د امریکا یوه پوهنتون کې د سوېلي اسیا د څېړنو مرکز کې پوهاند دی.

هغه وویل، دا ډېره خواشینوونکې ده چې د مسلمانانو لوی شمېر په دې باور دي چې غلي پاتې شي.

زموږ په څېر خلکو ته چې له اکثریت ټولنې سره تړاو لري د مسلمانانو چوپتیا ډېره دردوونکی حقیقت دی.

د پخوانیو چارواکو غوښتنه

د عکس سرچینه، AFP

تېرو ورځو کې له ۸۰ ډېرو پخوانیو نوموتو چارواکو له هندیانو وغوښتل چې د کرکې او ټکر د سیاست خلاف جګړې ته یو موټی شي.

دوی دا هم ویل، چې د هېواد کیڼ لاسی سیاست هغه بنسټیز اصول له منځه وړل غواړي چې د هند ولسواکي یا جمهوریت پرې ولاړ دی.

هند کې چې د مذهبي تعصب یا کرکې او ټکر کوم حالت جوړ شوی، اصل پام یې مسلمانانو ته دی.

څو ډلو پر موجوده حالت اندېښنه وښوده، خو مسلمانانو پوره خاموشي اختیار کړې ده.

د ځایونو د نومونو بدلول

د عکس سرچینه، PRAVEEN JAIN/BBC

د عکس تشریح،

د ۱۹۹۲ کال د ډیسمبر پر ۶ هند کې بابری جومات ونړول شو.

اوس په مندر د محل بدلولو خبره کېږي، دا پرېکړه هم کېږي چې د فیض اباد نوم ایودهیا او د اله اباد نوم پریاګ شي، د ایودیا په جنجالي ځمکه د مندر جوړولو نارې وهل کېږي، مسلمانان نه څه وايي او نه کوم غبرګون ښيي.

دا چوپتیا سوله ییزه نه ده، بلکې دا درد کې ډوبه خاموشي ده، د هغې بې وسۍ انځور ده چې دا مهال یې د هند ۱۸۰ میلیونه مسلمانان ګیر کړي دي.

د هند مسلمانان چې اوس له کوم حالت سره مخ دي، د دغه هېواد څو پخوانیو نسلونو هیڅکله لیدلی نه و.

مسلمانان ټولنیزه، اقتصادي، تعلیمي او هره برخه کې له سخت فشار سره مخ دي.

سیاست کې څنډې ته کېږي، سیاسي نمایندګیو کې اوس خورا ټيټه کچه کې دي، لوړو زدکړو کې هم د پخوا پرتله شاته دي.

د عکس سرچینه، Getty Images

د هند مسلمانان دا مهال یو ډول وېره احساسوي، خو د دې وېرې او بې وسۍ حل خاموشي ده؟

شنونکي وايي، د مسلمانانو دا چوپتیا د هند د راتلونکي لپاره ښه نه ده. دوی وايي دا بې وسي یوازې تر مسلمانانو محدوده نه ده، د ټولنې څو نور پاړکي هم له ستونزو سره مخ دي، خو له حالاتو سره د مقابلې په ځای شاتګ او د اوز اوچتولو په ځای خاموشي غوره کول یې د هندي جمهوریت یا ولسواکۍ ته خورا زیانمن ثابتېدی شي.

هره نظریه، سیاست او حکومت چې د هېواد ټولو وګړو ته په یوه سترګه ونه ګوري، یو ډول حالت کې هم د منلو نه وي، پر تعصب او وېش ولاړ نظام کې یوه پاړکي ته نه بلکې په ټولیز ډول ټول هېواد ته زیان رسوي.