حلاله او ختنه؛ د اروپايي مسلمانانو او یهودانو د یو موټيتوب لامل

د انځور حقوق Getty Images
Image caption د بلجیم ځینې برخو کې هم پر حلاله بندیز دی.

اروپايي مسلمانان او یهودان ښايي تل یو بل ته سترګې په سترګو نه شي، خو اوس دوو داسې قانوني بندیزونو سره یو ځای کړي چې دوی یې د خپلې مذهبۍ ازادۍ خلاف بولي.

وروستی جنجال هغه وخت پورته شو چې د جنورۍ پر یوولسه بلجیم کې د څارویو حلالې پرضد قانون پاس شو.

* روهېنگيا مسلمانان په پاکستان کې څه حال لري؟

* " اروپا کې ۴۰ ٪ مسلمانان له یو نه یو ډول تعصب سره مخ دي"

د څارویو حقونو ملاتړو له ډېر وخت راهیسې د داسې قانون هڅه کوله، خو یهود او مسلمان مشران دا قانون د اسلام او یهودیت له دین سره ټکر کې بولي.

اېډولف هېټلر هم پر ۱۹۳۳ کال له بې هوشۍ پرته د څارویو حلالولو باندې بندیز لګولی و.

د مذهبي ازادۍ مقابل کې د څارویو حقونه

د انځور حقوق Getty Images

اروپايي قانون وايي، د دې لپاره چې څاروي د خپلې غوښې له امله د حلالولو په مهال درد او ډار ونه ویني باید بې هوشه شي.

بې هوشي سره د حلالې تر وخت مخکې د څاروي ناخوداګا او بې درده کول دي.

خو ځینې هېوادونه مذهبي حلالې ته استثنا ور کوي، چې وايي، په چړې سره باید څاروی په مرۍ کې ژر حلال شي.

* په انګلستان کې لومړني مسلمانان

* د لومړۍ نړیوالې جګړې هېر شوي مسلمان سرتېري

که څه هم د څارویو ملاتړي فعالان وايي، د حلالې په وخت څاروي دردېږي، مګر مذهبي مشران ټینګار کوي چې دا حالت بې درده وي.

مذهبي مشران وايي، د څارویو حلاله تکامل ته رسېدلې او له پېړیو راهیسې په دې روانه ده چې د دوی د پړسېدو مخه هم نیول کېږي.

د انځور حقوق Getty Images
Image caption حلاله کې تر بې هوشۍ مخکې او په مرۍ کې څاروی حلالېږي.

د دواړو لورو ترمنځ د انډول لپاره ځینې اروپایي هېوادونو لکه نیدرلېنډ، جرمني، اسپانیا او قبرس د حلالو مرکزونو ته سخت معیارونه ټاکلي دي.

خو د اسټرالیا او جرمني په څېر هېواونه وايي، چې له حلالې وروسته سملاسي باید څاروی بې هوش شي.

د بلجیم له دریو دوو سیمو- پلنډرز او والونیا- کې هم د ډنمارک، سوېډن، سلوانیا، ناروې او ایسلېنډ په څېر له بې هوشۍ پرته حلاله نه کېږي.

ختنه یا سنتول

د انځور حقوق Getty Images
Image caption بلجیم او ایسلنډ کې د ماشومانو سنتولو پرضد هم هڅې کېږي.

یوازې د څارویو د حلالې مسله نه ده چې اروپايي مسلمانان او یهودان یې سره یو کړي، د ماشومانو ختنه یا سنتولو باندې نیوکې هم دوی سره نږدې کړي دي.

تېر کال ایسلنډ کې د داسې مسودې متن ولیکل شو چې له طبي لامل پرته یې د ختنې بندولو غوښتنه کوله، خو تر نیوکو وروسته پارلمان دا مسله شاته وغورځوله.

پر ۲۰۱۲ کال جرمني کې پر دغه مذهبي دود هم د لنډ وخت لپاره د محکمې تر حکم وروسته بندیز ولګېد.

د انځور حقوق Getty Images
Image caption مسلمانان او یهودان د حلالې ضد کمپاین د خپلو دینونو پرضد بولي.

دوی ویل چې د ماشوم سنتول د کوچنیانو له دې حقونو سرغړونه ده، چې د خپل ځان په هکله باید خپله پرېکړه وکړي

دا پرېکړه تر شپږو میاشتو چلېده، خو مسلمانه او یهودۍ ټولنه کې غږ پورته شو چې دا قانون د دوی د دیني ادابو د مخنیوي په مانا دی.

سیاسي موخې

د انځور حقوق Getty Images

دې چارو کې تر ډېره ښي لاسي ملتپال ګوندونه لاس لري او دا خبره ور سره تړل کېږي چې د څارویو یا ماشومانو د حقونو په ځای سیاسي موخې لري.

دوی دې چارې سره د کډوالۍ ضد ګډو ساتلو ته لار برابرولی شي.

په دوی دا تور هم لګېږي چې دې کار سره ځینې مذهبي ډلې په نښه کېږي.