د کشمیر شخړه: ملګرو ملتونو پر بندیزونو 'ژوره خواشیني' ښودلې

Indian military in front of barbed wire fence د انځور حقوق EPA
Image caption کشمیر کې لاهم مخابراتي شبکې کار نه کوي

ملګرو ملتونو ویلي، د هند تر ولکې لاندې کشمیر کې د هند د ځانګړي حیثیت ختمولو له پرېکړې وروسته هلته پر مخابراتو بندیز "د بشري حقونو وضعیت لا پسې ترینګلی کړی" چې په وینا یې دوی یې په اړه ژوره اندېښنه لري.

د ملګرو ملتونو یوه ویاند ویلي، کشمیر کې پر مخابراتي اسانتیاوو بندیز لګول شوی، مشران په ناقانونه توګه توقیف شوي او پر سیاسي غونډو بندیز لګول شوی دی.

د تېرې یکشنبې ورځې له ټیلیفوني اړیکو غوڅېدو وروسته په سیمه کې د جبري ایسارېدو حالت واکمن دی.‌

دا ټولې پېښې وروسته تر هغه رامنځ ته شوې چې هند په کشمیر کې د ځانګړي حیثیت ختمولو ناندریزه پرېکړه وکړه.‌

په نورو سیمو کې کشمیریان وايي، دوی له خپلو کورنیو سره د اړیکو نیولو یا یوځای کېدو توان نه لري. د رپوټونو له مخې سیمه ییز مشران هم نیول شوي دي.

بي بي سي په سیمه کې له ځینو خلکو سره غږېدلې چې وايي پر هندي امنیتي ځواکونو یې د ډبرو ګوزارونه کړي او لاریون یې پیل کړی دی.

پر ټوېټر یوه خپاره شوي وېډیويي پیغام کې د ملګرو ملتونو د یوه ویاند مخکېنۍ اندېښنې لاس په لاس کېږي چې ګني کشمیر کې بشري وضعیت د ترینګلتیا لوري ته روان دی.‌

د انځور حقوق AFP
Image caption په ورته وخت کې په پلازمېنه نوي ډيلي کې هم ګڼ شمېر کسانو په کشمیر کې د روان وضعیت او د حکومتي پرېکړې پر ضد لاریون کړی او غوښتنه یې کړې چې دې ایالت ته دې پخوانی ځانګړی حیثیت بېرته ورکړل شي.

مخکې رپوټ کې ویل شوي وو، د ملګرو ملتونو "اسناد ښيي چې د رپوټونو له مخې چارواکو کشمیر کې ټیلېفوني شبکې بندې کړې دي، سیاسي مشران او مخالفان په زور نیول کېږي او له لاریونیانو سره ناوړه چلند کېږي."

د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ویاند وايي، نويو بندیزونو وضعیت یوه نوي پړاو ته بېولی دی.

دی زیاتوي، اوس ملګري ملتونه "د مخابراتي اړیکو د بندیز پرضد دي،‌ چې دا د تېر پرتله ډېر سخت بندیز دی".

ده خبرداری ورکړ دا بندیزونه به د خلکو مخه ونیسي چې "د جمو او کشمیر د راتلونکې په اړه خپلمنځي بشپړ بحث ګډون ونه شي کړای".

پاکستان او هند دواړه په هیمالیا کې د پرتې کشمیر سیمې د ملکیت ادعا کوي، خو هر هېواد یې یوازې پر یوه برخه کنټرول لري.

د هند تر ولکې لاندې کشمیر کې د بېلتونپالو وسله والو فعالیتونه شته، چې په تېرو درېیو لسیزو کې هلته شخړو او نښتو کې زرګونه کسان وژل شوي.

هند پر پاکستان ددغو اورپکو د ملاتړ تور لګوي، خو پاکستان تل د هند دا تور رد کړی او وايي کشمیریان په خپله د خپل برخلیک ټاکلو حق لري.

د هند د اساسي قانون د ۳۷۰ مادې له مخې، جمو او کشمیر ته د هند د نورو ایالتونو پرتله د خپلو کورنیو چارو د سمبالښت لپاره ځانګړي واکونه ورکړل شوي دي.

ددې مسلې حساسیت دلته دی که کشمیر د همدې ځانګړو واکونو او امتیازاتو پربنسټ د هند له خاورې سره یوځای شوی.

د هند د اساسي قانون د ۳۷۰مې مادې له مخې، د هند تر واک لاندې کشمیر خپل اساسي قانون، خپل ځانګړی بیرغ او همدارنګه خپل کورني خپلواک واکونه لرلی شي، خو دفاعي چارو او اړیکو کې خپلواک نه دی.

ورته مطالب