روزنامه‌های کابل: دوشنبه، ۴ جدی

کشمکش بین عطامحمد نور، "والی مستعفی بلخ" و رئیس اجرائی جمعیت اسلامی و رهبران حکومت وحدت ملی، از موضوع‌های عمده مورد روزنامه‌های روز دوشنبه (۴ جدی/دی) است. روزنامه‌ها گوشه چشمی به وضعیت آزادی بیان و نگرانی روسیه از حضور داعش در افغانستان نیز داشته‌اند.

حق نشر عکس افغانستان ما
Image caption افغانستان ما

کشمکش بین عبدالله و نور

هشت صبح در مطلب اصلی خود با عنوان "به غایله پایان دهید"، تاکید کرده که "سران حکومت باید هرچه زود‌تر مشکل سیاسی به وجود آمده در ولایت بلخ را حل کنند." از نظر نویسنده، "تعلیق" وظیفه آقای نور و "چنگ و دندان" نشان دادن او به سران حکومت، باعث "آشفتگی" وضعیت شده است.

روزنامه افزوده که اگرچه سران حکومت مطمئن هستند که کار به "تقابل خیابانی" نخواهد رسید، اما نویسنده با ذکر این نکته که این وضعیت باعث شده "تجارت و کسب و کار از رونق بیفتد"، تاکید کرده که "خیلی ضروری است که هر چه زود‌تر این مشکل حل شود." نویسنده افزوده که صلاح‌الدین ربانی وزیر خارجه و عبدالله عبدالله رئیس اجرائی به این "غایله" پایان دهند.

به نظر نویسنده، "وزیر خارجه در موقعیتی است که می‌تواند مشکل را حل کند. وزیر خارجه می‌داند که افغانستان چقدر وابسته به کمک‌های جهانی است. او از اوضاع امنیتی کاملاً آگاه است و می‌داند جنگ در چه مرحله‌ای است و کدام گروه‌ها با حمایت تاکتیکی و استراتژیک کدام کشور‌ها حیات مجموع سازمان دولت را تهدید می‌کنند."

هشت صبح در ادامه افزوده که "سیاست متوقف نشده است. صرف یک والی مستعفی اعلام شده است. اعلام استعفای یک والی، راه سیاست کردن و اصلاح یک سازمان سیاسی را نمی‌بندد. یک حزب سیاسی، دارای تشکیلات منظم، ایدیولوژی واحد و برنامه‌ی روشن سیاسی می‌باشد. بدون این‌ها هیچ تشکّلی را نمی‌توان حزب سیاسی نامید."

حق نشر عکس Mandegar
Image caption ماندگار

ماندگار آقایان عبدالله و نور را "دو متحد در برابرهم اما بدون برنامه" خوانده و افزوده که لحن آقای نور علیه آقای عبدالله "چنان تند و صریح بوده است که در منازعات خونین سیاسی کم‌تر مشاهده شده است." روزنامه این احتمال را مطرح کرده که دیگر شاید وضعیت عادی در روابط هر دو "برگشت ناپذیر" باشد.

سرمقاله‌نویس ماندگار رویارویی طرفداران هر دو طرف در شبکه‌های اجتماعی را "تماشایی" توصیف کرده و افزوده که برخورد هر دو "جبهه" به گونه‌ای است که "گویی به خون هم تشنه‌اند." نویسنده از هر دو "اردوگاه" انتقاد کرده که "ادعاهای کلان سیاسی" را در حد "نزاع شخصی" تقلیل داده‌اند.

روزنامه اما در این میان کاخ ریاست جمهوری را برنده این "نزاع" دانسته و هشدار داده که "ارگ" "برنامه‌هایی برای حذف کلیتی در بدنه نظام دارد". منظور نویسنده این "کلیت" تیم اصلاحات و همگرایی است که آقایان عبدالله و نور از رهبران اصلی آن بودند و حالا به تعبیر نویسنده به "همگرایی به چندپارچگی" رسیده است.

ماندگار آقای عبدالله را متهم به "بی‌برنامگی" کرده و افزوده که حالا لازم است کسانی وارد صحنه شوند که "برنامه‌ای برای وفاق ملی در کشور" دارند. روزنامه توضیح بیشتری در این مورد نداده اما هشدار داده که اگر اقدامات هر دو طرف "برنامه محور" نشود، از رویارویی آنها "دیگران" سود خواهند برد.

آزادی بیان؛ ''''خط قرمز'؟

افغانستان ما با اشاره به اظهارات اخیر سرور دانش، معاون رئیس جمهوری، در سرمقاله خود براین نکته تاکید کرده که "باید درک همگونی از آزادی بیان پیدا کنیم". به نظر نویسنده، آزادی بیان در افغانستان پیشینه درازی ندارد و هنوز در عمق باورهای جامعه نفوذ نکرده، به همین دلیل آن را تا حال به عنوان "ارزشی مشترک و حیاتی" نپذیرفته است.

آقای دانش روز یکشنبه (۳ جدی/دی) آزای بیان را "خط قرمز" حکومت خواند و گفت که تدابیر ویژه برای تامین امنیت رسانه‌ها و خبرنگاران اتخاذ شده‌است. او حمایت از آزادی بیان و تامین امنیت روزنامه‌نگاران را از مکلفیت‌های عمده دولت دانست.

سرمقاله‌نویس افغانستان ما تاکید کرده که آزادی بیان باید در جامعه به عنوان "یک فرهنگ" تبدیل شود و رسانه‌ها به عنوان نماد برجسته آن از ارزش و اعتبار درخوری برخوردار باشند. حفیظ‌الله زکی در این مطلب تاکید کرده که رسانه‌ها باید به "قدرت نرم" تبدیل شوند و بتوانند کاستی‌های حکومت را با آزادی آشکار کنند.

سردبیر افغانستان ما اما باور دارد که اگرچه در راستای تحکیم آزادی بیان در کشور گام‌های استواری برداشته شده، ولی هنوز هم روزنامه‌نگاران نمی‌توانند آنچه را می‌خواهند بیان کنند و نهادها هم به آنها اهمیت لازم قایل نیستند. به نظر نویسنده، "نباید به این آزادی‌ها زیاد دلخوش کنیم. این آزادی‌ها بیشتر صوری و نمایشی است تا واقعی."

حق نشر عکس 8am
Image caption هشت صبح اجلاس سه جانبه چین، افغانستان و پاکستان در پکن را در مقاله ای بررسی کرده و نوشته که چین در مذاکرات خود برای تامین صلح در افغانستان خط قرمز مشخصی ندارد

نگرانی روسیه از حضور داعش در افغانستان

اطلاعات روز با اشاره به اظهارات اخیر ضمیر کابلوف، فرستاده ویژه روسیه برای افغانستان درباره فعالیت گروه دولت اسلامی (داعش) در افغانستان، تاکید کرده که "افغانستان نباید سوریه شود". روزنامه "قطب‌بندی" و "دخالت" کشورهای درگیر مسئله افغانستان را برای شهروندان این کشور مایه نگرانی دانسته است.

آقای کابلوف در گفت‌و‌گویی با خبرگزاری ریانوستی روسیه گفته که داعش در افغانستان ۱۰ هزار جنگجو دارد. او افزوده: "ما درباره حمایت خارجی از بخش داعش در افغانستان نگرانی داریم. ما بارها و بارها موضوع انتقال جنگجویان داعش و سلاح‌های غربی توسط هلیکوپترهای ناشناس در افغانستان را مطرح کرده‌ایم."

به باور اطلاعات روز، تجربه رویارویی کشورهای دخیل در قضیه سوریه و عراق نشان داد که "مداخلات" آنها نتیجه‌ای "جز ویرانی و تباهی" برای مردم این دو کشور نداشته است. اطلاعات روز تاکید کرده که دولت افغانستان نباید بخشی از اختلاف‌ها بین کشورهای دخیل در قضیه افغانستان شود.

نویسنده افزوده: "تلاش دیپلماتیک برای اعتمادسازی و بررسی اتهام‌های طرف‌های درگیر در قضیه افغانستان و سنجیدن راهی برای همکاری کشورهای منطقه برای سرکوب گروه‌های تروریستی، می‌تواند به‌عنوان گزینه‌هایی برای جلوگیری از کشانده شدن افغانستان به عرصه‌ مداخلات بی‌حدوحصر کشورهای دیگر در نظر گرفته شود."

اطلاعات روز در ادامه تحلیل خود آورده که "اصرار روسیه برای طرح مسأله داعش و اتهام مقامات آمریکایی بر روس‌ها در مورد حمایت این کشور از طالبان، نشان می‌دهد که دو کشور اختلافات جدی‌ای بر سر مسأله‌ افغانستان دارند. این اختلاف البته با پنهانکاری عمیق و جدی‌ای همراه است."