واکنش‌ها به انفجارهای دوگانه غرب کابل؛ 'مردم امنیت خود را تامین کنند'

دو انفجار در غرب کابل جان دست کم ۲۴ نفر را گرفت حق نشر عکس Getty Images
Image caption دو انفجار در غرب کابل جان دست‌کم ۲۴ نفر را گرفت

دو انفجار انتحاری دیروز در کابل که به کشته شدن دست‌کم ۲۶ نفر از جمله دو کارمند یک تلویزیون خصوصی انجامید، واکنش‌های مختلف را به دنبال داشت.

رهبران حکومت این انفجارها را محکوم و تاکید کردند که "تروریستان" نمی‌توانند با انجام چنین حملاتی میان مردم افغانستان تفرقه ایجاد کنند.

گروه موسوم به دولت اسلامی یا داعش مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت. این گروه مرگ‌بارترین حملات خود را در پایتخت کابل انجام داده است. اکثر این حملات اقلیت مسلمان شیعه را هدف قرار داد.

دفتر نمایندگی سازمان ملل یا یوناما در کابل نیز حملات دیروز را محکوم کرد و این انفجارها را حملات سازمان‌یافته علیه شیعیان خوانده و خواهان مجازات عاملان آن شده است. یوناما همچنین گفته است که باید اقدامات امنیتی فوری و طولانی مدت متناسب با تهدیدات موجود روی دست گرفته شود.

افزایش اینگونه حملات و ضعف دولت در تامین امنیت، خشم مردم محلی را برانگیخته است. گفته می‌شود حتی شب گذشته پس از انفجار اول، مردم خشمگین به نیروهای امنیتی اجازه ورود به ساحه رویداد را ندادند.

این حملات واکنش‌های زیادی در شبکه‌های اجتماعی نیز داشت.

حق نشر عکس MOHAMMAD MOHAQEQ/FACEBOOK
Image caption محمد محقق، معاون رئیس اجرایی حکومت و یکی از اعضای ائتلاف تازه تشکیل شده، منتقد حکومت است

راه حل: تامین امنیت توسط خود مردم؟

یکی از موضوعاتی که در ارتباط به وقوع حملات مکرر و هدفمند در مناطق شیعه‌نشین کابل مطرح می‌شود، چگونگی تامین امنیت مردم این مناطق است.

محمد محقق، معاون ریاست اجرایی حکومت وحدت ملی در فیسبوکش از ضعف دولت و نهادهای امنیتی انتقاد کرده و از مردم خواسته است که در ماه محرم مسئولیت تامین امنیت تجمعات مذهبی‌شان را به دست بگیرند.

معاون دوم ریاست اجرایی از شهروندان افغانستان خواسته است: همزمان با فرا رسیدن محرم، خودشان نیز دست به کار شوند و در راستای تامین امنیت مراسم و تجمعات دینى شان یکجا با نیروهای امنیتی کار کنند تا داعش و همدستان شان موفق نشوند حوادث غمبار دیگر را بوجود بیاورند.

همچنین، آقای محقق با انتقاد از نهادهای امنیتی دولت، مدعی شد که کدام علاقه‌مندى در روند حمایت از مساجد و مراکز فرهنگى شیعیان "دیده نمی‌شود" که رویدادهای مرکز آموزشى موعود، مسجد صاحب الزمان گردیز و مجتمع ورزشی خاتم الانبیا منطقه معلول همین "بى‌توجهى‌ها و بى‌اعتنایى‌ها" است.

از سوی دیگر، امرالله صالح، رئیس پیشن امنیت ملی افغانستان، ساعتی پس از انفجارها در فیسبوکش نوشت که راه حل‌های کهنه و تکراری در تامین مردم غرب کابل موثریت نداشته و اگر شورای مردمی غرب کابل بخواهد او حاضر است به رضاکاران محلی آموزش اطلاعاتی و امنیتی بدهد.

آقای صالح در توضیح طرح خود نوشته است: "به صورت ابتدایی من می‌توانم در ۴۵ روز این نیرو را آموزش دهم که بتوانند خارج از مناطق خودشان در لانه‌های تروریست‌ها نفوذ نمایند. و یا هم با توسل به روش‌های مشخص قبل از وقوع فاجعه آنرا خنثا سازند."

این پیشنهاد آقای صالح، واکنش شاه حسین مرتضوی، معاون سخنگوی ریاست جمهوری را برانگیخت.

آقای مرتضوی با اشاره به دوره کاری آقای صالح به عنوان رئیس امنیت ملی آقای صالح در فیسبوکش نوشت: "آقای صالح بعد از هررویداد تروریستی یک نسخه نوشته می‌کند، اگر این نسخه‌ها شفابخش می‌بود در زمان مسوولیت جناب ایشان خیمه لویه جرگه در امان بوده و سبب استعفای وی نمی‌شد".

بلافاصله رئیس پیشن امینت ملی افغانستان در واکنش نوشت: "از کنار رفتن من از امنیت ملی هشت سال و دو ماه می‌شود. یعنی اگر کار من نادرست بود می‌شد این‌ها همه چیز را مطلق از سربنا نهند."

همزمان با انفجارهای کابل، حمله انتحاری دیگری در شهر هرات نیز رخ داد. ناهید فرید، نماینده مردم هرات در مجلس نمایندگان هم در صفحه فیسبوکش از مردم خواسته تا ولو با امکانات کم، وظیفه تامین امنیت مناطق‌شان را به عهده بگیرند.

سازمان ملل در تازه‌ترین گزارش خود اعلام کرد که در شش‌ ماه اول امسال (میلادی)، ۱۶۹۲ غیرنظامی در خشونت‌های جاری کشته شدند. این رقم از سال ۲۰۰۹ میلادی که سازمان ملل شروع به ثبت آمار تلفات افغانستان کرده، تا کنون سابقه نداشته است.

'هیچ گزارشی ارزش جان روزنامه‌نگار را ندارد'

در ارتباط به کشته شدن دو کارمند یک رسانه خصوصی در رویداد مرگبار دیروز، معاون سخنگوی ریاست جمهوری از خبرنگاران و نهادهای امنیتی خواسته است تا چگونگی برخورد با حملات انتحاری و پوشش خبری پس از قوع حملات را بازبینی کنند.

انفجار دوم شب گذشته زمانی رخ داد که شماری از خبرنگاران برای پوشش رویداد نخست تجمع کرده بودند. نی، شبکه حمایت از خبرنگاران افغانستان تایید کرد که در انفجار دوم، دو خبرنگار شبکه خصوصی طلوع کشته و چهار خبرنگار از شبکه ۱ و خورشید زخمی شده‌اند.

سعد محسنی، رئیس این تلویزیون در توییتی نوشته است: "صمیم و رامز بهترین‌های افغانستان را به نمایش گذاشتند. آنها جوان، بی‌ترس و پراندیشه بودند. آنها بر چالش‌ها فایق آمدند تا به میلیون‌ها نفر روزانه خبررسانی کنند. آنها زندگی خود را به انجام این کار از دست دادند. ما ویران شده‌ایم که آنها دیگر با ما نیستند."

شماری در شبکه‌های اجتماعی، رسانه‌ها را به "بی‌توجهی" در بخش امنیت کارمندانشان متهم کرده‌اند.

باری سلام، یکی از خبرنگارن افغانستان، در فیسبوکش نوشته است که اصول پذیرفته‌شدهٔ ژورنالیسم در شرایط جنگی حکم می‌کند که "هیچ گزارشی ارزش جان روزنامه‌نگار را ندارد" و امنیت مهم‌تر از هرچیز دیگر است.

او افزوده است در شرایطی که روزنامه‌نگاران در افغانستان زیر تهدید مستقیم قرار دارند و به صورت عمدی هدف قرار می‌گیرند، موضوع امنیت کارکنان رسانه‌ای باید بیشتر از هرچیز دیگر برای رسانه‌ها مهم و بااهمیت باشد "که متاسفانه چنین نیست".

او همچنین از نهادهای حامی رسانه‌ها و خبرنگاران خواسته است که به رسانه‌ها و کارمندان رسانه‌یی آموزش‌های لازم را در مورد امنیت و حفظ جان‌شان با توجه به شرایط افغانستان فراهم کنند.

نزدیک به پنج ماه قبل، در حمله مشابه، ۹ خبرنگار از شبکه‌های مختلف رسانه‌ها در کابل کشته شدند.