تحقیق بی‌بی‌سی: روزانه به طور متوسط ۷۴ نفر در ماه آگوست در افغانستان کشته شدند

Image of a young girl

یافته‌های یک تحقیق بی‌بی‌سی نشان می‌دهد که در ماه آگوست/اوت هر روز به طور میانگین ۷۴ نفر از جمله نظامیان و غیرنظامیان در سراسر افغانستان کشته شده‌اند.

در حالی که مذاکرات آمریکا با طالبان برای خروج نیروهایش از افغانستان پس از ۱۸ سال جنگ به هم خورده، یافته‌های بی‌بی‌سی، حاکی از آن است که خشونت‌ها بلاوقفه در سراسر افغانستان جریان دارد.

منابع متعدد قابل اتکا به بی‌بی‌سی تایید کرده‌اند که در ماه گذشته میلادی در ۶۱۱ حادثه امنیتی ۲۳۰۷ نفر کشته شده‌اند.

بیشتر افراد در درگیری‌های مسلحانه کشته‌ شده‌اند. شمار اعضای کشته‌شده طالبان بیشتر از آماری که انتظار می‌رفت بوده و همچنین یک نفر از پنج فرد کشته شده غیرنظامی بوده است.

در این ماه همچنین ۱۹۴۸ نفر دیگر مجروح شده‌اند.

آمار تلفات فقط یک تصویر اجمالی از وضعیت جاری در افغانستان است. اما این نشان‌دهنده یک وضعیت اسفبار در شرایطی است که دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، می خواهد می‌خواهد به یکی از اهداف مهم سیاست خارجی اش که خروج نیروها از افغانستان است، برسد.

هفته گذشته رئیس جمهوری آمریکا گفتگوهای صلح بین طالبان و آمریکا را که حدود یک سال طول کشیده بود، لغو کرد، اگرچه از سرگیری گفتگوها کاملا منتفی نشده است.

ولی توافق بر سر برقراری آتش‌بس هیچگاهی روی میز مذاکره قرار نداشت و هنوز هر هفته صدها افغان جان خود را از دست می‌دهند. بیم آن می رود که در آستانه انتخابات ریاست جمهوری که قرار است در پایان این ماه میلادی برگزار شود، خشونت‌ها بیشتر شود.

* برای دیدن چگونگی تحقیق و جمع‌آوری این اطلاعات توسط بی‌بی‌سی به پایان مطلب مراجعه کنید.

یک ماه خشونت دامنه دار

بر اساس تحقیقات بی‌بی‌سی، در ماه اوت/آگوست به طور میانگین هر روز ۷۴ نفر در نتیجه حملات خونین در افغانستان کشته شده‌اند.

هفته اول آگوست خشونت بار بود اما در طی سه روز عید قربان (عید اضحی) نیروهای دولتی و طالبان نوعی از آتش‌بس غیررسمی داشتند.

با این وجود، بی‌بی‌سی دریافته است که در طول سه روز تعطیلی عید، از شامگاه ۱۰ آگوست/اوت تا بامداد ۱۳ آگوست، ۹۰ نفر در رویدادهای مختلف کشته شده‌اند.

بالاترین رقم تلفات مربوط به روز ۲۷ آگوست می‌شود. آمار تاییده شده تلفات در اثر حملات هوایی در این رویداد ۱۶۲ کشته ۴۷ زخمی است که گفته شده عمدتا طالبان بوده‌اند.

اما مرگبارترین روز برای غیرنظامیان ۱۸ اوت/آگوست بود. در این روز ۱۱۲ نفر جان خود را از دست دادند. بیشتر این تلفات در نتیجه فقط یک رویداد انتحاری در یک مراسم عروسی در کابل بود که به کشته شدن ۹۲ نفر و مجروح شدن ۱۴۲ نفر دیگر انجامید.

میرویس که داماد این مراسم عروسی بود، شغلش خیاطی است و ساکن یک محله کارگرنشین کابل است. او مدت‌ها تلاش کرده بود برای مراسم عروسی‌اش که قرار بود شادی‎ آورترین روز زندگی‌اش باشد، پس‌انداز کند.

ولی در عوض چند نفر از نزدیک‌ترین دوستانش کشته شدند. تازه‌عروس هم چندین خویشاوند و یک برادرش را در این حمله از دست داد. میرویس می‌گوید همسر او اکنون می ‌خواهد لباس و آلبوم عکس‌های عروسی‌‌اش را بسوزاند.

او به بی‌بی‌سی گفت: "در یک لحظه تمام امیدها و خوشحالی من از بین رفت."

گروه موسوم به دولت اسلامی (داعش) مسئولیت این حمله را به عهده گرفت.

Image caption در انفجار انتحاری داعش در یک مراسم عروسی در کابل ۹۲ نفر کشته و ۱۴۲ زخمی شدند (عکس از یک مراسم عروسی در کابل)

چه کسی بیشترین صدمه را متحمل شده؟

از سال ۲۰۰۱ به این طرف، طالبان در هیچ زمانی به اندازه امروز قدرتمند نبوده‌اند، ولی طبق آمار به دست آمده توسط بی‌بی‌سی در ماه آگوست/اوت، تقریبا نیمی از کشته‌شدگان جنگجویان طالبان بوده‌اند.

عوامل زیادی می‌تواند دلیل آن باشد، از جمله این که در جریان گفتگوهای صلح موضع تهاجمی داشته‌اند و همچنین نیروهای به رهبری آمریکا حملات هوایی و شبانه را در واکنش به این حملات بیشتر کرد که باعث کشته شدن طالبان و غیرنظامیان شد.

شمار دقیق اعضای طالبان که در سال های اخیر کشته شده‌اند معلوم نیست. تصور می‌شود ممکن است طالبان حدود ۶۰ هزار جنگجوی مسلح داشته باشد.

شمار تلفات نیروهای امنیتی افغانستان کاملا محرمانه است- به همین جهت تعدادی را که تحقیق بی‌بی‌سی در ماه آگوست بر اساس منابع قابل اتکا تاییدی آن را گرفته، ممکن است کمتر از شمار واقعی تلفات باشد.

اشرف غنی، رئیس جمهوری افغانستان در ماه جنوری/ژانویه سال گذشته گفت از اواخر ۲۰۱۴، چهل و پنج هزار نظامی افغان در جنگ کشته شدند.

آمار ثبت‌شده چه می‌گوید؟

براساس این تحقیق که استوار بر منابع مختلف است تلفات طالبان در آگوست ۹۷۴ نفر تایید شده است. یکی از عوامل بیشتر شدن تلفات اعضای طالبان و غیرنظامیان ممکن است افزایش حملات هوایی دولت باشد. با آن که طالبان در رسانه‌های اجتماعی این آمار تلفات شان در رخدادهای مختلف در این ماه را یا اظهارنظر نکرده اند و در مواردی فقط کمتر گزارش داده اند.

طالبان در اعلامیه‌ای در واکنش به یافته‌های این تحقیق کشته شدن ۱۰۰۰ نفر از جنگجویانش در یک ماه را به شدت رد کرده و گفته که هیچ مدرکی برای تایید این آمار وجود ندارد.

طالبان در این اعلامیه تحقیق بی‌بی‌سی را "تبلیغات حکومت افغانستان" خوانده است.

ذبیح الله مجاهد، سخنگوی طالبان به‌ بی‌بی‌سی گفت که تلفات آنها نسبت به نیروهای افغان فقط شش در صد است.

به نیروهای افغان هم نظر به این تحقیق تلفات زیادی وارد شده است. بر اساس گزارش‌های تایید شده ۶۷۵ نفر شامل پلیس، نیروهای ارتش و شبه‌نظامیان حامی دولت در این ماه کشته شده‌اند.

وزارت دفاع افغانستان این آمار را زیر سوال برده و گفته تحقیق بی‌بی‌سی"به یک بازنگری جدی نیاز دارد و براساس واقعیت‌های عینی باید تحقیق جدی شود".

بی‌بی‌سی در این تحقیق دریافته که در ماه آگوست در افغانستان ۴۷۳ غیرنظامی کشته و ۷۸۶ غیرنظامی دیگر زخمی شده‌اند.

آمار واقعی تلفات غیرنظامیان هم ممکن است بیشتر از این آمار باشد. ما شیوه تحقیق و یافته‌های این گزارش را با دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان (یوناما) در میان گذاشتیم.

فیونا فریزر، رئیس بخش حقوق بشر در دفتر نمایندگی سازمان ملل در افغانستان (یوناما) می‌گوید:"جنگ تاثیر ویرانگری بر غیرنظامیان داشته است."

او اضافه می‌کند:"آمار و اطلاعات سازمان ملل نشان می‌دهد که در افغانستان نسبت به هر جای دیگری در جهان تعداد بیشتری از غیرنظامیان در نتیجه درگیری‌های مسلحانه کشته و زخمی شده‌اند."

او گفت:"با آن که شمار تلفات ثبت‌شده غیرنظامیان که بر اساس شیوه‌های دقیق تایید شده‌ است هم به طور آزاردهنده‌ای بالاست، آماری که منتشر می‌شود تقریبا به طور حتم بازتاب دهنده میزان واقعی خسارات نیست."

نظامیان آمریکایی و نیروهای افغان مرتبا از دادن آمار تلفات غیرنظامیان خودداری می‌کنند.

Image caption شمار تلفات غیرنظامیان در افغانستان بیشتر از چیزی است که تصور می‌شد

عوامل تلفات مرگبار

رویدادهای بزرگی مانند جنگ در قندوز یا انفجار انتحاری در مراسم عروسی در کابل، از جمله رویدادهایی هستند که در سرخط اخبار بین‌المللی قرار می‌گیرند.

ولی بیشتر درگیری‌های مرگبار در افغانستان، درگیری‌های ظاهرا کوچک هستند که عمدتا بین نیروهای امنیتی افغانستان و طالبان در جریان است.

بی‌بی‌سی گزارشی از خشونت‌ها و تلفات در سه ولایت از میان ۳۴ ولایت افغانستان در یک ماه (آگوست) را مشاهده نکرده است و آمار از ۳۱ ولایت است.

یکی از هر ۱۰ نفر در ولایت غزنی کشته‌ شده است. غزنی، ولایتی ناآرام است که طالبان در آن نفوذ گسترده دارند به همین جهت یک هدف مهم برای عملیات نظامی نیروهای افغان بوده است.

یک سوم از ۶۶ مورد حمله در غزنی، حملات هوایی به محل‌هایی بوده که قرارگاه‌های طالبان خوانده شده است.

غیرنظامیان افغان می‌گویند در محیطی زندگی می‌کنند که بی‌اطمینانی شدیدی بر آن حکم فرماست.

محب الله از ولایت ارزگان، پس از آن که در بیمارستان اصلی قندهار پزشکان یک گلوله را از شانه برادر او بیرون آوردند، با خشم به بی‌بی‌سی گفت: "هر وقت حملاتی در منطقه ما صورت می‌گیرد، مردم عادی نمی‌‍توانند به هیچ جا بروند، اگر حرکت کنند نیروهای آمریکایی یا افغان به آنان شلیک می‌کنند."

"آنها هر جا که دلشان بخواهد بمب می‌اندازند، تمام خانه‌های اطراف ما ویران شده‌اند."

مرگبارترین جنگ در جهان؟

چهار دهه است که جنگ در افغانستان ادامه دارد، جنگی که چندین سال است به بن‌بست خورده است.

در اواخر سال گذشته، سازمان پروژه داده‌های وقایع و مناقشه مسلحانه (ACLED) جنگ افغانستان را به دلیل آمار بالای تلفات، مهلک‌ترین جنگ در جهان اعلام کرد.

Image caption بیشتر حملات مرگبار در نتیجه درگیری‌های مسلحانه بوده است

آمار و داده‌های این سازمان نشان می‌دهد که در سال ۲۰۱۹ نیز وضعیت در افغانستان همین طور بوده است. در ماه آگوست/اوت تعداد کشته‌شدگان در افغانستان، سه برابر بیشتر از تلفات در سوریه یا یمن است.

و در ماه جون/ژوئن ۲۰۱۹، در گزارش رده‌بندی ایندکس صلح جهانی، از افغانستان به عنوان کشوری نام برده شده که از نظر صلح آمیز بودن در پایین‌ترین رده در جهان قرار دارد.

بی‌بی‌سی این اطلاعات و داده‌ها را چگونه جمع‌آوری کرد؟

بی‌بی‌سی بیش از ۱۲۰۰ گزارش از حوادث مرگبار در افغانستان که در میان ۱ تا ۳۱ آگوست رخ داده اطلاع حاصل کرد ولی توانست تنها ۶۱۱ رخداد را از سوی منابع متعدد تایید کند.

خبرنگاران افغان بی‌بی‌سی هر یک از این گزارش‌ها را پیگیری کردند. هم گزارش‌های بزرگی را که به سرخط خبرها راه یافتند و هم رویدادهایی که گزارش نشده بود. برای تایید این گزارش‌ها، بی‌بی‌سی از تیم بزرگی که در ساحه دارد برای تماس با منابع مختلف از جمله مقامات، کارکنان بهداشت، بزرگان قومی، ساکنان محل، شاهدان عینی، آمار بیمارستان‌ها و منابع طالبان در سراسر افغانستان استفاده کرد. برای تایید یک رویداد از حد اقل دو منبع قابل اتکا استفاده شد. آمار تلفات از بیمارستان‌ها به عنوان منابع قابل اتکا بدون منبع ثانوی در نظر گرفته شد.

در این تحقیق تنها حد اقل آمار تایید شده در نظر گرفته شده است. اگر برای مثال میزان تلفات از ۱۰-۱۲ نفر گزارش شده بود، حد اقل آن به عنوان آمار قابل اتکا حساب شده است. اگر منابع مختلف آمار مختلفی از یک رویداد ارایه کرده بودند، فقط حد اقل آن در گزارش اضافه شده است. در نتیجه، صدها گزارش در نظر گرفته نشد و آمار واقعی حملات و تلفات ممکن است به مراتب بالاتر باشد.