روز جهانی دختر؛ 'بلافاصله بند ناف را نمی‌بریم'

روز دختر
Image caption شماری از والدین در افغانستان داشتن نوزاد پسر را نسبت به دختر ترجیح می‌دهند

"چند روز پیش مادربزرگی آمده و گفت که این‌بار هم نوزاد دخترم، دختر است. شوهرش قبول نمی‌کند؛ هفت دختر دیگر دارد. اگر شفاخانه شما او را نگیرد، حتما شوهرش به فرد دیگری خواهد داد."

قابله/ مامایی که در بخش نگهداری از نوزادان در زایشگاه ملالی در کابل این داستان را برایم گفت، در حال مرتب کردن جای نوزادی بود که ده دقیقه پیش به دنیا آمده بود. یک نوزاد دختر. به نظر می‌رسید برعکس داستانی که قابله تعریف کرده بود، این نوزاد داستان متفاوتی داشته باشد. مادرش لباس‌های دخترانه‌ زیبایی برایش آورده بود.

برگردیم به شش سال پیش، سازمان ملل متحد در آن‌سال اعلام کرد که ۱۱ اکتبر (یعنی امروز) روز جهانی فرزند دختر است. این اقدام با هدف گسترش برابری جنسیتی و توجه به حقوق دختران انجام شده است. موضوعی که در افغانستان پس از حاکمیت طالبان مورد توجه قرار گرفته است؛ اما نه به اندازه‌ای که هیچ پدری از شنیدن این خبر که "طفل‌تان دختر است" ناراحت نشود.

'ملالی زیژنتون ' مهمترین زایشگاه کابل جای خوبی برای دیدن این نوع واکنش‌هاست.

یکی از قابله‌ها گفت: "قبل از وضع حمل یک زن، از او درباره تعداد و جنسیت فرزندانش می‌پرسیم. این موضوع از آن جهت مهم است که اگر نوزاد، دختر باشد و مادر 'سخت مشتاق پسر ' باشد، باید نکاتی را رعایت کنیم. در ابتدا می‌گوییم حال فرزندت خوب است و گذرا نشانش می‌دهیم تا متوجه نشود دختر است. زمانی‌که حالش خوب‌تر شد، واقعیت را می‌گوییم".

به‌علت مسائل فرهنگی و اقتصادی شماری از والدین افغان داشتن پسر را نسبت به دختر ترجیح می‌دهند. این موضوع زمانی بیشتر قابل توجه می‌شود که خانواده‌ای چند دختر داشته باشد و گریه نوزاد پسر به گوش‌شان نرسیده باشد.

Image caption قابله‌ها در زایشگاه ملالی قبل از وضع حمل زنان، از آن‌ها درمورد تعداد و جنسیت فرزندان‌شان سئوال می‌کنند

چیزی که داده خدا باشد

همان پرستاری که در ابتدای گزارش داستان آن مادر بزرگ را تعریف کرد، می‌گوید: " در یک مورد، زنی رفته بود معاینه تلویزیونی (سونوگرافی) در حالی‌که جنین دختر بوده به او گفته بودند که پسر است (یا اشتباه کرده بودند و یا هم به خاطر دلخوشی زن). بعد از وضع حمل، وقتی گفتیم طفل‌تان دختر است، جنجال به پا کرد که فرزند من پسر است اما شما می‌گویید دختر است. من پسرم را می‌خواهم. وقتی قناعتش دادیم، گفت چیزی که داده خدا باشد و نوزاد را با خود برد".

Image caption برای برخی از والدین داشتن دختر یا پسر فرقی نمی‌کند؛ می‌گویند هر چه خدا داد

'بلافاصله بند ناف را نمی‌بریم '

ذکیه سروری، ۲۰ سال است که صدای گریه تولد نوزادان در ملالی زیژنتون را می‌شنود. او گفت در برخی موارد که به نظر می‌رسد جنجال به پا شود، مثلا تعداد دختران یک زن زیاد است و پسری ندارد، بند ناف نوزاد را زود قطع نمی‌کنیم. یکی از نزدیکان‌شان، ترجیحا از خانواده شوهر را خبر می‌کنیم و در حالی‌که نوزاد با بند ناف به مادرش وصل است، می‌گوییم ببین، دختر است."

این کار با هدف جلوگیری از "جنجال و سروصدای" نزدیکان نوزاد صورت می‌گیرد تا نگویند که پسر بود و شما دختر تحویل دادید. تاکنون پنج مورد از این نوع رخ داده است.

به گفته خانم سروری این زنان قبل از وضع حمل، به اساس تجربه‌های بزرگان فامیل حدس می‌زنند که جنین، پسر است. مثلا بهشان گفته می‌شود چون دفعه قبل نوزاد، دختر بوده، پس این‌بار پسر است.

Image caption ذکیه سروری، قابله در زایشگاه ملالی می‌گوید در برخی موارد بلافاصله بند ناف نوزاد را قطع نمی‌کنیم

در مواردی هم وقتی نوزاد به دنیا می‌آید، مادر اصرار می‌کند تا بداند دختر است یا پسر. وقتی دید دختر است، حالش بد می‌شود. به گفته خانم سروری در این مواقع، مادر خونریزی می‌کند و وضعیت جسمی‌اش وخیم می‌شود.

در آرزوی دختر

عبدالوهاب اخپلواک هفت پسر دارد، از جمله دو دوگانگی/دوقلو.

دوستانش می‌گویند: " خوش به حالش، ماشاالله هفت پسر دارد."

خود آقای اخپلواک اما کمبود بزرگی را در خانواده‌اش احساس می‌کند، نبود دختر. می‌گوید دختر نعمت است. به گفته او نبود دختر در خانه تاثیر ویژه‌ای بر حال و هوای خانه می‌گذارد. آرزو داشتند که ای کاش دختر می‌داشتند، اما "هر چه داده خدا باشد".

Image caption آقای اخپلواک هفت پسر دارد. او سال‌ها آرزو داشت دختر داشته باشد

"خوشبخت هستم که دختر دارم"

حمدالله ارباب برعکس آقای حمدالله شش دختر دارد.

در همان ابتدای گفت‌وگو گفت: "دختر نصف زندگی‌ست، و آن‌هایی‌که دختر ندارند، از نعمت کلانی محروم هستند".

آقای ارباب صفحه فس‌بوکی را به راه انداخته برای توجه بیشتر به حقوق دختران و حمایت از آن‌ها.

شعارش است: خوشبخت هستم که دختر دارم.

حق نشر عکس لور تحریک
Image caption حمدالله ارباب کمپینی را برای حمایت از حقوق دختران و حمایت از آن‌ها به راه انداخته است

افرادی که این صفحه را پسند کرده‌اند، با دختران‌شان عکس گرفته و آن ‌را در این صفحه نشر کرده‌اند.

حمدالله ارباب می‌گوید به حدی شوق داشته دختر داشته باشد که حتی قبل از ازدواج لباس‌های دخترانه خریده بود.

در جامعه افغانستان افرادی مثل حمدالله ارباب کم هستند. شاید هم خیلی کم. مسائل فرهنگی و اقتصادی سبب شده شماری از والدین، از جمله پدرها وقتی می‌پرسند: طفل دختر است یا پسر؟ دوست دارند بشنوند: "پسر است پسر".