اظهارات حلیم تنویر، مقام پیشین دولت افغانستان درباره 'اختلاط اقوام' جنجالی شد

افغانستان حق نشر عکس Dr. Halim Tanwir
Image caption حلیم تنویر، مقام پیشین دولت افغانستان ساکن هلند است

اظهارات حلیم تنویر، مشاور پیشین وزارت اطلاعات و فرهنگ و معاونت اول ریاست اجرایی افغانستان در مورد "اختلاط اقوام" در این کشور جنجال برانگیز شده و واکنش‌های گسترده‌ای در میان چهره‌های سیاسی، پارلمان و کاربران شبکه‌های اجتماعی در افغانستان به دنبال داشته است.

آقای تنویر، در مراسمی که از سوی برخی افغان‌ها در شهر کلن آلمان به مناسبت گرامیداشت ازفعالیتهای "محمد گل‌خان مومند"، از چهره‌های سیاسی و جنجالی افغانستان برگزار شده بود، سخنرانی کرد.

او در بخشی از سخنرانی‌اش به ازدواج بین‌ اقوام "برای وحدت ملی" اشاره می‌کند و می‌گوید اگر او صلاحیت می‌داشت دختر هزاره را به ازدواج پسر پشتون در می‌آورد.

او در ادامه گفت :"...اگر من سر قدرت آمدم اختلاط اقوام می‌آورم...ختمش می‌کنم... باید افغانستان متحد شود و وحدت ملی احیا شود نمی‌گذارم کسی به نام قوم برخیزد."

این سخنان او را برخی در شبکه‌های اجتماعی، "تبعیض و توهین به یک قوم" خوانده‌اند و او را متهم به "برتری‌خواهی" کرده‌اند.

آقای تنویر اما در پستی که در صفحه فیسبوکش منتشر کرده از گفته‌هایش دفاع کرده و گفته منظورش اختلاط تمام اقوام به خاطر وحدت ملی بوده است و معتقد است همه اقوام در این کشور برابر هستند.

او نوشته: " برای ایجاد وحدت ملی افغانستان، خواهان اختلاط اقوام از طرق مختلفی هستم و یک از مثال‌ها ایجاد روابط خونی و ازدواج‌های بین اقوام است. طور مثال گفتم پسر پشتون با یک دختر هزاره ازدواج کند. بعضی‌ها این مثال مرا با عکس‌العمل منفی در صفحات مجازی برشمردند آنها می‌خواستند تا من نام همه اقوام را بگیرم. ازدواج دختر هزاره را با پشتون به اصطلاح خودشان (غیرت) و یا (ننگ) شمردند... جای تاسف این است که اکثر مردم ما هنوز در آتش همینگونه غیرت‌ها می‌سوزند. نیازی نبود که برای مثال تکرارا همه اقوام را نام می‌گرفتم."

انگشت انتقاد روی بخش‌های دیگری از سخنان او نیز که از سوی برخی "نژادگرایانه" تعبیر شده، گذاشته شده است.

او در بخشی از سخنرانی خود از "ستم‌هایی که نسبت به خانواده‌های کوچی در افغانستان می‌شود" ابراز نارضایتی کرد و از اقدامات محمدگل خان مومند ستایش کرد و خود را شاگرد او دانست.

محمد گل خان مومند، وزیر داخله/کشور در دهه ۱۹۳۰ بود که ادعا میشود نقش اساسی در تثبیت پشتونها در برخی ولایتهای شمالی افغانستان داشت و بنا بر روایت‌هایی طرح اجباری‌ شدن آموزش زبان پشتو برای کارمندان دولتی را داده بود. طرحی که در عمل موفق نشد و به عنوان نمونه‌ای از سیاست "یکدست‌سازی قومی حکومت" هنوز مورد بحث مخالفان و موافقان است.

در این سخنرانی آقای تنویر از سیاست‌های گل‌محمدخان مومند دفاع کرد و حرف‌های او در مورد اقوام افغانستان "حذف هویت‌های قومی" تعبیر شده است.

اظهارات آقای تنویر به یکی از مباحث امروز پارلمان افغانستان نیز مبدل شد.

غلام حسین ناصری، عضو مجلس نمایندگان، نیز در نشست امروز پارلمان به اظهارات آقای تنویر انتقاد کرد و مدعی شد که او به اقوام افغانستان، به "تاجیک، هزاره و ازبیک" تاخته است.

او گفته است که اظهارات او باید محکوم شود و قابل قبول نیست.

حق نشر عکس Social media

مهدی راسخ، عضو دیگر مجلس نیز تاکید کرد که سکوت مجلس به معنای "چشم‌پوشی در مقابل توهین و بی‌ادبی" آقای تنویر است.

میررحمان رحمانی، رئیس مجلس نمایندگان، نیز صحبت‌های آقای تنویر را "غیرمسئولانه" و "تفرقه‌آمیز" خواند.

در مجلس نمایندگان از آقای تنویر به عنوان مشاور رئیس جمهوری افغانستان یاد شده بود.

اما خانم درانی جاوید وزیری، معاون سخنگوی ریاست جمهوری افغانستان، گفته است آقای تنویر هیچ موقف رسمی در حکومت افغانستان نداشته و اظهارات اخیر او نظر شخصی‌اش بوده و "به هیچ وجه نمایندگی از دیدگاه دولت، ملت و شهروندان آگاه افغانستان نمی‌کند".

بحث‌های قومیتی در افغانستان بی پیشینه نیست و در بیشتر موارد به دلیل حساسیت آن جنجالی می‌شود. چندی پیش نیز مباحث قومیتی جدال فیسبوکی را میان دو تیم پیشتاز انتخاباتی در این کشور به دنبال داشت.