نگرانی یونسکو از غصب مناطق تاریخی بامیان

Image caption در زمین‌های نزدیک به تندیس‌های بودا خانه‌های زیادی ساخته شده است

اخیرا سازمان علمی-فرهنگی یونسکو نسبت به ساخت‌وسازها در ساحات مربوط به میراث‌های فرهنگی و غصب زمین‌های آن در ولایت بامیان ابراز نگرانی کرده است.

این سازمان هشدار داده اگر این روند متوقف نشود، کشورهای عضو درباره بامیان تصمیم خواهند گرفت.

این تصمیم شامل خارج کردن بامیان از لیست میراث‌های جهانی در آینده خواهد بود.

اما مقام‌های محلی می‌گویند غصب زمین‌های مربوط به ساحات تاریخی اندک است و جای نگرانی نیست.

تندیس‌های ویران شده بودا، چهل برج در ولسوالی یکاولنگ ، چهل ستون ، شهرهای ضحاک و غلغله ، دو قلعه تاریخی و مغاره‌های بودا هشت منطقه تاریخی در بامیان هستند که در یونسکو ثبت شده‌اند.

این ساحات مجموعا حدود ۸۵۴ هکتار مساحت دارند اما بخش‌هایی از آن در مرکز بامیان توسط شماری از افراد غصب و در آن منازل مسکونی ساخته شده است.

در اطراف بودا و در فاصله‌ای نه چندان دور از ادارات دولتی، شهرک‌سازی و احداث خودسرانه خانه‌ها ادامه دارد.

به گفته سارا نوشادی، از مسئولان دفتر یونسکو در کابل بیشتر موارد غصب زمین‌های میراث‌های جهانی در بامیان توسط مردم این ولایت صورت گرفته است.

خانم نوشادی به بی‌بی‌سی گفت: "اگر بامیان در لیست میراث‌های جهانی نبود ما سایت را تقریبا از دست داده بودیم. در یکی دو سال گذشته ساخت‌وسازها بیشتر شده اما ما به همراه ادارات محلی و وزارت اطلاعات و فرهنگ افغانستان تلاش می‌کنیم ساخت‌وسازها را در این ساحات کاهش بدهیم."

سمت شرق بودا ، منطقه‌ای است به نام شهرک زرگران که فاصله زیادی از بودا ندارد. ادامه این شهرک به زمین‌های خیلی نزدیک به تندیس‌های بودا رسیده است.

سمت غرب این تندیس‌ها نیز خانه‌های مسکونی در سال‌های اخیر ساخته شده و شماری هم در مغاره‌های اطراف بودا مسکن گزیده‌اند.

در منطقه قول اکرم و شهر غلغله نیز شماری از خانواده‌ها ساکن شده‌اند.

کبیر دادرس، رئیس اطلاعات و فرهنگ ولایت بامیان احداث خانه‌های مسکونی را در "ساحات سرخ" که متعلق به میراث‌های فرهنگی است تایید می‌کند اما می‌گوید که این خانه‌ها پیش از قرار گرفتن نام بامیان در لیست میراث‌های فرهنگی جهانی ساخته شده‌اند.

اما عاصف مبلغ، معاون ولایت بامیان می‌گوید که روند این ساخت‌وسازها هنوز هم ادامه دارد. او می‌گوید تلاش‌هایی هم برای جلوگیری از غصب بیشتر این مناطق صورت گرفته است:

"ما نگران هستیم. بارها تلاش کردیم که جلوی این ساخت‌وسازها گرفته شود. پلان‌های تفصیلی برای بامیان ساخته شده با اجرای آن گوشه‌ای از مشکلات حل و جلو خودسری‌ها گرفته خواهد شد."

Image caption در مغاره‌های بودا نیز شماری ساکن شده‌اند

با این حال آقای مبلغ می‌گوید خانه‌سازی در این ساحات به دلیل نیاز مردم محل به خانه در حال افزایش است.

هنوز آمار دقیقی از ملکیت‌های غصب‌شده متعلق به میراث‌های فرهنگی در بامیان وجود ندارد.

رضا ابراهیم، دبیر اجرایی اتحادیه توریسم بامیان اما از آینده نگران است.

او می‌گوید: "بیشتر مسئولان و کارمندان ادارات محلی در نواحی مربوط به میراث‌های جهانی و یا هم نزدیک به آن خانه ساخته‌اند."

آقای ابراهیم از وجود "رابطه معنادار میان زورمندان محلی و مسئولان" در رابطه با غصب این زمین‌ها می‌گوید.

در چهارده سال گذشته چهره بامیان به سبب ساخت‌وسازهای خودسرانه تغییر زیادی کرده است.

اینکه آیا مسئولان محلی می‌توانند داشته‌های فرهنگی بامیان را از خطر نابودی و در نهایت حذف این ولایت از فهرست میراث‌های جهانی نجات بدهند، سوال مهمی است.

مناطقی که پیش از این به دلیل داشتن شرایط نامطلوب از فهرست میراث‌های جهانی حذف شده‌اند، کم نیستند.