وحیده پیکان: اگر زن نبودم، امروز قاضی بودم
- وحیده پیکان
- فعال حقوق بشر
فارغ التحصیل دانشکده حقوق و علوم سیاسی از دانشگاه معتبر بلخ هستم. با بیش از ۹۳ درصد نمرات، مدرک لیسانس خود را دریافت کردم. در صنف (کلاس) ۶۰ نفری که بیشتر مردها بودند، من نفر دوم شدم. اتفاقا دانشجوی شماره اول ما هم یک دختر بود. نسبت به هر مرد دیگر، دقیق و زحمتکش بودیم. اما نه من و نه او قاضی نشدیم.
نظام قضایی افغانستان به اعتراف خود مقامات از آلودهترین نهادهای دولتی این کشور است. جایی که در آن فساد اداری و مالی بیداد میکند.. برای من به عنوان یک زن کار کردن در چنین شرایطی امکانناپذیر بود.
من حاضر نبودم به هيچ بهايی سرمايه تحصيل خود را با كار كردن در محیطی كه ظرفيت اصلاحات آنی را ندارد، هزينه كنم.
به فکر تغییر رشته افتادم. رشته دیگر مورد علاقهام، اداره و دیپلماسی در دانشگاه بلخ بود.
در پی آن، رفتم و دوره فوق لیسانس خود را در دانشگاه قائد اعظم اسلام آباد دنبال کردم – به این امید که به عنوان دیپلمات فعال برای دولت و ملت خود در جامعه جهانی لابی کنم. میشنیدم که وزارت خارجه فضای بهتری دارد.
وقتی به کابل بازگشتم، گفتند که از دهها نفری که برای پیوستن به وزارت خارجه آزمون کنکور دادهاند، هیچ یکی قبول نشده است.
شماری از درخواست کنندگان میگفتند "تعیینات زیر تاثیر خویشخوری، روابط و موضوعات سیاسی صورت گرفته است."
این شرایط مخصوصا برای زنان رنجآور است. تصمیم گرفتم که عطای وزارت خارجه را به لقای آن ببخشم.
نگاه عمومی به زنان بسيار سطحی و دور از احترام است و ارزش موثريت و كار زن در جامعه سنتی ما جا نيافتاده است.
به سازمانهای بین المللی که فضای بهتر و آرامتری دارد رو آوردم. به نوبت، برای آکسفام، نجات کودکان و حالا سازمان جامعه باز افغانستان به عنوان مدیر، هماهنگکننده و مسئول برنامه کار کردهام.
هم صنفیهای پسر ما بارها میگفتند که درس را شما بخوانید، در اینجا شما اول نمره (شاگرد اول) شوید، اما سفیر ما می شویم، قاضی و وزیر ما میشویم. سرانجام شما میمانید و دیوارهای بلند خانه.
هشت سال بعد میبینم، فلان همصنفی من در کره جنوبی دیپلمات است. دیگری در سفارت ما در سوئد استخدام شده است. یکی هم در امارات متحد عربی است و دیگری در عربستان سعودی.
بسیاری هم در دادگاهها و دادستانیها سرگرم کار شدهاند.
با این محدودیتهای اجتماعی و فشارهای فرهنگی که تحمیل شده بر ما تا از خواستها و آرزوهای خود بگذریم، من قاضی نشدم، سفیر هم نشدم.
_______________________________________________________________
بیبیسی فارسی مانند سالهای گذشته، امسال هم صفحه ویژهای درباره زنان خواهد داشت با عنوان ۱۰۰ زن. به همین مناسبت از زنان موفق جامعه خواستهایم که مطلبی کوتاه با این عنوان برایمان بنویسند: اگر زن نبودم؛ یادداشتی درباره خودشان و اینکه با توجه به جایگاه اجتماعی که اکنون دارند که شاید به دلیل زن بودن برای رسیدن به هدفشان دشواریهای فراوانی را پشت سرگذاشته که احتمالا همکاران مردشان کاملا از این مشکلات به دور بودند، اگر زن نبودند در چه موقعیتی قرار داشتند.