BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 11:32 گرينويچ - يکشنبه 10 ژوئيه 2005
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
آموزش عالی در افغانستان: 'پول کم، نياز فراوان'
 

 
 
وزارت تحصيلات عالی افغانستان
کسانی که نمی توانند به دانشگاه راه يابند با چه سرنوشتی مواجه می شوند؟
امسال در افغانستان حدود هفده هزار نفر از راه يافتن به دانشگاه ها و ديگر نهاد های تحصيلات عالی باز مانده اند که اين رقم نسبت به سال گذشته تقريبا دو برابر افزايش يافته است.

علت اصلی اين امر آنگونه که مسوولان وزارت تحصيلات عالی افغانستان می گويند کمبود امکانات و ظرفيت در نهاد های تحصيلات عالی است.

به گفته دکتر اميرشاه حسن يار، وزير تحصيلات عالی افغانستان، علاقه مندی جوانان افغان برای کسب تحصيلات عالی و دانش مسلکی روز به روز افزايش می يابد اما نهاد های تحصيلات عالی اين کشور نمی توانند به اين خواست روز افزون جوانان افغان پاسخ دهند.

به گفته وزير تحصيلات عالی افغانستان ده سال بعد وقتی تعداد داوطلبان آزمايش های برای راه يافتن به تحصيلات عالی، (کنکور) سالانه به يک ميليون نفر برسد نهادهای تحصيلات عالی در افغانستان تنها توانايی جذب ۱۰۰ هزار نفر را خواهد داشت که با اين حساب می توان گفت هر سال ۹۰ هزار نفر از راه يافتن به دانشگاه ها و ديگر نهاد های تحصيلات عالی محروم خواهند شد.

کسانی که نمی توانند به دانشگاه راه يابند با چه سرنوشتی مواجه می شوند؟ و تازه هفده هزار نفری که امسال نتوانستند برای ادامه تحصيلات وارد دانشگاه شوند، کجا رفتند؟

 در افغانستان توجه به آموزش و پرورش به هزينه ای هنگفتی نياز دارد؛ نمی شود با پول کم نيازمندی های را که سال ها انبار شده اند برآروده ساخت
 
وزير آموش عالی افغانستان

ارزيابی ها نشان می دهد که اين عده در حال حاضر به صف بيکاران پيوسته اند و این مشکل رو به افزايش است. آيا دولت برای حل اين مشکل روز افزون برنامه روشن و عملی روی دست دارد؟

وزير تحصيلات عالی افغانستان ايجاد ليسه های مسلکی و دانشگاه های خصوصی را يکی از راه های حل اين معضل می داند.

"پول کم، نياز فراوان"

در حال حاضر در افغانستان ۴۰ هزار دانشجو در ۱۳ دانشگاه و ۶ موسسه عالی تربيت معلم مشغول آموزش هستند که ۲۲ در صد آنها را دختران تشکيل می دهند.

دانشجويان افغان
همايون ناصری: "من هميشه می خواستم فرزندانم نيز روزی در دانشگاه تدريس کنند. اما حالا ديگر نمی خواهم آنها نيز به سرنوشت من دچار شوند. شايد آنها حوصله و شکيبايی من را نداشته باشند"

بيش از يازده هزار تن از دانشجويان در خوابگاه (ليليه) به سر می برند و وزارت تحصيلات عالی مجبور است برای آنها غذا نيز تهيه کند، در حالی که بودجه سالانه وزارت تحصيلات عالی افغانستان کمتر از يک در صد کل بودجه کشور است؛ يعنی از يک ميليارد و صد و پانزده ميليون افغانی که کل بودجه عادی و انکشافی يک ساله کشور را تشکيل می دهد تنها يک ميليارد و ششصد و چهل و سه ميليون افغانی به وزارت تحصيلات عالی اختصاص يافته است.

استاد مسعود، رييس پلان (برنامه ريزی) در وزارت تحصيلات عالی افغانستان می گويد بودجه ای که برای نهاد های آموزشی درنظر گرفته شده با هم تناسب ندارد.

به گفته استاد مسعود، بيش از نصف نهاد های تحصيلات عالی در افغانستان حتی ساختمان ندارند و وزارت تحصيلات عالی بايد برای داوطلبان رو به افزايش دانشگاه ها در سال های آينده امکانات لازم را فراهم کند. در حالی که بودجه انکشافی وزارت تحصيلات عالی بسيار محدود است و بيشتر بودجه عادی هم صرف امور خوابگاه ها (ليليه ها) می شود.

يک چاشت با دانشجويان

اما با اين حال آيا دانشجويانی که در خوابگاه ها بسر می برند از وضعيت راضی هستند؟ وضعيت غذايی آنها چگونه است؟ برای يافتن پاسخ به اين سوالات به خوابگاه (ليليه) دانشگاه کابل می روم تا شرايط را از نزديک ببينم و يک وقت غذا را نيز با آنان صرف کنم.

دانشجويان افغان
علاقه مندی جوانان افغان برای کسب تحصيلات عالی و دانش مسلکی روز به روز افزايش می يابد

ساعت دوازده و نيم ظهر به خوابگاه دانشگاه کابل رسيدم. دهليز ها (راهروها) شلوغ و سالن غذاخوری خالی بود. شماری ازدانشجويان با کاسه های خالی در دست به سوی سالن غذا می رفتند و عده ای هم با کاسه های پر از برنج به اتاق های خود بر می گشتند.

مقداری برنج که برای يک نفر کافی است و اندکی گوشت گاو با يک پارچه نان (سيلو) غذای آن چاشت دانشجويان را تشکيل می داد.

به چند اتاق ديگر سرزدم. در هر اتاق که برای چهار نفر ساخته شده است ده تا دوازده نفر بسر می برند و در همه اتاق ها ظرف همواری برای شستن ساير ظروف، ديگ و بخاری برای نرم کردن غذا، سطلی برای آب، چای جوش و وسايل گرم کن آب به چشم می خورد که اتاق های خوابگاه را شبيه اتاق هتل های سنتی افغانستان می سازد.

"نمی خواهم فرزندم معلم شود"

بسياری از معلمان دانشگاه در افغانستان نيز از نظر رفاه و سهولت های زندگی وضعيت بهتری نسبت به دانشجويان ندارند.

معلمانی که بايد در آرامش کامل مصروف پژوهش و تحقيق و گرد آوری تازه های دانش برای دانش آموزان باشند اغلب گرفتار درآوردن پول اندکی برای گذراندن زندگی عادی هستند که روز به روز در افغانستان مشکل تر می شود.

همايون ناصری، استاد دانشگاه کابل که نیم عمرش را صرف تدريس در اين دانشگاه کرده می گويد او نمی خواهد فرزندانش راه او را برگزيند.

او می گويد: "استادان دانشگاه در افغانستان زندگی دشواری دارند که تنها با قناعت و صبر می شود آن را تحمل کرد. من هميشه می خواستم فرزندانم نيز روزی در دانشگاه تدريس کنند. اما حالا ديگر نمی خواهم آنها نيز به سرنوشت من دچار شوند. شايد آنها حوصله و شکيبايی من را نداشته باشند."

وزير تحصيلات عالی افغانستان به اين باور است که برای نجات تحصيلات عالی افغانستان از وضعيت کنونی به طرح موسوم به (مجيها) نياز است؛ طرحی که ژاپن جنگ زده و شکست خورده را به کشور پيشرفته و غول اقتصادی جهان بدل کرد.

آقای حسن يار می گويد: "بر اساس اين طرح در ژاپن ۶۰ تا ۷۰ در صد کل بودجه کشور به آموزش و پرورش اختصاص يافت و ژاپن را قادر ساخت تا شکست خود را جبران کند."

او افزود: "در افغانستان توجه به آموزش و پرورش به هزينه ای هنگفتی نياز دارد؛ نمی شود با پول کم نيازمندی های را که سال ها انبار شده اند برآروده ساخت."

با توجه به چنين وضعيت، کيفيت آموزش عالی در افغانستان چگونه خواهد بود؟ اين بحث را در گزارش ديگری بررسی خواهيم کرد.

 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران