http://www.bbcpersian.com

12:10 گرينويچ - يکشنبه 22 آوريل 2007 - 02 اردیبهشت 1386

داوود ناجی
در کابل

جنجال طلوع و دادستان افغانستان و اقدامات فراقانونی

در حالیکه بحث برسر برخورد پلیس و دادستانی کل (لوی سارنوالی) افغانستان با تلویزیون خصوصی طلوع، به صورت گسترده توجه رسانه ها و نهادهای جامعه مدنی را به خود مشغول کرده و هواداران هردو طرف در خیابانها به سردادن شعارهای زنده باد و مرده باد علیه یکدیگر می پردازند، شماری از حقوقدانان براین باورند که دلیل اصلی بروز چنین مشکلی حرکت فراقانونی برخی نهادها و فراتر رفتن از حدود صلاحیت شان است.

هواداران تلویزیون طلوع و دادستان کل افغانستان، به دنبال جنجالی که میان این دو به وجود آمد، به خیابانها ریختند و شعارهای علیه طرف مقابل سردادند.

این ماجرا به دنبال آن حاد شد که پلیس به دستور دادستان، به تلویزیون طلوع حمله کرد و سه تن از کارمندان آن را با خود برد.

دادستان مدعی است که تلویزیون طلوع، پیشتر سخنان وی را تحریف کرده است.

اکنون حقوقدانان می گویند جنجال میان طلوع و دادستان، یک مساله حقوقی است و نباید آن را با راه اندازی راهپیمایی و سردادن شعار، به مساله ای سیاسی تبدیل کرد.

نخستین مساله ای شماری از حقوقدانان آن را یک عمل غیر قانونی از سوی پلیس می دانند، ورود به دفتر تلویزیون طلوع بدون مجوز از سوی دادگاه باصلاحیت است.

'نقض قانون توسط مجری'

نصرالله استانکزی استاد حقوق در دانشگاه کابل می گوید: " نحوه برخورد پلیس با تلویزیون طلوع بنا بر قوانین کشف و مقررات پلیس، نارسایی هایی داشت و آن اینکه پلیس اجازه ندارد بدون حکم دادگاه وارد حریم خصوصی کسی شود. از سوی دیگر مسئولان طلوع مدعی اند که پلیس آنها را لت و کوب (ضرب و شتم) کرده در صورتی که چنین ادعایی درست باشد، نقض صریح قانون توسط پلیس است."

اگر ادعای دادستان کل افغانستان که می گوید، تلویزیون طلوع سخنان او را تحریف کرده، درست باشد، آیا راه قانونی برخورد با این مساله اعزام پلیس به دفتر تلویزیون طلوع و احضار فوری آنها بود؟

قوانین موضوعه افغانستان دراین مورد چه می گوید؟ علی پیام حقوقدان می گوید: "قانون رسانه ها با صراحت می گوید که اگر چنانچه تخطی رسانه ای رخ داده باشد، باید ابتدا به کمیسیون بررسی تخطی رسانه ای مراجعه شود، این کمیسیون بررسی می کند که واقعاً تخطی صورت گرفته است یا نه؟ اگر چنانچه تخطیی صورت گرفته بود، آنگاه نوبت به دادستانی و قضا و پلیس می کشد. آن هم از طریق همین کمیسیون و در صورت لزوم دید آن."

شماری از حقوقدانان با اشاره به برخورد خشن پلیس و ورود بدون مجوز به دفتر طلوع وهمچنین اقدام فوری دادستان کل افغانستان مبنی برصدور چنین حکمی، می گویند مهم ترین جنبه این قضیه این است که در مواردی قانون از سوی نهادهایی نقض شده که وظیفه آنها نظارت برقانون و اجرای آن است.

تحریف؟

آقای ثابت می گوید: "در مجلس نمایندگان از من پرسیدند که پرونده هایی که به دادگاه می روند چرا در آنجا می مانند و نهایی نمی شوند؟ من در پاسخ گفتم مشکل نه از قاضی است نه از دادستان، بلکه مشکل از سیستم و نظام قضایی است. خوب بحث دقیقا بر سر سیستم قضایی بود. آنگاه تلویزیون طلوع بدون در نظر داشت اینکه بحث بر سر چیست و من حدود یک ساعت در چه موردی حرف زده ام، این تکه از حرف مرا که مشکل اصلی در سیستم و نظام است، بارها پخش کرده که از آن مخالفت با کلیت نظام سیاسی و دولتی استنباط می شود".

پاسخ تلویزیون خصوصی طلوع به این ادعای آقای ثابت چیست؟ آیا آنها نیز می پذیرند که با پخش یک قسمت از سخنان آقای ثابت محتوای اصلی گفته های او تحریف شده است؟

'تازه کار و جوان'

محمد عبدالله مشاور حقوقی تلویزیون طلوع می گوید: " آقای ثابت مدعی است که برعلاوه حقوقدان یک روزنامه نگار هم هست، او خود باید دقیق و فشرده حرف بزند، چون رسانه ها نمی توانند همه سخنان او را پخش کنند، ما هم در حال بررسی هستیم که آیا سخنان او تحریف شده است یا نه؟ تاکنون چیزی که ادعای آقای ثابت را تایید کند به نظر ما نرسیده، اما فراموش نکنیم که رسانه ها تازه کار وجوان هستند و هر از گاهی ممکن است اشتباهی (از آنها) سربزند."

در مجموع شماری از حقوقدانان براین باورند که در این مساله، هم تلویزیون طلوع به عنوان یک رسانه و هم دادستانی و پلیس، در مواردی حدود و صلاحیتهای قانونی شان را تا حدودی نادیده گرفته اند، چیزی که باید از آن جلو گیری شود

به نظر می رسد آزادی بیان به عنوان یک پدیده نوپا هنوز در جامعه افغانی به گونه درست و شایسته آن، نه از سوی رسانه های نوپای داخلی و نه از سوی مردم و برخی از نهادهای دولتی به خوبی درک نشده است و این مساله هراز گاهی هم برای دولت و هم برای خود روزنامه نگاران مشکل ساز می شود.

بازگشت به صفحه افغانستان