مخالفت قوه قضاییه و کیهان با بازگشت بهروز وثوقی

محمد جعفر منتظری دادستان ایران و بهروز وثوقی
Image caption دادستان ایران درباره بهروز وثوقی: عده‌ای راه افتاده‌اند و می‌گویند هنرمندان ایرانی خارج از کشور بازگردند، کسی نمی‌تواند مانع از بازگشت یک ایرانی به وطنش شود اما اگر او مرتکب جرمی شد، نباید برای او فرش قرمز پهن شود، آنها می‌خواهند کسی که فسادش فراگیر شده و بعد به آمریکا فرار کرده است را دوباره با عزت و افتخار به کشور برگردانند.

محمدجعفر منتظری، دادستان کل ایران، به مطالبه گروهی از اهالی سینما برای بازگرداندن بهروز وثوقی به ایران اشاره کرد و گفت ما از "پشت پرده" کمپینی که هنرمندان راه انداخته‌اند و فعالیت کنونی آقای وثوقی که "فسادش فراگیر شده بود" مطلعیم.

آقای منتظری که در ورامین در جمع راهپیمایی کنندگان ۱۵ خرداد صحبت می‌کرد بهروز وثوقی را "فاسد" خواند و گفت: "نمی‌توان ارزش‌هایی که به قیمت خون ۲۰۰ هزار شهید و ۵۶۰ هزار جانباز و آزاده به دست آمده را نادیده گرفت، این افراد باید بدانند که اگر در برخی از مقاطع مسئولان سکوت اختیار کرده‌اند و به حاشیه‌ها نمی‌پردازند، مردم هیچگاه به آنها اجازه زیر پا گذاشتن خون شهیدان را نمی‌دهند."

این در حالیست که پرویز پرستویی، یکی از ستارگان سینمای ایران که برادرش را در جنگ ایران و عراق از دست داده و " خانواده شهید" محسوب می‌شود، یکی از هنرمندانی است که بارها در این مورد خاص (یعنی بازگشت هنرمندان قدیمی به‌ویژه بهروز وثوقی به ایران) گفته و نوشته است.

پرویز پرستویی با انشتار بخشی از فیلمی مستند از بهروز وثوقی، ساخته سپهر میکائیلیان در صفحه اینستاگرامش نوشت: "تو چگونه‌ای 'بهروز ' که تصویرت هیچگاه از پرده ی ذهن ما پائین نیامده و همیشه صف سینما برای دیدار تو طولانیست از پنجاه و شش تا نود و هفت. امیدوارم هرچه زودتر به وطن خودت بگردی..."

حق نشر عکس INSTAGRAM/vossoughi_behrouz
Image caption آقای پرستویی در مراسم تشییع ناصر ملک‌مطیعی گفت بهروز وثوقی به همه ما بازیگری یاد داد و ما همه به عشق این آدم به طرف بازیگری کشیده شدیم اما الان این آدمها را یادمان نمی‌آید

آقای پرستویی در مراسم تشییع ناصر ملک‌مطیعی هم گفت: "۴۰ سال نام این هنرمند و امثالهم را نیاوردیم، مگر آنها دزدی و اختلاس و جنایت کرده بودند؟"

او نام بسیاری از بازیگران هم‌نسل آقای ملک‌مطیعی را برد و به آنها تسلیت گفت و بهروز وثوقی را بخشی از تاریخ سینمای ایران خواند. آقای پرستویی گفت بهروز وثوقی به همه ما بازیگری یاد داد و ما همه به عشق این آدم به طرف بازیگری کشیده شدیم اما الان این آدمها را یادمان نمی‌آید. این بازیگر سرشناس سینمای ایران، اهالی سینما را به وجدانشان و خاک صحنه قسم داد و گفت بیایید بیشتر هوای همدیگر را داشته باشیم و قدر هنرمندانمان را بدانیم.

بعد از اینکه ناصر ملک‌مطیعی بازیگر محبوب و مشهور سینمای قبل از انقلاب، بعد از ۴۰ سال خانه‌نشینی، ۴ خردادماه درگذشت، بحث ممنوعیت‌ها و محدودیت‌های کاری هنرمندان و اینکه برخی از آنها نمی‌توانند به ایران بازگردند و به فعالیت خود ادامه بدهند، بار دیگر داغ شد. پیام صوتی بهروز وثوقی برای درگذشت ناصر ملک‌مطیعی، رفاقت و همکاری نزدیک این دو بازیگر و حمایت هنرمندان محبوب مردم از بهروز وثوقی، توجه‌ها را بیش از پیش به بهروز وثوقی و دوریش از ایران جلب کرد.

پیام صوتی بهروز وثوقی که در مراسم تشییع پیکر ناصر ملک‌مطیعی پخش شد بارها در خبرها و گزارش‌ها و شبکه‌های اجتماعی تکرار شد و با استقبال و واکنش بسیاری از مردم روبرو شد:

"چهل سال است که دور از وطن و دور از مردم هستم و بعد از ۴۰ سال صدایم در بین مردمم پخش می‌شود. آن هم در خاک وطنم ولی ناراحتم که باید با غم و اندوه با مردمم صحبت کنم. در اندوه از دست دادن یک بزرگ، یک برادر، یک پیشکسوت، یک استاد، یک ناصر ماندگار، یک ناصر ملک مطیعی که او هم مثل من چهل سال منتظر ماند. من امروز داغدار از دست دادن برادری هستم که به آرامش رسید. ناصر عزیز در وادی تجرد دل غربت زده ام در مسیر زندگانی جسمانی با تو دلخوش بودم. اینک ای استاد و پیشکسوت هنری ام که سال های گذشته در کنار هم مثل دو برادر کار کردیم، من در غم از دست دادنت در این غربت غریب دور از وطن مرثیه گویت شده ام. ناصر عزیز ۳۰ سال بر پرده سینما محبوب دل مردم بود و چهل سال بیرون از پرده باز هم محبوب مردم ماند و حالا ناصر پیش ما نیست. ناصر رفت پیش فردین عزیز، رفت پیش شاعر سینما، پیش علی حاتمی، رفت پیش بزرگانی که سینمای ایران را ساختند و تحویل جوانان امروز دادند. در آخر ناصر و فردین این نازنین ها ستون های محکم سینمای ایران خواهند ماند. روحشان شاد."

در مهمانی افطاری امسال حسن روحانی که خود با حاشیه‌های فراوان همراه بود، فاطمه معتمد‌آریا، نامه صد سینماگر را مبنی بر درخواست رفع محدودیت‌های بهروز وثوقی و هنرمندانی که با محدودیت روبرو هستند به رئیس‌جمهور تحویل داد.

این سینماگران آقای روحانی را به عنوان رئیس جمهور "حافظ حقوق شهروندی و مسئول اجرای قانون اساسی" خطاب کرده‌اند و از او خواسته‌اند برای ممنوعیت کار بعضی هنرمندان "برای همیشه تدبیری صورت گیرد".

آنها این خواسته را مطرح کرده‌اند که "هنرمندانی که صرفا به جهت کار هنری و فرهنگی با ممنوعیت خروج و ورود و ممنوعیت کار روبرو هستند، بدون ایجاد مزاحمت بتوانند به وطن خود، رفت و آمد داشته و از حق طبیعی کار و فعالیت بهره‌مند شوند. "نویسندگان که این نامه که نام پرویر پرستویی، لیلا حاتمی، جعفر پناهی، تهمینه میلانی و کیانوش عیاری در میان آنها دیده می‌شود به طور مشخص خواهان "رفع محدودیت‌های غیرقانونی" برای بهروز وثوقی شده‌‌اند.

آیدین آغداشلو، نقاش سرشناس ایرانی در اینستاگرام خود پرسشی را مطرح کرده که سوال بسیاری از افراد دیگر هم هست:

"بهروز وثوقی چرا نمی‌تواند به ایران برگردد؟ چون یادآور دورانی دور و سپری شده است؟ مگر هنرمندان مشهور و محبوب بازمانده از آن روزها هم همینطور نیستند؟ هستند؟ نه نیستند! هنرمند حقیقی بازمانده‌ خودش است. در امتداد خودش است. مستقل است‌. و به استقلالش سربلند است. و به کارش سربلند است. این ترس و اکراه دارد؟ نه ندارد."

حق نشر عکس INSTAGRAM/aghdashloo
Image caption آیدین آغداشلو: بهروز وثوقی چرا نمی‌تواند به ایران برگردد؟ چون یادآور دورانی دور و سپری شده است؟

آقای آغداشلو نوشته: "من درست نمی‌فهمم که بهروز وثوقی چرا نمی‌تواند به ایران برگردد؟ و اگر برگردد چه اتفاق بدی برایش می‌تواند بیفتد؟ و اصلاً مگر چه کار کرده است؟ عادت کرده‌ایم از روی احتیاط سوال‌های ساده‌ای را نپرسیم که جواب‌های ساده‌ای دارند و یا اصلاً جواب ندارند! خب عادت است دیگر!"

واکنش کیهان

روزنامه کیهان در روزهای اخیر در خبری با تیتر"دلیل اصرار به برگشتن شریک اشرف پهلوی" به نامه هنرمندان به حسن روحانی، برای ایجاد تمهیدات برای بازگشت بهروز وثوقی به ایران واکنش نشان داد و نوشت: "بهروز وثوقی به دلیل کارنامه سیاهش در خیانت به ملت حتی برای یک بار هم به کشورش برنگشت...همان طورکه در طول سال های پس از انقلاب هم هیچگاه حتی برای ورود مجرم‌ترین و خیانتکارترین افراد به کشور ممنوعیتی وجود نداشت. چنانچه مردم ایران در آرزوی بازگشت شاه و محاکمه‌اش بودند، همانطور که همین امروز در آرزوی بازگشت یا بازگرداندن خیلی از مجرمان و خائنان به ایران هستند؛ از خاوری گرفته تا کشمیری و مریم رجوی و تروریست هایی مانند او و تا بهروز وثوقی!"

کیهان این مطلب را با این خطوط تمام کرد: "با کشف سرحلقه نگارش نامه یاد شده، می‌توان اهداف کلید خوردن پروژه اصرار به بازگشت عناصری مانند شریک اشرف پهلوی را کامل به دست آورد."

گوگوش در گفتگو با بی‌بی‌سی گفته بود که ناصر ملک‌مطیعی را اولین بار بعد از انقلاب در زندان اوین، زمان اعتراف و "تک‌نویسی" ملاقات کرده است. به گفته گوگوش، شخص معممی که آنها را مجبور به نوشتن می‌کرده، بارها به ناصر ملک‌مطیعی پرخاش کرده و آقای ملک‌مطیعی به او گفته"حاج آقا مگر ما آدم کشتیم؟" و پاسخ شنیده "شاید از آن هم بدتر."

منوچهر وثوق، بازیگر هم‌عصر آقای ملک‌مطیعی و بهروز وثوقی که هم‌اکنون ساکن خارج از ایران است، می‌گوید در ایران به من اجازه کار داده نمی‌شد. او در کلیپی که در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست می‌شود گفت: "محمد خاتمی در زمان وزارتش گفته بود هنرمندان زمان شاه نماز هم بخوانند نمازشان قبول نیست."

رییس بنیاد "حفظ آثار و نشر ارزش های دفاع مقدس"، بهمن کارگر، هم به تازگی با انتقاد شدید از درخواست هنرمندان برای بازگشت بهروز وثوقی به ایران، او را "عنصر فاسد" و "معلوم‌الحال" خواند و گفت "آنها که برای برگرداندن او نامه می‌نویسند از روی خانواده شهدا خجالت نمی‌کشند؟"

آقای کارگر همچنین گفت که بهروز وثوقی پرونده قضایی و شاکی خصوصی دارد و "علیه شهدا" آثاری ارائه کرده است.

زینب طاهری وکیل پایه یک دادگستری وکیل محمد ثلاث، درویش گنابادی که اخیرا به نمایندگی از جمعی از مردم، از "حکم مغایر قانون بازپرس شعبه دوم دادسرای فرهنگ و رسانه تهران در خصوص فیلترینگ تلگرام" به دادستانی تهران شکایت کرده در واکنش به این سخنان گفت: "آقای کارگر اگر ادعایی در این زمینه دارد باید در دادگاه عنوان کند."به گفته خانم طاهری "هرگونه اتهام ‌زنی به آقای وثوقی قبل از اثبات انتساب اتهام به ایشان جرم محسوب می‌شود و قابل پی‌گیری است."

خانم طاهری در توییتی اعلام کرد که حاضر است با افتخار وکالت بهروز وثوقی را بپذیرد. او همچنین نوشت داشتن شاکی دلیل بر مجرم یا متهم بودن و دستگیری کسی نیست و "از منظرحقوقی کلیه بازیهای آقای وثوقی در قبل از انقلاب خلاف قانون نبوده و قابل دفاع است"

کاربران شبکه‌های اجتماعی با نگاهی به وضعیت هنرمندان هم‌عصر آقای وثوقی و فعالیت آنها در ایران مواضع مختلفی دارند؛ بعضی معتقدند او باید به مملکتش بازگردد و برخی دیگر می‌گویند محدودیت‌ها در بازگشت او به ایران، او را سرخورده می‌کند.