تونی موریسون، نخستین زن سیاه‌پوست برنده نوبل ادبیات درگذشت

تونی موریسون که نام اصلی او کلوئه آنتونی ووفورد بود در ۱۸ فوریه سال ۱۹۳۱ به دنیا آمد حق نشر عکس Reuters
Image caption تونی موریسون که نام اصلی او کلوئه آنتونی ووفورد بود در ۱۸ فوریه سال ۱۹۳۱ به دنیا آمد

تونی موریسون، نویسنده برجسته و برنده جایزه نوبل ادبیات در سن ۸۸ سالگی درگذشت.

اگر چه او در اواخر دهه هشتم زندگی خود بود اما تا همین اواخر در سلامت کامل به سر می‌برد و آن طور که خانواده موریسون اعلام کرده مرگ او در پی یک دوره کوتاه بیماری روی داده است.

از او ۱۱ رمان برجای مانده است. خانم موریسون به عنوان نخستین زن آمریکایی-آفریقایی‌تبار در سال ۱۹۹۳ برنده نوبل ادبیات شد.

او نخستین رمانش به نام "آبی‌ترین چشم" را در سال ۱۹۷۰ منتشر کرد.

رمان "دلبند" او که در سال ۱۹۹۸ منتشر شد داستان یک زن برده سیاه‌پوستی است. این رمان دستمایه فیلم سینمایی شد که اپرا وینفری، مجری و تهیه کننده معروف برنامه‌های تلویزیونی نقش اصلی آن را بازی کرد.

حق نشر عکس Getty Images

به اعتقاد بسیاری از منتقدان ادبی، تونی موریسون، نویسنده‌ای بود که با نوشتن رمان بدعت‌گذار خود موسوم به "دلبند" طرز صحبت و تفکر آمریکا درباره بردگی را عوض کرد.

داستان این کتاب در باره مادری است که کشتن دخترش را به این که او از بردگی رنج ببرد، ترجیح می‌دهد.

خواندن این کتاب در دبیرستان‌ها و دانشکده‌های آمریکا الزامی است و این خود موفقیتی فوق‌العاده برای یک نویسنده در قید حیات، محسوب می‌شد.

خانم موریسون که نژادپرستی در کانون نوشته‌هایش قرار داشت جایی گفته بود: "ما همه می‌میریم. این شاید فلسفه زندگی باشد. اما ما سخن می‌گوییم و این شاید معیار سنجش زندگی ما باشد."

اخبار مرتبط

مساله نژاد در آمریکای معاصر، از نظر تونی موریسون، برنده جایزه ادبی نوبل

تونی موریسون که بود؟

تونی موریسون دومین فرزند خانواده بود. آنها چهار فرزند بودند.

پدر او جوشکار بود اما در ساعات اضافی کارهای متفرقه دیگری هم می‌کرد تا بلکه از عهده مخارج زندگی برآید.

پدر تونی که در ایالت جورجیا آمریکا متولد و بزرگ شده بود در ۱۵ سالگی شاهد لینچ‌کردن (ضرب و جرح علنی و به دار یا صلابه کشیدن کسی توسط افراد خودسر) دو مرد سیاهپوست توسط سفیدپوستان بود.

خود او گفته پدرش هیچ‌گاه اذعان نکرده که اجساد بر دار کشیده شده آن دو مرد را از نزدیک دیده اما تونی موریسون یقین یافته که پدرش آنها را دیده بود و خاطره آن را همیشه با خود حمل می‌کرده.

مادر تونی اما عاشق موسیقی بود و همزمان از قدرت تخیل و داستان‌سرایی بالایی برخوردار بود و هم او بود که نطقه عشق به ادبیات را از طریق موسیقی فولکور و روایت‌گر در وجود تونی نهاد.

خانواده آنها در لورین اوهایو اقامت داشتند. وقتی تونی تنها دو سال داشت، صاحب‌خانه آنها بدون اخطار قبلی و در حالی که آنها هنوز در خانه بودند آن را آتش زد چرا که پدر و مادر تونی قادر به پرداخت اجاره نبودند.

موریسون بعدها گفت که پدر و مادرش به این "رفتار به غایت بزدلانه" صاحب‌خانه با خنده جواب دادند و همین به تونی کوچک یاد داد که چگونه می‌توان بدون خشونت به اعمالی این چنین پاسخ داد.

اکنون مرگ خانم موریسون که نویسنده برجسته و فعال پیشرو مبارزه با نژادپرستی و تبعیض علیه اقلیت‌ها در جامعه آمریکا شهرت داشت دقیقا در روزهایی اتفاق افتاده که به علت تیراندازی مرگ‌بار در ال‌پاسو تگزاس، یک بار دیگر "سفیدپوست‌پرستی و تروریسم نژادپرستانه داخلی" در آمریکا مورد توجه قرار گرفته است.