صد فیلم برتر کارگردانان زن تاریخ سینما؛ 'پیانو' اول، 'خانه سیاه است' بیست و پنجم

فروغ
Image caption فیلم بیست و پنجم این فهرست، فیلمی‌ است به کارگردانی فروغ فرخزاد، شاعر ایرانی. "خانه سیاه است"، میراث سینمایی فروغ فرخزاد است که در ۳۲ سالگی در سانحه‌ تصادف اتوموبیل درگذشت

در نتایج نظرسنجی سال گذشته‌ بخش فرهنگی بی‌بی‌سی برای انتخاب صد فیلم برتر خارجی‌زبان تاریخ سینما از میان صد فیلم منتخب، کارگردان تنها چهار فیلم زن بودند. نبودن نام زنان در فهرست‌های مختلف، در نظرسنجی سال‌های پیش هم اتفاق افتاده بود.

در نظرسنجی سال ۲۰۱۷ برای انتخاب صد فیلم برتر کمدی، نام تنها چهار کارگردان زن دیده می‌شد. در سال ۲۰۱۶، نام تنها دوازده کارگردان زن در فهرست بهترین فیلم‌های قرن ۲۱ حضور داشت، اما هیچ‌یک از آن دوازد فیلم جزو بیست فیلم اول نبودند و در نخستین نظرسنجی بهترین فیلم آمریکایی از دید منتقدان، نام فقط دو زن آن‌هم به عنوان دستیار کارگردان آمده بود.

بخش فرهنگی بی‌بی‌سی در سال ۲۰۱۹، تصمیم گرفت به زنان کارگردان توجه کند. در این نظرسنجی که تاکنون بزرگ‌ترین و بین‌المللی‌ترین نظرسنجی بخش فرهنگی بی‌بی‌سی است، ۳۶۸ کارشناس فیلم شامل منتقدان، روزنامه‌نگاران، مدیران جشنواره ها و دانشگاهیان، از ۸۴ کشور دنیا ۷۶۱ فیلم مختلف را داوری کردند. ترکیب جنسیتی برابر داوران در این نظرسنجی رعایت شده بود. ۱۸۵ نفر از رای‌دهندگان زن بودند، ۱۸۱ نفر مرد، یک ‌نفر فاقد جنسیت اعلام شده و یک‌نفر که مایل نبوده درباره‌ جنسیتش چیزی بگوید.

هر رای‌دهنده ده فیلم منتخب خود را از میان فیلم‌هایی که زنان کارگردانی کرده‌اند، فهرست کرده بود و محصول نظرسنجی، فهرستی شامل بهترین فیلم‌هایی است که توسط زنان کارگردانی شده است. این فهرست، مجموعه‌ای است که نشان از قدرت، خلاقیت و تنوع سینمایی دارد که زنان در تمام دنیا خلق می‌کنند.

از فیلم صامت لوییز وبر، کفش‌ها( ۱۹۱۶) تا فیلم های شناخته تر شده دهه نود در این لیست دیده می شوند. بیشتر فیلم ها از کشورهای آمریکا، فرانسه، بریتانیا، آلمان، ایتالیا، بلژیک و کانادا هستند.

با این وجود فیلم‌هایی از آرژانتین، ایران، اوکراین، عربستان سعودی، هند، تونس و جمهوری چک در لیست این صد فیلم راه یافته است. آنیس واردا،در جایگاه محبوب‌ترین فیلم‌ساز تمام دوران نشسته و هر شش فیلمش، جزو صد فیلم برتر این لیست دیده می شوند.

حق نشر عکس Alamy
Image caption جین کمپیون، با فیلم پیانو(۱۹۹۳) در رتبه اول این فهرست استاده است. نزدیک به ده درصد از رای‌دهندگان نام این فیلم را بر صدر فهرستشان قید کرده اند

در فهرست فیلم‌های متنخب از کارگردانان زن جهان چه می‌بینیم؟ فیلمی درباره‌ زن پیانیست لال، که شور عشق را کشف می‌کند در کنار فیلمی درباره دختری پاریسی که دچار بحرانی هستی شناسانه است. فیلمی درباره‌ سه روز از روزمرگی مادری در بلژیک. فیلمی درباره‌ دوستی میان ستاره‌ سینمای میانسال و دختری نوجوان در توکیو. این‌ها در میان پنج فیلم اول فهرست جا گرفته‌اند.

در کنار جین کمپیون و آینس واردا، نام‌هایی چون کاترین بیگلو، کلر دنی، آندریا آرنولد، سوفیا کوپولا و لاریسا شپیتکو هم دیده می‌شوند.

جین کمپیون، با فیلم پیانو(۱۹۹۳) در رتبه اول این فهرست استاده است. نزدیک به ده درصد از رای‌دهندگان نام این فیلم را بر صدر فهرستشان قید کرده اند. هانا وودهد در مقاله‌ای درباره‌ فیلم پیانو، برنده‌ نهایی فهرست، به ستایش فضای نیوزیلند و شخصیت پیچیده اما واقعی آدا مک‌گراث،شخصیت زن لال پیانیست فیلم پرداخت که آرزوی بشری دوست داشتن و دوست داشته شدن را فریاد می زد.

آنیس واردا که در سال ۲۰۱۹ در سن نود سالگی درگذشت، در جایگاه محبوب‌ترین فیلم‌ساز تمام دوران نشسته و هر شش فیلمش، جزو صد فیلم برتر این لیست قرار دارند. فیلم "کلوئه از پنج تا هفت" او در رتبه دوم ایستاده است. فیلم کلوئه، نام واردا را در کنار فرانسوا تروفو و ژان لوک گدار گدار در زمره‌ بهترین فیلمسازان موج نوی فرانسه قرار داد. او اولین زنی بود که اسکار افتخاری ‌گرفت، همین‌طور نخستین زنی که نخل طلای دستاوردهای یک عمر (۲۰۱۵) را دریافت کرد.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption آنیس واردا،در جایگاه محبوب‌ترین فیلم‌ساز تمام دوران نشسته و هر شش فیلمش، جزو صد فیلم برتر این لیست قرار دارند

بیشتر بخوانید:

در فهرست فیلم‌های متنخب از کارگردانان زن جهان چه می‌بینیم؟

فیلمی درباره‌ زن پیانیست لال، که شور عشق را کشف می‌کند در کنار فیلمی درباره دختری پاریسی که دچار بحرانی هستی شناسانه است. فیلمی درباره‌ سه روز از روزمرگی مادری در بلژیک. فیلمی درباره‌ دوستی میان ستاره‌ سینمای میانسال و دختری نوجوان در توکیو. این‌ها در میان پنج فیلم اول فهرست جا گرفته‌اند.

فیلم بیست و پنجم این فهرست، فیلمی‌ است به کارگردانی فروغ فرخزاد، شاعر ایرانی. "خانه سیاه است"، میراث سینمایی فروغ فرخزاد است که در ۳۲ سالگی در سانحه‌ تصادف اتوموبیل درگذشت.

در طول فیلم، صدای فروغ فرخزاد را می‌شنویم که آسایشگاه جذامیان را روایت می‌کند. فیلم اما در روایت صرف جذامیان متوقف نمی‌ماند و به استعاره‌ای از روزگار خویش بدل می‌شود. او با جملاتی شبه توراتی، اندوه جذامیان آن هم بدون ترحم به آنان را به مثابه استعاره‌ای از تباهی روزگارش روایت کرده است.

فیلم "عروج" لاریسا شپیتکو رده یازدهم لیست را به خود اختصاص داده است.‌لاریسا شپیتکو در ششم ژانویه ۱۹۳۸ در خانواده‌ای ایرانی- اوکراینی متولد شد. پدرش افسری ایرانی بود که به شوروی مهاجرت کرده بود. شپیتکو از فیلم سازان به نام شوروی در دهه ۶۰ و ۷۰ میلادی بود گه جایگاهی هم طراز باالم کلیموف و نیکیتا میخالکوف داشت. او در سانحه تصادف اتوموبیل در چهل و یک سالگی به هنگام جستجو برای لوکیشن فیلم جدیدش درگذشت.

Image caption فیلم عروج لاریسا شپیتکو رده یازدهم لیست را به خود اختصاص داده است.‌لاریسا شپیتکو در ششم ژانویه ۱۹۳۸ در خانواده‌ای ایرانی- اوکراینی متولد شد. پدرش افسری ایرانی بود که به شوروی مهاجرت کرده بود

ده فیلم اول این لیست عبارتند از:

۱. پیانو(جین کمپیون/ ۱۹۹۳)

۲.کلئو ۵ تا ۷(آینس واردا/ ۱۹۶۲)

۳. ژان دیلمان،شماره ۲۳ که‌دو‌کومرس، ۱۰۸۰ بروکسل( شانتال آکرمن/ ۱۹۷۵)

۴.کار خوب(کلر دنی/ ۱۹۹۹)

۵. گم شده در ترجمه(سوفیا کوپولا/۲۰۰۳)

۶. بابونه‌ها(ویه‌را خیتیلووا/۱۹۶۶)

۷. مهلکه(کاترین بیگلو/۲۰۰۸)

۸. تونی اردمن(مارن آده/ ۲۰۱۶)

۹. تنگ ماهی(آندریا آرنولد/۲۰۰۹)

۱۰. دختران خاک(جولی دش/۱۹۹۱)

۱۱. عروج(لاریسا شپیتکو/۱۹۷۷)