ایران برای جبران کسری بودجه سال آینده 'نیاز به نفت ۱۹۴ دلاری دارد'

ایران حق نشر عکس Anadolu Agency

صندوق بین‌المللی پول (آی ام اف) در گزارش تازه خود با عنوان "چشم‌انداز اقتصادی منطقه به وضعیت اقتصادی خاورمیانه و شمال آفریقا" پرداخته و در بخشهایی از این گزارش، اقتصاد ایران بطور مفصل مورد اشاره قرار گرفته است.

بنابر اعلام این سازمان، ایران وارد رکود اقتصادی شده و تخمین زده شده اقتصاد این کشور در سال جاری میلادی (۲۰۱۹) حدود ۹/۵ درصد کوچکتر شده باشد. به گفته این صندوق ایران برای جبران کسری بودجه خود در سال آینده نیاز به فروش نفت با قیمت بسیار بالا دارد. این گزارش همچنین می‌گوید تحریمهای آمریکا تاثیر بیشتری نخواهد داشت.

در این گزارش به رشد اقتصادی جهان و قدرت‌های بزرگ اقتصادی در سال‌های آینده هم اشاره شده است.

رشد اقتصادی از سال ۲۰۱۸ تا سال ۲۰۲۴ میلادی

سالجهانمنطقه یوروآمریکاروسیهچین
۲۰۱۸۳.۶۱.۹۲.۹۲.۳۶.۶
تخمین ۲۰۱۹۳۱.۲۲.۴۱.۱۶.۱
تخمین ۲۰۲۰۳.۴۱.۴۲.۱۱.۹۵.۸
تخمین ۲۰۲۱-۲۰۲۴۳.۶۱.۴۱.۶۲۵.۷
منبع: محاسبات صندوق بین‌المللی پول و اطلاعات کشورهای مختلف

صندوق بین‌المللی پول البته پیش بینی کرده در سال ۲۰۲۰ میلادی، ایران از رکود خارج شود؛ نرخ تورم مصرف کننده در سال ۲۰۲۰ میلادی برای ایران ۳۱ درصد تخمین زده شده است.

در این گزارش به محدود شدن صادرات نفت ایران و کاهش واردات در پی تحریمهای آمریکا اشاره شده؛ همچنین گفته شده این کشور برای جبران کسری بودجه سال آینده نیاز به فروش نفت به قیمت ۱۹۴ دلار و ۶۰ سنت دارد.

قیمت هر بشکه نفت برنت در معاملات امروز کمتر از ۶۲ دلار است.

جهاد آزور، مدیر بخش خاورمیانه و آسیای میانه این سازمان البته گفته در سال آینده تحریم‌های آمریکا تاثیر بیشتری بر ایران نخواهد داشت.

او گفته: "تخمین این است که تحریم‌هایی که سال پیش دوباره معرفی شد و امسال شدت گرفت در سال آینده تاثیر بیشتری (بر ایران) نخواهد داشت."

AFP
تخمین این است که تحریم‌هایی که سال پیش دوباره معرفی شد و امسال شدت گرفت در سال آینده تاثیر بیشتری (بر ایران) نخواهد داشت.
جهاد آزور
مدیر بخش خاورمیانه و آسیای میانه صندوق بین‌المللی پول

صندوق بین‌المللی پول گفته است ناپیوستگی اقتصاد ایران به بازارهای جهانی باعث شده رکود در این کشور تاثیر چندانی بر کشورهای دیگر در منطقه نداشته باشد؛ بیشترین تاثیر رکود اقتصادی در ایران بر منطقه خود را در بازار نفت نشان می‌دهد.

البته تاثیر تنشهای ژئوپولیتیک در منطقه خاورمیانه و پاسخ سایر تولیدکنندگان عمده نفت برای جبران کمبود نفت ایران در بازار، بر قیمت این کالا به روشنی مشخص نیست.

در گزارش اخیر، به تنشهای ژئوپولیتیک در منطقه اشاره شده که "مستقیما تجارت بین‌الملل را تحت تاثیر خود قرار می‌دهد."

بنابر اعلام اداره اطلاعات انرژی آمریکا محموله‌های نفتی عبوری از تنگه هرمز در سال ۲۰۱۸ میلادی حدود ۲۰ درصد کل محموله‌های نفتی دنیا را تشکیل می‌داد.

تنشهای اخیر از جمله حمله به دو نفتکش در تابستان و همچنین توقیف نفتکش بریتانیایی (استینا ایمپرو) توسط سپاه پاسداران تجارت بین‌المللی و به ویژه نفت را تحت تاثیر خود قرار داده است.

این سازمان همچنین به تاثیر کاهش تولید نفت ایران بر نوسانات قیمت نفت در بازارهای جهانی اشاره کرده است.

سهم تولید ایران در بازار جهانی نفت در سال ۲۰۱۷ میلادی ۵.۵ درصد بود که این رقم در پایان سال ۲۰۱۸ میلادی به حدود ۴ درصد کاهش یافت.

رشد اقتصادی ایران طی سال‌های اخیر

منبع: صندوق جهانی پول

صندوق بین‌المللی پول گفته بازارهای دیگری هم نظیر توریسم، کشاورزی، برق هم ممکن است تا حدی تحت تاثیر رکود اقتصادی در ایران قرار بگیرند.

در این گزارش تجارت خارجی ایران با سایر کشورهای صادرکننده نفت در منطقه مقایسه شده؛ "در سال ۲۰۱۷ میلادی حجم صادرات و واردات ایران کمتر از نصف تولید ناخالص داخلی این کشور بود که این رقم از سایر صادرکنندگان نفت در منطقه کمتر است."

صندوق بین‌المللی پول به وابستگی شدید بعضی از کشورها به ایران در زمینه‌های خاص اشاره کرده؛ بعنوان مثال عراق دو سوم برق خود را از طریق ایران تامین می‌کند یا افزایش تقاضا برای دلار در بازار ایران تاثیر جانبی بر بازار ارز در افغانستان داشته است.

در گزارش اخیر به افزایش دارایی‌های ایران در خارج از این کشور اشاره شده؛ این رقم هم اکنون به بالای ۲۵ میلیارد دلار رسیده که در مقایسه با دو سال پیش (۲۰۱۷) بیش از دو برابر شده است؛ بیشترین افزایش دارایی‌های خارجی ایران در آلمان و کره جنوبی اتفاق افتاده است.

طی دو سال اخیر روابط بانکی نهادهای مالی ایران با جهان خارج به دلیل تحریمهای آمریکا کاهش یافته؛ در سال ۲۰۱۷ میلادی بیش از ۳۵۰ بانک و موسسات مالی با ایران در ارتباط بودند که به گفته صندوق بین‌المللی پول تا پایان سال ۲۰۱۸ میلادی این رقم به کمتر از ۶۰ رسیده است.

حق نشر عکس AFP
Image caption مرکز آمار ایران در تازه‌ترین گزارش خود نرخ کلی تورم برای خانوارهای ایرانی در مهر ماه امسال را ۴۲ درصد اعلام کرده است

یکی از تاثیراتی که وضعیت کنونی اقتصادی ایران بر منطقه دارد از طریق توریسم خود را نشان می‌دهد؛ به گفته صندوق بین‌المللی پول کاهش درآمد شهروندان ایرانی و تضعیف پول ملی این کشور احتمالا به کاهش سفر ایرانیان به کشورهای خارجی منجر می‌شود.

بر اساس آمارهای ارائه شده توسط سازمان جهانی توریسم، وابسته به سازمان ملل شهروندان ایرانی در سال ۲۰۱۷ میلادی حدود ۱۰/۵ میلیون سفر به خارج از این کشور انجام دادند که در مقایسه با دو سال پیش از آن (۲۰۱۵) بیش از ۶۰ درصد افزایش داشت؛ حدود ۲/۵ میلیون سفر در آن سال به ترکیه انجام شد که محبوبترین مقصد ایرانیان بود.

گزارش اخیر صندوق بین‌المللی پول در حالی است که مقام‌های ارشد ایرانی اخیرا از بهبود اوضاع اقتصادی در ایران سخن گفته‌اند.

حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران گفته است: "از یک سال و نیم پیش، یعنی از بهار ۱۳۹۷، اقتصاد جمهوری اسلامی به راه ثبات و رشد بازگشته است."

او به کاهش نرخ تورم نقطه به نقطه طی ماه‌های اخیر اشاره کرده است.

مرکز آمار ایران در تازه‌ترین گزارش خود نرخ کلی تورم برای خانوارهای ایرانی در مهر ماه امسال را ۴۲ درصد اعلام کرده است.

در گزارش قبلی این سازمان، نرخ تورم سالانه در شهریور ماه ۴۲/۷ درصد اعلام شده بود.