کف‌گیر یونان چه زمانی به ته دیگ می‌خورد؟

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption پرداخت اخیر مستمری بازنشستگان با چند ساعت تاخیر انجام گرفت

کف‌گیر یونان چه زمانی به ته دیگ می‌خورد؟ این سوال ماه‌ها است که در پایتخت‌های اروپایی و بازار پرسیده می‌شود، آن هم در شرایطی که تقابل دولت یونان و طلبکارانش در حوزه یورو همچنان حل نشده باقی مانده.

یونان تا این لحظه توانسته هم قسط‌های بدهی‌های خارجی و هم حقوق کارمندان و مستمری بازنشستگان را پرداخت کند.

اما رازی که حالا برای همه برملا شده این است که برای هزاران نفر، بنگاه‌ تجاری و موسساتی که به پرداخت‌های دولت وابسته‌اند، کف‌گیر در عمل به ته دیگ خورده.

آخرین باری که یونان از حوزه یورو یا صندوق بین‌المللی پول وام گرفت اوت ۲۰۱۴ بود.

هنوز ۷.۲ میلیارد یورو از برنامه کمک‌های مالی به این کشور باقی مانده، ولی پیش‌شرط طلب‌کارها برای پرداخت این مبلغ پاسخ مثبت یونان به درخواست‌هایشان مبنی بر اصلاحات بیشتر، افزایش مالیات‌ها و کاهش هزینه‌های دولت است.

دولت یونان، که از ماه ژوئیه سال پیش در دست حزب چپ‌گرای سیریزا است و توسط آلکسی سیپراس، نخست‌وزیر، هدایت می‌شود، می‌گوید "تعهداتش در مخالفت با ریاضت اقتصادی را زیر پا نخواهد گذاشت."

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption یوکلید تساکالوتوس (راست) به جای یانیس واروفاکیس، وزیر اقتصاد، تیم مذاکره‌کننده یونان را رهبری می‌کند

در نبود وام از مراجع رسمی یا نبود دسترسی به بازارهای بین‌المللی اوراق قرضه، یونان مجبور شده برای برطرف کردن نیازهای مالی خود دست به اقدامات فوق‌العاده و بحث‌برانگیز بزند.

از جمله این کارها می‌توان به انتقال اجباری ذخایر مالی نهادهای عمومی چون فرمانداری‌ها و صندوق‌های بازنشستگی به خزانه دولت مرکزی اشاره کرد.

هراس بازنشستگان

دو هفته پیش زمان پرداخت مستمری بازنشستگان بود اما افرادی برای برداشت روزمره پول به بانک رفته بودند با نبود موجودی در حساب‌های خود روبه‌رو شدند و این خیلی‌ها را نگران کرد. در نهایت مستمری آن‌ها با چند ساعت تاخیر به حساب‌هایشان واریز شد.

به گفته دولت دلیل این تاخیر "مشکلات فنی" بود.

ولی دلیلی که روزنامه‌های یونانی و فایننشال تایمز در گزارش‌هایشان ارائه کردند به این اندازه بی‌خطر نبود: تنها در لحظات آخر بود که صندوق‌های بازنشستگی دولتی توانسته بودند پول لازم برای پرداخت مستمری‌ها را پیدا کنند.

برای چند دسته از کارمندان بخش‌های مختلف دولت، روبه‌رو شدن با یک حساب خالی اصلا حس غریبی نیست.

کارمند یک مؤسسه فرهنگی که از بودجه دولتی تغذیه می‌شود در مصاحبه با بی‌بی‌سی گفت "حقوق‌ ما حالا یک ماه عقب افتاده. تا همین چند وقت پیش دو ماه عقب بودیم و کسی هم نمی‌گفت که اصلا قرار است حقوق بگیریم یا نه."

حقوق‌های معوق

کمبود پول را می‌شود حتی در مؤسسات دولتی حساس مثل بیمارستان‌ها هم حس کرد.

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption دولت برای بازپرداخت بدهی‌هایش در چند هفته آینده با مشکلات زیادی روبه‌رو است

دکتر جوانی به بی‌بی‌سی گفت که با این‌که حقوق کادر پزشکی منظم پرداخت می‌شود ولی حق کشیک آنها چهار ماه است که از طرف دولت پرداخت نشده.

او می‌گوید "حق کشیک ماه دسامبر تازه هفته پیش به ما داده شد."

شرکت‌هایی که نیازهای بیمارستان‌ها از باند پانسمان گرفته تا دستگاه دیالیز را تامین می‌کنند هشدار دادند که شاید مجبور شوند از تامین این نیازها دست بکشند.

در بیانیه‌ای که اخیرا در این زمینه صادر شده می‌خوانیم که "در چهار ماه گذشته ما شاهد تعلیق اعلام‌نشده پرداخت‌ها بوده‌ایم."

نُکول بالفعل یونان در داخل کشور بیشتر بخش‌های اقتصاد را شامل می‌شود و، از ناشران کتاب‌های درسی گرفته تا پیمانکاران نظامی، همه را در بر می‌گیرد.

مدیر یک دفتر نشر در مصاحبه با بی‌بی‌سی گفت که "پرداخت‌ها خیلی وقت است که عقب افتاده. سابق این شکلی بود که وزارت آموزش در پرداخت بدهی‌هایش منظم بود ولی حالا فقط می‌گویند صبر کنید."

مدیر اجرایی یک شرکت پیمانکاری، که تامین‌کننده غذای نیروهای مسلح است، می‌گوید شرکتش هنوز پولی بابت محصولاتی که چند وقت پیش در اختیار نیروهای مسلح یونان گذاشته دریافت نکرده.

"در این بخشی که ما هستیم همه، سرِ کار کردن با دولت با هم رقابت می‌کردند. هم سود داشت و هم امنیت. ولی حالا دولت بدترین مشتری شده."

حتی شرکت‌های غول‌پیکر صنعتی هم از تاثیرات کمبود منابع مالی، افزایش هزینه‌های استقراض و خشک شدن خطوط اعتباری در امان نبوده‌اند.

دیگر زمانی باقی نیست

به گفته تئودور فیساس، رئیس فدراسیون بنگاه‌های اقتصادی یونان که نماینده شرکت‌های فعال در بیشتر بخش‌های اقتصاد یونان است، واحدهای تجاری، سرمایه‌گذاری‌های بسیار الزامی را عقب انداخته‌اند و دعا می‌کنند که اختلافات زودتر حل شود.

"بزرگترین مشکل ما بلاتکلیفی است. این بلاتکلیفی دارد حتی شرکت‌های خوش‌بنیه را هم تهدید می‌کند، آنهایی که با وجود بحران توانسته بودند حقوق‌ها و مالیات خود را بپردازند و تعهدات خود را عملی کنند."

حق نشر عکس BBC World Service
Image caption روی پلاکارد نوشته "عیسی (مسیح) لطفا یونان را نجات بده"

اما به نظر نمی‌رسد که دولت یونان و اتحادیه اروپا فوریتی در موقعیت فعلی احساس کرده باشند.

دولت یونان اخیرا از تصویب اصلاحات جدید و افزایش مالیات‌هایی که وزیران اقتصادی حوزه یورو برای انتقال کمک‌های مالی بیشتر لازم می‌دانند سر باز زد.

مقامات حوزه یورو اعتقاد دارند که وقت نه برای اروپا بلکه برای یونان تنگ است، و در ملأ عام اذعان می‌کنند که تمهیدات لازم برای مقابله با اعلام ورشکستگی یا خروج احتمالی یونان از پول واحد و سرایت معضلات ناشی از آن به دیگر کشورهای حوزه را در نظر گرفته‌اند.

این شاخ و شانه کشیدن‌ها مردم عادی یونان را مضطرب و دلواپس کرده.

نیکی وُلیوتی، فروشنده ۴۲ ساله یک فروشگاه، می‌گوید "در جریان دعوای بزرگ‌ترها، کوچک‌ترها هستند که آسیب می‌بینند و ما از این وضعیت خسته شده‌ایم."

مطالب مرتبط