BBCPersian.com
  •    راهنما
تاجيکستان
پشتو
عربی
آذری
روسی
اردو
 
به روز شده: 18:06 گرينويچ - شنبه 04 فوريه 2006
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
تاثير رای مثبت دهلی نو بر خط لوله گاز ايران-پاکستان-هند
 

 
 
گاز ايران
خط لوله ای که اميد می رفت به برقراری صلح ميان دو قدرت هسته ای بزرگ آسيا کمک کند، به نظر می آيد خود قربانی مناقشه اتمی ايران شود.

پيش از آن که هند در آژانس بين المللی انرژی اتمی به قطعنامه پيشنهادی غرب برای گزارش ايران به شورای امنيت رای مثبت دهد، رييس دفتر مطالعات سياسی و بين الملل وزارت خارجه ايران در گفتگو با خبرگزاری هند و آسيا درباره تاثير آن بر پروژه خط لوله گازهشدار داده و گفته بود که روابط انرژی و اقتصادی خود را از مسايل استراتژيک جدا نمی داند.

اما چرا هند حاضر شده است روابط انرژی خود با ايران را به خطر بياندازد؟ رسانه های هند تغيير هفته گذشته وزير نفت اين کشور را بی ارتباط با اين موضوع نمی دانند. در حالی که وزيرنفت پيشين تمايل زيادی به اجرای اين خط لوله داشت، مورلی دئورا جانشين وی ترجيح می دهد از برانگيختن خشم آمريکا پرهيز کند.

آقای دئورا بنا به اعلام وب سايتش "تماسهايی عميق" با سياستمداران و رهبران تجاری آمريکا دارد.

آمريکا همواره مخالفت خود را با احداث اين خط لوله ابراز کرده و موافقت خود با صدور سوخت اتمی غيرنظامی به دهلی نو را به انصراف هند از همکاری اين کشور با ايران بر سر اين پروژه منوط کرده است.

هفته پيش ديويد مالفورد، سفير آمريکا در دهلی نو هشدار داده بود اگر هند عليه ايران رای ندهد، قرارداد تاريخی اتمی دو کشور باطل خواهد شد.

از همين رو، برخی احتمال می دهند فشار آمريکا سبب شده هند بر سر امنيت انرژی خود تجديدنظر کند. رينو آگال، خبرنگار بی بی سی در دهلی نو می گويد: "در حال حاضر ايران از نظر جغرافيايی به هند نسبت به منابع انرژی آسيای ميانه نزديکتر است. برای همين ايران برای هند اهميت دارد. شايد هند بتواند از ساير کشورها گاز وارد کند ولی در دراز مدت ترجيح می دهد مناسبات حسنه خود را با ايران صلح آميز حفظ کند."

وی افزود: "در حال حاضر، اين خط لوله دو بخش دارد: ايران تا پاکستان و پاکستان تا هند. اين پروژه خط لوله هميشه آکنده از مشکلات بوده و فشار آمريکا مزيد بر علت شده. کاندوليزا رايس، وزير خارجه آمريکا، گفته است که اگر هند از ايران گاز بخرد، کشورش ناراحت خواهد شد."

گاز ايران
 هيچ تنشی برای ابد نيست. منطقه بزرگی از شبه قاره هند نياز به گاز دارد و اين گاز هم بايد از خاورميانه بخصوص ايران بگذرد
 
نرسی قربان، کارشناس نفت

'رويارويی بزرگ'

هند اولين بار در شهريور امسال به قطعنامه آژانس بين المللی انرژی اتمی درباره فعاليتهای اتمی ايران رای مثبت داد و جمهوری اسلامی و اعضای دولت ائتلافی هند را متعجب کرد. هند گفته برای جلوگيری از بروز يک "رويارويی بزرگ" رای مثبت داده است.

احزاب چپ بويژه کمونيستها که از بيرون از دولت تحت رهبری حزب کنگره حمايت می کنند، اصرار کرده بودند که هند اين بار نبايد برای ارجاع پرونده ايران به شورای امنيت رای مثبت بدهد زيرا امنيت انرژی خود را به خطر می اندازد.

هند که همراه چين يکی از پرشتاب ترين اقتصادهای دنيا را دارد، به سوخت نياز فزاينده دارد ولی غير از ايران گزينه های ديگر برای تامين انرژی مورد نياز صنايع هند نه مقرون به صرفه است و نه باثبات.

رينو آگال، خبرنگار بی بی سی در دهلی نو می گويد: "هند اميدوار است به رشد اقتصادی هشت درصد برسد و در حال حاضر ۷۰ درصد از نفت و گاز مورد نيازش را وارد می کند. بخش عمده واردات انرژی هند از ايران، کويت، قطر، عربستان و عراق و حالا ترکمنستان و ميانمار تامين می شود."

هند سالانه به ۴۰ ميليون تن نفت و گاز نياز دارد ولی از نظر تامين نفت چندان مشکل ندارد. اين کشور يک چهارم نياز خود به نفت معادل ۱۷۵ ميليون بشکه در سال را از عربستان سعودی تامين می کند که پادشاهش ملک عبدالله هفته پيش به سفر چهار روزه اش به دهلی نو پايان داد. وی قراردادی را امضا کرد که وعده می دهد "حجمی قابل اعتماد، باثبات و فزاينده" از نفت را در اختيار هند بگذارد.

هند در حال بررسی ساير مناطق گازخيز است، مناطقی که آمريکا با آنها مشکلی ندارد. اما خبرنگار بی بی سی در دهلی نو می گويد: "ايران شريکی نيرومند بوده و اگر بيانيه امروز وزارت خارجه را ببينيد، معلوم می شود هند هنوز اميدوار استمناسبات اقتصادی اش با ايران حفظ شود و اين رای تاثيری روی پروژه خط لوله نداشته باشد."

تنها با پاکستان

پيش بينی می شد هند ممکن است به قطعنامه پيشنهادی اتحاديه اروپا رای مثبت بدهد. محمد هادی نژاد حسينيان، معاون وزير نفت، نيز تهديد کرده بود اگر هند تا خرداد سال آينده عزم خود برای اين پروژه هفت و نيم ميليارد دلاری را جزم نکند، ايران و پاکستان کار را شروع خواهند کرد. هرچند غير از موانع سياسی، مشکلات فنی و اجرايی نيز باعث تاخير در اين قطعی شدن اين پروژه شده است.

نژاد حسينيان
محمد هادی نژاد حسينيان، معاون وزير نفت ايران تهديد کرده اگر هند تا خرداد سال آينده عزم خود برای اين پروژه هفت و نيم ميليارد دلاری را جزم نکند، ايران و پاکستان کار را شروع خواهند کرد

قبلا مطرح شده بود پاکستان تنها می خواهد از بابت حق ترانزيت اين خط لوله سالانه حدود نيم ميليارد دلار درآمد کسب کند.

آيا احداث خط لوله گاز از ايران به پاکستان، بدون مشارکت هند، برای ايران مقرون به صرفه است. نرسی قربان، کارشناس مسايل انرژی در ايران می گويد: "تقاضا برای گاز در پاکستان که شايد ۳۰ تا ۵۰ ميليون مترمکعب در روز در ۱۰ سال آينده پيش بينی می شود، به اندازه ای نيست که اقتصاد اين طرح را جوابگو باشد."

اما اين کارشناس عقيده دارد دو عامل می تواند اين پروژه را مقرون به صرفه جويی سازد: تامين نياز مراکز صنعتی ايران در مسير خط لوله به گاز و نگاهی استراتژيک به آينده اين پروژه.

ايران به عنوان دومين دارنده ذخاير گاز جهان ۹۴۰ تريليون فوت مکعب گاز طبيعی دارد که معادل ۱۵۵ ميليارد بشکه نفت است. هرچند برخی از کارشناسان و نمايندگان مجلس در ايران مخالف صادرات گاز هستند، با اين حال وزارت نفت با جديت بازاريابی می کند.

سال گذشته هند قراردادی درازمدت با شرکت ملی صادرات گاز ايران برای خريد سالانه پنج ميليون تن گاز مايع از ايران امضا کرده بود. در اواخر ژانويه ۲۰۰۶ اين قرارداد نيز قربانی تنش مناسبات هند و ايران شد، زيرا وزارت نفت ايران اعلام کرده که می خواهد ارزش قرارداد به قيمت روز باشد.

اين در حالی است که هنديها عقيده دارند يکی از نقاط قوت مناسباتشان با جمهوری اسلامی، وفاداری ايران به مشتری هندی بوده است. مولايام سينگ ياداو، سروزير ايالت اوتارپرداش گفته است که حتی وقتی هند از نظر اقتصادی آسيب پذير و ضعيف بود، ايران عرضه نفت خود را قطع نکرد.

از همين رو، کارشناسان بعيد می دانند اين تنش به دليل روابط تاريخی دو کشور به درازا بکشد.

نرسی قربان، کارشناس انرژی می گويد: "هيچ تنشی برای ابد نيست. منطقه بزرگی از شبه قاره هند نياز به گاز دارد و اين گاز هم بايد از خاورميانه بخصوص ايران بگذرد."

علاوه بر هند، اروپا و چين نيز از مشتريان بزرگ منابع انرژی ايران هستند، اتحاديه اروپا خود پيشنهاد دهنده قطعنامه آژانس بود و چين نيز به آن رای موافق داده است. آيا مناسبات انرژی جمهوری اسلامی با اين همه اين کشورها قربانی يک رای می شود؟

 
 
وزیر نفت هند داستان ۲۶۰۰ کيلومتری
هند: گاز ايران را با وجود مشکلات می خريم
 
 
وزرای نفت هند (راست) و پاکستانخط لوله صلح
حمايت برخی از نمايندگان کنگره آمريکا از خط لوله گاز ايران به پاکستان و هند
 
 
اخبار روز
 
 
اين صفحه را برای دوستان خود بفرستيد صفحه بدون عکس
 
 
   
 
BBC Copyright Logo بالا ^^
 
  صفحه نخست|جهان|ايران |افغانستان |تاجيکستان |ورزش |دانش و فن |اقتصاد و بازرگانی |فرهنگ و هنر |ویدیو
روز هفتم |نگاه ژرف |صدای شما |آموزش انگليسی
 
  BBC News >>|BBC Sport >>|BBC Weather >>|BBC World Service >>|BBC Languages >>
 
  راهنما | تماس با ما | اخبار و اطلاعات به زبانهای ديگر | نحوه استفاده از اطلاعات شخصی کاربران