http://www.bbcpersian.com

حجاب عرفی، حجاب حکومتی؟

هفته گذشته اعلام شد که شوراى شهر تهران بررسی طرح حذف حجاب برخی مدارس دخترانه اين شهر را آغاز کرده است.

بنا به گزارش ها، شورای شهر تهران با همکاری اداره آموزش و پرورش پايتخت در حال بررسی وضعيت مدارس دخترانه هستند تا پس از محصور کردن اين مدارس، اجازه برداشتن حجاب را به دانش آموزان بدهند.

يک عضو کميسيون فرهنگی و اجتماعی شوراى شهر تهران گفت: "اين طرح هم اکنون در مرحله شناسايی مدارس دخترانه قابل استتار قرار دارد."

اين در حالی است که به گزارش سايت زنان ايران، مشاور فرماندار تهران در امور بانوان معتقد است که استتار مدارس دخترانه و افزايش ديوار آنها به نوعی ساختن زندانی است برای زنان. وی افزوده است: اگر قرار بر استتار باشد فردا بايد پيا ده روها را نيز جداسا زی کنيم.

زهرا نژاد بهرام، مشاور فرماندار تهران در امور بانوان گفت: ايجاد زندان های سربسته برای دختران مشکلی حل نخواهد کرد و با اين کار برمی گرديم به اوايل انقلاب که زنان ما در محل کار خود از يک دريچه با مراجعان تعامل داشتند.

خانم نژاد بهرام تصريح کرده که دختران ما به نوعی به حجاب و پوشش عادت کرده اند و جامعه هم پذيرفته است که زنان و دختران ما را با پوشش بپذيرد و حجاب تبديل به عادت شده است

رعايت حجاب در مدراس دخترانه ايران، اندک زمانی پس از پيروزی انقلاب اسلامی الزامی شد.

مقررات پوشش دانش آموزان در ايران فقط مختص دختران نيست و شامل دانش آموزان پسر نيز می شود.

البته شرايط برای دختران همواره دشوارتر بوده است.

مساله حجاب و اينکه واقعا حجاب کافی چگونه تعريف می شود، از مباحث بحث برانگيز در ايران بوده است و هر از چند گاه زنان شاهد سختگيری های دوره ای در اين مورد هستند. چند ماه پيش

نيروی انتظامی در اطلاعيه ای به توليد کنندگان لباس اعلام کرد که از توليد مانتوهای تنگ، کوتاه و چاکدار خودداری کنند.

اختلاف نظر

گر چه در مورد اصول رعايت حجاب اسلامی توسط زنان ميان فقهای شيعه اتفاق نظر وجود دارد، ولی درباره اجباری شدن آن در جامعه از سوی حکومت، اختلاف نظراتی وجود دارد.

در گذشته اظهار نظرهايی از برخی از روحانيون منتشر شده مبنی بر اينکه رعايت حجاب نبايد همراه با زور و اجبار باشد، ولی با اين حال بر اساس قانون مجازات اسلامی در ايران، زنانی که بدون حجاب شرعی در معابر و انظار عمومی ظاهر شوند، به حبس يا جريمه نقدی محکوم خواهند شد.

اين در حالی است که اجباری شدن حجاب در جامعه نتوانسته باعث پذيرش عمومی آن در جامعه شود.

به نظر شما حد حجاب کافی چقدر است؟ آيا حجاب عرفی يعنی آنچه در جامعه معمول است، با آنچه شرع و حکومت از زنان انتظار دارد، متفاوت است؟ آيا اجباری کردن حجاب نتايج مورد نظر حکومت اسلامی را به همراه داشته است؟ اگر به کشورهای اسلامی ديگر سفر کرده يا در آنها زندگی می کنيد، تجربه شما از شيوه رعايت حجاب در آن کشورها چيست؟

اظهار نظرهای خود را به فارسی حداکثر تا ۱۵۰ کلمه برای ما ارسال کنيد تا در همين صفحه منتشر شود.

در همين حال می توانيد نظرات شفاهی خود را برای پخش از برنامه صدای شما که روز های جمعه در برنامه جام جهان نمای راديو بی بی سی پخش می شود، به شماره۰۰۴۴۲۰۷۵۵۷۲۵۴۶ به روی پيامگيرمان بگذاريد. يا می توانيد سؤال ها و نظرهایتان را با شماره ۰۰۴۴۲۰۷۲۴۰۴۶۳۸ برای ما فکس کنيد. اگر مايليد ما به شما تلفن کنيم لطفا در ايميلتان شماره تلفن خودرا ذکر کنيد.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

چند پيام از سايت بخش اردوی بی بی سی درباره حجاب:

حجاب بسيار مهم و برای يک زن مسلمان واجب است. بسيارمهم است که يک زن مسلمان هويت اسلمی داشته باشد. البته حجاب يک امر شخصی است ولی برداشتن چادر و روسری آزادانديشی نيست، آزادانديشی بايد در قلب و ذهن باشد. سعيد طاهر - انگلستان

برای زنان مسلمان حجاب الزامی است. اين مسئله به روشنی در سوره نور در قرآن آمده است. زمانی که در اين سوره از زنان خواسته شده است از نشان دادن زينت آلات خود به مردان پرهيز کنند چگونه انتظار می رود که زنان مجاز به نپوشاندن اعضای زيبای بدن خود در مقابل مردان باشند. جميل چودری - استراليا

داشتن حجاب برای زنان الزامی است. حجاب نشانه نجابت است، و هرگز زنان را در فعاليت های اجتماعی و شغلی شان محدود نمی کند. عظيم قريشی - نروژ

هيچ اجباری برای داشتن حجاب نيستو انتخاب آن بايد به عهده خود شخص باشد. رفعت سعيد - پاکستان

برای مسلمان بودن بايد حجاب داشت. زمانی که زنی حجاب داشته باشد هيچ راهی برای سوءنظر مردان باقی نخواهد گذاشت. به نظر من بايد در پاکستان قانون داشتن اجباری حجاب را تصويب کرد. از نظر من دختران محجبه بسيار زيباتر هستند. شفقت موقال - پاکستان

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

گزيده ای از ديدگاه های شما:

با وجود سختگيری های رژيم، حجاب در بين زنان مفهوم اسلامی مورد نظر حکومت را ندارد امروزه حجاب در بين زنان همگون با مدهای جديد قبل است و در مقايسه با کشورهای عربی خاورميانه حجاب زنان ايران بسيار ناقص و من درآوردی است که خود باعث مزيت و همچنين باعث سرخوردگی زنان ايران شده سرخوردگی بخاطر اينکه در محيط های بين الملل زن ايرانی با حجاب ناقص شخصيت اصيل خود را نشان نمی دهد اما به گونه ای با حجاب من درآوردی خود مخالفت خود را بروز می نمايد. پريسا - تهران

تجربه ای که از سفر به دو کشور اسلامی داشتم مرا به اين نتيجه رساند که بدون اينکه زنان را مجبور به پوشيدن يونيفورم يعنی مانتو و روسری کنيم می توان حجاب داشت. در مهمانی های رسمی که در اين دو کشور شرکت کردم زنان زيادی را ديدم که با کت و دامن، کت و شلوار، بلوز و دامن و حتی پيراهن، ‌روسری به سر داشتند . در اين کار هم تنوع رنگ و مدل را می شد مشاهده کرد و هم حجاب رعايت شده بود . اما اينکه بخواهيم زنان را يونيفورم پوش ببينيم به نظر من بيشتر سليقه ای است تا شرعی. س. - تهران

به نظر من حجاب اسلامی چيزی جز وقار و سنگينی نيست. حجاب هم مخصوص زنان نيست بلکه برای هر انسانی حجاب تعريف شده است. حجاب هرگز نبايد در پوشش خلاصه شود. حجاب در نگاه و رفتار نيز وجود دارد. در اسلام هم بيش از انکه به توصيف نوع پوشش پرداخته شود به رفتار انسانها توجه شده است. تا انجا خداوند به زنان پيامبر سفارش کرده که طوری قدم بردارند که توجه مردان غريبه را جلب نکنند و نه اين که چه بپوشند. به نظر من عرف جامعه تنها نوع حجاب را تعيين می کند. گاه حرکات و ظاهر برخی از زنان چادری جالب توجه تر از بقيه است. محمدرضا ت. - يزد

حجاب را اگر فرم و حد لباس و پوشيدگی بناميم بايد بر حسب عرف و تفکرات هر جامعه بطور غير اجباری تعيين شود و در يک جامعه دمکرات هر فرد بايد اختيار نوع حجاب خود را داشته باشد ولی تا حدی. مثلا حتی در اروپا کسی نمی‌تواند لخت به خيابان بيايد. کوروش - آبادان

از آنجايی که فرهنگ حجاب از طريق آموزهای دينی در گذشته بين مردم ايران رايج شده است، حکوکت نمی تواند برای اعمال نفوذ در آن تاثير چندانی داشته باشد، حال اين اعمال نفوذ می تواند مانند برداشتن حجاب مثل دوران ضاشاه باشد چه مانند اجباری کردن چادر در دوران اول انقلاب يا حتی در بعضی از نهادها در زمان حال. چيزی که در حال حاضر مورد توجه تمايل نسل جديد برای دوری جستن از حجابی است که بصورت تاريخی در فرهنگ ايرانيان وجود داشته است. حسين - بندر عباس

چيزی که مسلم است ايران کشوری است که بيش از ۹۷ درصد مردم ان مسلمان هستند و اکثريت قريب به اتفاق آنها بر لزوم رعايت حجاب در جامعه اتفاق نظر دارند. اما در مورد تعريف حجاب اتفاق نظر وجود ندارد و تعريف ها بيشتر سليقه ای است. برخورد حکومت با افراد مثلا بدحجاب باعث شده اين مسئله نيز مانند ديگرمسائل جامعه رنگ و بوی سياسی به خود بگيرد. چيزی که در حال حاضر لازم است مورد بازبينی قرار بگيرد چگونگی برخورد با افراد بد حجاب است. امير درويش زاده - مشهد

حجاب امری شخصی و ارادی است و اگر از اين حالت خارج شد ديگر دارای هيچ ارزش و اعتباری نميباشد. طبق رسم داخلی ايران، هر موضوعی که نظام رويش انگشت بگذارد، اکثريت از آن گريزان ميشوند. اين است که مقبوليت حجاب در ايران در نسل جديد بسيار کمتر از نسلهای گذشته است. محمد - تهران

ميخواستم بگويم اکنون که حجاب اسلامی در مدارس کشور اجباريست فساد به جايی رسيده که هيچ دختری از آن مصون نمانده. حال خود قضاوت کنيد آيا اين کار وضعيت را بحرانی تر نميکند؟ بهتر نيست بجای اين فعاليت های غير سودمند يا بهتر بگويم مضر به فکر چاره انديشی برای مصونيت دختران و پسران جامعه مان باشيم؟ سيد محمد الف - نجف آباد

در آيه ۳۱ از سوره نور قرآن، به زنان توصيه شده است که به مردان خيره نشوند، اندامهای جنسی (فروج) خود را حفظ کنند، زينتهای پنهان خود را برای نامحرمان نشان ندهند و سينه خود را با روسری (خمار)بپوشانند و از هر حرکتی که توجه مردان را جلب کند دوری کنند. اين آيه فقط يک توصيه اخلاقی است و هيچ مجازات بدنی برای سرپيچی کنندگان در اين آيات ديده نمی شود. آيه ۵۹ سوره احزاب هم از زنان مومن می خواهد که خود را با جلباب (چيزی شبيه مانتو گشاد رايج در ايران) بپوشانند تا از زنان غير مومن تشخيص داده شوند و مورد آزار مزاحمين قرار نگيرند. اين دستور هم جنبه محافظت از زنان را در نظر دارد. در قرآن، هيچ تنبيهی برای زنان مسلمان بی حجاب يا زنان غير مسلمان ساکن مدينه پيش بينی نشده است. مقايسه پوشش زنان مسلمان ايران در زمان شاه و امروز، و نگاهی به اصرار بخشی از دختران مسلمان اروپائی به پوشاندن موها و بدن، نشان می دهد که رعايت داوطلبانه حجاب بهتر از روشهای حکومتی است. اصغر عبدی - بيرمنگام، انگلستان

موضوع حجاب در هر زمان نسبت به شرايط همان عصر و زمان بستگی دارد در گذشته که زنان در عر صه های اجتماعی حضور نداشتن شکل حجاب کاملا بسته بود اما در شرايط فعلی که زنان در تمام عرصه ها حضور فعال دارند نمی توان شکل سنتی گذشته را تجويز کرد بنظر من حد حجاب يعنی برهنه نبودن. محس امامی

به نظرمن دولتمردان ايرانی می‌بايست از يکی از کشورهای اسلامی مانند مالزی نسبت به ارائه الگوی مناسب حجاب الگوبرداری نمايند. فرحبخش - کرج

انسان موجودی است مختار پس هيچ کس حق ندارد که اين اختيار را از انسان بگيرد که اين موضو هم از طرف شارع مقدس اسلام و هم از طرف عامه مردم اثبات شده است پس دولت ما با اجباری کردن حجاب مسئله اختيار انسان را لغو کرده اند و اما در مورد حجاب . حجاب يک روسری چادر روبند و ... نيست حجاب يک تربيت صحيح است هم برای مردان و هم برای زنان . پس اگر زنی توانست خود را با کارهايی چنان نشان بدهد که ديگر از طرف مردان به عنوان موجود پست نگريسته نشود و بتواند گوهر وجود خود را سالم نگاه دارد حجاب را کاملا رعايت کرده . مهدی يارنوری - اروميه

هر آن چيزی که بتواند جوامع را از فساد نجات دهد حجاب گفته ميشود. و اين نبايد صرف به يک قشر جامعه تحميل گردد. چراکه حس عفت وپاکی يک زن (مادر) بيدار تر ازعفت کسانی است که چند متر پارچه را بر ديگران تحميل مينمايند. سيد جاويد - تالقان (افغانستان)

در وجوب رعايت حجاب از نظر شرعی شکی نيست ليکن در وظيفه و يا حق حکومت در اجبار به آن اشکال وارد است. حکومت در صورت اسلامی بودن ( و البته اسلامی بودن با اسلامی ناميده شدن متفاوت است) موظف به اقامه حدود الهی است بدان معنا که بر مرتکب به گناهانی که برای آنها حد تعيين شده با رعايت شروط حد جاری گردد. با اين وصف با توجه به آنکه برای عدم رعايت حجاب حدی تعيين نگرديده ، به نظر نميرسد اعمال مجازات ، رويه ای متاثر از شرع باشد و تنها متکی به قوانين موضوعه است. در صورتيکه به منظور توجيه شرعی اعمال مجازات ، به امر به معروف و نهی از منکر اشاره گردد بايد پر! سيد : ۱- با توجه به آزادی قانونی اديان وعدم لزوم رعايت قوانين اسلامی توسط غير مسلمين ، نهی از منکر غير مسلم به چه معناست؟ ۲- چرا گناهان ديگر بخصوص گناهان کبيره بر اين اساس مجازاتی نيافته اند. گناهانی نظير غيبت ، سوءظن ، دروغ و غيره. آيا اگر با دلايل محکمه پسند ثابت شد فردی با وجود فراغت و وقت کافی نمازش قضا شد بايد حبس گردد يا جريمه پرداخت کند يا خير؟ اگر فردی غيبت ديگری را کرد ميتوان وی را به محاکمه کشيد؟ ۳- فلسفه اينکه برای برخی گناهان حد تعيين شده و حکومت اسلامی موظف به اقامه حدود شده و برای گناهان ديگر حدی تعيين نشده چيست؟ آيا اين به اين معنا نيست که در اين موارد دين در حوزه شخصی مطرح است نه حکومتی؟ حميد - تهران

حجاب حکومتی باعث شده که زنان بدون خواسته قلبی، خود را بپوشانند. کافيست شما در يکی ازپروازهای تهران به مقصد اروپا باشيد تا ملاحظه فرماييد که خانمها بعد از پرواز چگونه حجاب خود را بر می دارند. برعکس خانمهای ايرانی، خانمهانی ترک در وين هستند که حتی بعد از چندين سال، حجاب خود را حفظ کرده اند . اين است فرق بين اجبار و رغبت درونی. ازطرفی دوستان تونسی ميگويند که در کشورتونس دختران اجازه ندارند درمدارس حجاب اسلامی داشته باشند و همين مسئله باعث رغبت بيشتر خانمها به حجاب شده است. پس هر جا اجبارباشد، نتيجه درست معکوس است مهدی - وين

به عقيده من حجاب دارای دو جنبه ذهنی و دوم ظاهری است. حجاب ذهنی همان تربيت اخلاقی هر فرد است که به او اجازه نمی دهد هر کس بيش از حد خود وارد حريم شخصی اش شود. اما ججاب ظاهری کاملا به شرايط زمان و مکان بستگی دارد و عرف حکم نهايی را صادر می کند که حد آن تا کجاست. در مورد ايران بی ترديد عرف حاکم بر جامعه امروز ايران شرايط بسيار آزادتری را برای پوشش اقضا می کند. حميد کوشا

اجباری کردن حجاب موجب علاقه زنان به بی حجابی شده است و جمهوری اسلامی به مقصود خود نرسيده است. به خاطر دارم که درآستانه انقلاب بسياری دختران با علاقه شخصی خود با حجاب می شدند اما در سالهای گذشته دقيقا حالت عکس اين قضيه اتفاق افتاده و زنان و دختران زيادی تمايل به کم کردن حجاب خود پيدا کرده اند و حالت شک نسبت به حجاب و حدود آن در ميان زنان و مردان جوان خانواده های مذهبی ايجاد شده است. لذا چنانچه جمهوری اسلامی حجاب را اجباری نمی کرد هم از تبليغات شديد ديگران مصون می ماند و هم در داخل بهتر به مقصود خود می رسيد. در حال حاضر نيز بهتر است قوانين حجاب آسانتر شود تا جامعه خود به تعادل برسد. فاطمه برقعی - تهران

اگرچه در مورد وجوب حجاب در اسلام معمولا فقهاء اتفاق نظر دارند، اما برای اعمال حکومتی آن دليل و مدرک فقهی ندارد. آيه ای که بدان برای وجوب حجاب استناد ميکنند دليل وجوب آنرا تمايز زنان آزاده مومن از ديگران و حفظ حريمشان بيان کرده است. در همان زمان - در صدر اسلام و بعد وجوب حجاب - کنيزان، زنان غير مسلمان، و زنانی که حجاب را رعايت نميکردند وجود داشتند. زنان غير مسلمان منعی از بی حجابی نداشتند. کنيزان از داشتن حجاب ممنوع بودند. و زنان مسلمانی که رعايت نمی کردند نه مجازاتی برايشان قرار داده شده بود، و نه در زمان پيامبر و در طول مدت حکومت اسلامی بعدی تاريخ از اعمال مجازاتی عليه آنان سراغ دارد. اجباری شدن حجاب از ابداعات جمهوری اسلامی بوده است. امير - تهران

حجاب يک قرارداد اجتماعی غير مشروع و خلاف عرف زندگی امروز است. آنچه در آيين اسلام بر آن تاکيد شده است صرفا پوشش مناسب شان وشخصيت فرد درحضور اجتماعی است، و اختصاص به دختران و زنان ندارد. امروزه لازم است چون همه امور شخصی، همه از زن و مرد درانتخاب رنگ و نوع پوشش خود با توجه به عرف ملی و بين المللی گزينه ای مناسب را برگزينند. محمد - تهران

حجاب ميتواند يک مانع باشد برای حفظ امنيت زن ولی وقتی حالت اجبار ميگيرد براحتی حالت مبارزه جويانه را به زن منتقل ميکند. نمونه اش همان تعارض بين حجاب است از نظر حکومت و آنچه بعنوان حجاب درحال حاضر در جامعه متداول شده است. متاسفانه بدترين شکل پوشش آن است که نتواند از شخصيت حقيقی فرد اطلاع دهد. در ايران برای حفظ ظاهر، حفظ موقعيت و رسيدن به يکسری نيازها (از همه مهمتر کار و دانشگاه) بايد به گونه ای بود که حکومت توقع دارد که اين دقيقا مخالف با آزاديهای فکری و عقيدتی است. سارا - تهران

در هيج کشور اسلامی جز ايران حجاب به اين شکل اجباری نيست و در ضمن حجاب جايی در قانون اساسی ما ندارد. آرمين - تهران

به نظرمن درجامعه فعلی ايران کاربه جائی رسيده که براثر محدوديتهای چندين ساله بعد از انقلاب و عدم انعطافپذيری حکومت درقبال خواسته های مردم، بطور ناخواسته جامعه به مسيری سوق داده ميشود که خودش بدون توجه به فشارها، برخی از محدوديتها را ازبين ببرد و عملاٌ حکومت را درمواضع انفعالی قرادهد. نمونه آن شرايط اجباری رعايت حجاب ميباشد، که عملا بجز عده معدودی از جامعه زنان ايران مابقی ازپوشش مناسبی برخودارنيستند، و چنانچه حکومت يک روش معقول و قابل قبول برای جامعه زنان اتخاذ نکند،عملا در آينده بسيار نزديک به سمتی خواهيم رفت که زنان کاملا بدون حجاب از خانه خارج خواهند شد و حکومت هم کاری از پيش نخواهد برد. بنابراين اقدام شورای شهر قابل قبول بوده وميبايست در اين خصوص اقدامات سريعتری را پيش گيرد. مجيد مختاری

به نظر می رسد که حجاب در جامعه امروز ما به کلی لوث شده و تنها از روی اجبار حکومتی است نه اعتقاد مذهبی. بهتر بود با آزادسازی نوع پوشش، انتخاب نوع پوشش را به خود مردم واگذار شود تا مساله لوث نشود. ابراهيم ثامنی - تهران

آنچه که مسلم است اين است که حجاب اگر از يک جانب به پوشانيدن جامعه از لحاظ ظاهری کمک می نمايد، از جانب ديگر باعث رشد فساد در پوششی خواهد شد که ما به آن نقاب اسلامی لقب می دهيم. چون حجاب با طبيعت طبقه اناث در تضاد قرار دارد و هر آنچه که با طبيعت انسان تضاد داشته باشد با شکست مواجه خواهد شد. تطبيق و تحميل حجاب در جوامع ما، برخواسته از فرهنگيست که در طول ساليان متمادی پس از يورش سلطه جويان اعراب به کشورهای اسلامی به بهانه ترويج دين اسلام ، تلقين گرديده و برجا مانده است. رحيم عصر - اسلام آباد

من فکر ميکنم حجاب نشانه بردگی و حقارت زن است. در شکستن اعتماد به نفس زنان و وادار کردن آنان به تحمل نقش فرودست تاثير بسزائی دارد. تا آنجائی که به کودکان مربوط ميشود تا سن ۱۶ سالگی بايد هرنوع حجاب را ممنوع کرد. در زندگی کودکان مذهب نبايد دخالت کند. بزرگسالان بالای ۱۶ سال ميتوانند بعنوان پوشش شخصی اگر خود آگاهانه بخواهند حجاب داشته باشند. سهيلا شريفی - لندن

همه ميگويند که حجاب اجباری فايده ندارد چون عنصر مهم آگاهی و حق انتخاب را سلب ميکند، و اين حتی بر خلاف دستورات اسلام است که حتی اصول دين را آگاهانه و بدون تقليد ميخواهد. اميد دارم که آگاهی و آموزش جايگزين اجبار شود تا مردم انتخاب کنند. سعيد - شيراز

من در دوبی زندگی ميکنم.عربها خود بسيار سنتی تر و محافظه کارتر از روحانيون ايرانی هستند ولی با همه اعتقاد آنها ما در امارات از با حجاب ترين تا بی حجاب ترين زنان را می بينيم. ولی زنان به سمت پوششی که به آنها شخصيت مناسب تری بدهد تا حضور موثری در جامعه داشته باشند بيشتر توجه دارند. بنظر من دخالت حکومت ها در مسايل خصوصی افراد حتی در ايدئولوژی و مذهب آنها نتيجه معکوس خواهد داشت. حسن - دوبی

بنظرم مشکل بنيانگذار سلطنت پهلوی آن بود که ميخواست به زور حجاب را از مردم بگيرد. به بيان ديگر می خواست تمايلات يک جامعه را دچار تغيير نمايد و اين اتفاق و اشتباه در جمهوری اسلامی نيز رخ داد و مقامات می خواهند خانمهای يک کشور را بدون توجه به خواست آنها علی الظاهر محجبه و مومنه نمايند. وظيفه اصلی حکومت بايد اداره امور جامعه باشد نه اينکه بر امور جزيی افراد تفحص نموده و بر آنها امر و نهی کند. رضا

با تشکر از شما برای ارسال نظراتتان:

سياوش آريا - تهران

آرش اوستا - اهواز

غلامرضا کيارزم

کوروش - يزد

منيره صحابی - اصفهان

فرهاد م - تهران

کاوه مهديان - تهران

رضا شاکران - اصفهان

حسام الدين الف. - تهران

شبنم - تهران

مهرداد رجبی کاشانی - تهران

محمد ج. - اصفهان

فريده - اسن، آلمان

جعفر - اصفهان

پگاه س. - لندن

حسن رضائی - فرايبورگ، آلمان

پژمان - بروجرد

مهرداد رجبی

ب. خادم

محمد صادقی - اصفهان

منوچهر - بريتانيا

مهدی تحقيقی - مشهد

مهران محبوبی - تهران

ناصر - لندن

متين خليلی - مالزی

مانی برخورداريان - تهران

رضا س. - بريتانيا

فرشيد - تهران

مهناز - تهران

سيد ابراهيم حسينی - ارسنجان فارس