کار در ژاپن؛ چرا ممکن است ویزای جدید به ایرانی‌ها و ترکیه‌ای‌ها داده نشود؟

کارگران در ژاپن حق نشر عکس Getty Images
Image caption در سال‌های اخیر شهروندان کشورهای شرق آسیا بیشترین کارگران مهاجر در ژاپن بوده‌اند

روزنامه آساهی، چاپ ژاپن، گزارش داده که ممکن است ویزای کار جدیدی که از دو ماه دیگر به صدها هزار کارگر خارجی داده خواهد شد، به شهروندان ایران و ترکیه تعلق نگیرد.

بنا به این گزارش، این گزینه در وزارت دادگستری ژاپن در حال بررسی است که ایرانی‌ها و ترکیه‌ای‌ها از شمول ویزای کار جدید خارج شوند.

آساهی شیمبون می‌گوید دلیل مستثنی کردن احتمالی شهروندان این دو کشور آن است که از نظر مقام‌های ژاپنی در مواردی که شهروندان مهاجر ایران و ترکیه از ژاپن اخراج می‌شوند، مقام‌های آن دو کشور در پذیرش اتباع خود همکاری‌های لازم را انجام نمی‌دهند.

آنکارا سه هفته پیش سفیر ژاپن را در همین رابطه احضار کرد و وزارت خارجه ترکیه مستثنی شدن شهروندان این کشور از ویزای کاری جدید را خلاف "مناسبات دوستانه" دو کشور دانست.

قرار است تصمیم نهایی در این باره اواخر ماه مارس (اوایل فروردین) گرفته شود.

پارلمان ژاپن حدود دو ماه پیش با تصویب قانونی جنجالی به دولت اجازه داد برای رفع مشکل نیروی کار، ناشی از بحران سالخوردگی در این کشور، حدود ۳۰۰ هزار کارگر خارجی را در بخش‌های ساختمان‌سازی، کشاورزی و پرستاری مشغول به کار کند.

در نیمه دهه شصت خورشیدی موجی از مهاجرت کارگران ایرانی به ژاپن آغاز شد تا جایی که ایران پس از کشورهای شرق آسیا، پنجمین کشور مهاجرفرست به ژاپن بود.

اما از اوایل دهه هفتاد تعداد ایرانیانی که به ژاپن رفتند از سالانه حدود ۲۰ هزار نفر، به حدود دو هزار نفر رسید. این میزان در سال‌های اخیر به چند صد نفر در سال رسیده است.

ایرانیان در ژاپن

تعداد مهاجران ایرانی ورودی به ژاپن در هر سال

Source: Japan Immigration Association

ایرانیان در ژاپن

تعداد مهاجران ایرانی ورودی به ژاپن در هر سال

Source: OECD

با توجه به قوانین مهاجرتی ژاپن، اکثریت بزرگ ایرانیانی که به این کشور می‌روند پس از مدتی به ایران بازمی‌گردند یا راهی کشورهای دیگر می‌شوند.

پذیرش مهاجران از کشورهای دیگر به طور سنتی سیاستی مورد پسند مردم ژاپن نیست و ویزای جدید کار منتقدان بسیاری دارد که می‌گویند دولت شرایط لازم برای آموزش زبان ژاپنی و همچنین محدود کردن دوره اقامت کارگران را در نظر نگرفته است.

با این وجود، و با وجود تقویت جریان‌های دست راستی ملی‌گرا در ژاپن، شمار کارگران خارجی در این کشور ظرف یک دهه اخیر دو و نیم برابر شده است. هم اکنون یک میلیون و ۲۸۰ هزار نیروی کار خارجی در ژاپن زندگی می‌کنند، در سال ۲۰۰۸ شمار آنها ۴۸۰ هزار نفر بود.

یکی از دلایل عمده‌ای که ژاپنی‌ها برای دید منفی به مهاجرت ذکر می‌کنند، این تصور است که مهاجران نسبت به خود ژاپنی‌ها مرتکب جرایم بیشتری می‌شوند.

ژاپن در میان کشورهای جهان یکی از پایین‌ترین سطوح جرم و جنایت را دارد و جزو امن‌ترین کشورها تلقی می‌شود.

در بسیاری از کشورهای جهان جمعیت مهاجر نسبت به جمعیت نرخ جرم پایینتری دارد، اما در ژاپن شمار نسبی بازداشت‌های اتباع خارجی بیشتر از شهروندان ژاپنی است.

روزنامه آساهی می‌گوید در نیمه سال گذشته شهروندان ایرانی و ترکیه‌ای جزو پنج کشوری بودند که به دنبال پایان ویزای اقامت یا به دلیل ارتکاب جرم، باید اخراج می‌شدند، اما با به درازا کشیدن روند بازگشت، به صورت موقت از بازداشت آزاد شدند.

بنا بر این گزارش از میان ۲۷۹۶ نفری که تا نیمه سال گذشته چنین شرایطی داشتند، ۲۴۷ نفر شهروند ایران و ۳۵۸ نفر شهروند ترکیه بودند.