روحانی: اگر تلفن اوباما را جواب نمی‌دادم، توافق اتمی با سختی انجام می‌شد

حسن روحانی رئیس جمهور ایران در کنار محمدجواد ظریف در مقر وزارت خارجه ایران حق نشر عکس president.ir
Image caption حسن روحانی رئیس جمهور ایران در کنار محمدجواد ظریف در مقر وزارت خارجه ایران

حسن روحانی رئیس جمهور ایران، در وزارت امور خارجه این کشور و در جمع مدیران آن حاضر شده و شش سال پس از گفت‌و گوی تلفنی‌اش با رئیس آمریکا که با انتقاد آیت الله علی خامنه ای رو به رو شد، از اقدام خود دفاع کرده است. وی در اظهارات خود همچنین تاکید کرده است که "صلح با ایران مادر همه صلح‌ها و جنگ با ایران مادر همه جنگ‌هاست."

رئیس جمهور آمریکا گفته "ما اهل مذاکره هستیم. اگر آمریکا واقعا مذاکره می‌کند باید کل تحریم‌ها را بردارد و دست از جنایت و تروریسم اقتصادی بردارد. راه آمریکا توبه واقعی است."

آقای روحانی در هفته‌های اول ریاست جمهوری اش در سال ۱۳۹۲ که برای شرکت در مجمع عمومی سازمان ملل متحد به نیویورک سفر کرده بود، تلفنی با رئیس جمهور آمریکا صحبت کرد که اولین تماس روسای جمهوری دو کشور پس از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ بود.

پس از بازگشت آقای روحانی از نیویورک به تهران، آیت الله خامنه ای در جمع گروهی از نظامیان ایران بدون اشاره مستقیم به تماس تلفنی روسای جمهور ایران و آمریکا گفته بود "برخی از آنچه در سفر نیویورک پیش آمد به نظر ما بجا نبود". آقای خامنه‌ای گفته بود "ما به هیات دیپلماسی دولت عزیزمان خوشبین هستیم، ولی به آمریکایی‌ها بدبینیم".

حسن روحانی با دفاع از این تماس گفته اگر به تلفن باراک اوباما رئیس جمهور وقت آمریکا جواب نمی داد، توافق موقت اتمی که در ژنو سوئیس بین ایران و شش قدرت های جهانی به دست آمد "با سختی و کندی" رو به رو می شد.

مشخص نیست اظهارات آقای روحانی درباره این تماس تلفنی صرفا بیان اهمیت آن مکالمه است یا به طور غیرمستقیم از تماس بین روسای جمهور ایران و آمریکا را برای کاهش تنش ها، ضروری خوانده است. آیت الله خامنه ای تماس با دولت دونالد ترامپ را که از توافق هسته ای با ایران خارج شده منع کرده و آن را "سم مضاعف" خوانده است.

توافق اتمی موقت میان ایران و گروه ۱+۵ (آمریکا، بریتانیا، فرانسه، روسیه، چین و آلمان) حدود سه ماه پس از مذاکرات علنی دو طرف از جمله گفت و گوهای مستقیم وزرای خارجه ایران و آمریکا در ژنو سوئیس به دست آمد. بر اساس این توافق ایران غنی سازی اورانیوم با خلوص بیست درصد، در برابر توقف اجرای برخی از تحریم ها و آزادسازی پول های مسدود شده‌اش، پایان داد.

سایت ریاست جمهوری ایران
اگر در نیویورک وزیر امور خارجه ما با وزیر امور خارجه آمریکا دیدار نکرده بود و من به تلفن اوباما جواب نمی‌دادم، این کار (توافق اتمی) با سختی و کندی انجام می‌شد.
حسن روحانی
رئیس جمهور اسلامی ایران

آقای روحانی درباره این تماس تلفنی گفته بود که ایران و آمریکا در سطح وزرای خارجه ارتباطات خود را آغاز کرده و بحث تماس رئیس جمهور آمریکا بود "و ما در لحظه بازگشت به تهران و خروج از هتل با این موضوع روبه رو شدیم و آنها به موبایل سفیر ما زنگ زدند. من در این گفت‌وگوی تلفنی تاکید کردم که این موضوع (اختلافات بر سر پرونده اتمی ایران) باید در زمان کوتاهی حل و فصل شود و آقای اوباما نیز گفت که این موضوع را قبول دارم".

به گفته حسن روحانی باراک اوباما در این تماس تلفنی، ضمن یادآوری اظهارات آقای روحانی در مخالفت با تولید اسلحه اتمی و فتوای رهبر ایران در مورد "حرام بودن ساخت و استفاده از سلاح‌های هسته‌ای" ابراز امیدواری کرده که مذاکرات به نتیجه برسد.

آقای روحانی درباره دیگر موضوعات مکالمه تلفنی اش با باراک اوباما گفته "تلفنی که با آقای اوباما صحبت می‌کردم گفتم رابطه دو ملت بسیار مهم است و می‌تواند آغازی باشد برای راه طولانی که در پیش رو داریم."

قبل از انتقاد آیت الله خامنه ای از تماس تلفنی روسای جمهوری ایران و آمریکا، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی از این تماس انتقاد کرده و آن را ا "اشتباه تاکتیکی" دولت خوانده بود.

در هنگام بازگشت حسن روحانی از سفر نیویورک پس از این تماس تلفنی، عده ای در موافقت و مخالفت با سیاست خارجی دولت او در فرودگاه مهرآباد تجمع کردند و یکی از معترضان به سمت ماشین رئیس جمهور لنگه کفش پرتاب کرد.

دیگر موضوعات مطرح شده از سوی روحانی در بین مدیران وزارت خارجه ایران

  • درباره توقیف نفتکش بریتانیایی در تنگه هرمز

"خیلی وقت بود کشتی های انگلیس در خلیج فارس قوانین و اخطارهای ما را رعایت نمی کردند. اما چون در زمان صلح بودیم، از خیلی خطاها صرف نظر می کردیم، ولی حالا که شما رفتار غیردوستانه نشان می دهید، ما هم در اجرای قانون تعارف نخواهیم داشت. در هنگام توقیف کشتی انگلیسی ناوچه شما در کنار کشتی بود، اما چرا کاری نکرد؟ وقتی هلی کوپترهای ما روی کشتی شما قرار گرفت چرا ناوچه شما که آنجا بود کاری برای نجات کشتی متخلف انجام نداد؟ نمی شود تنگه هرمز برای شما آزاد باشد اما تنگه جبل الطارق را برای ما ببندید".

  • درباره امنیت متقابل

"من پارسال در جمع شما و سفرا گفتم صلح با ایران مادر همه صلح هاست، جنگ با ایران هم مادر همه جنگ هاست. شما اگر امنیت می خواهید و سربازان شما در منطقه امنیت می خواهند، امنیت در قبال امنیت خواهد بود. شما نمی توانید امنیت ما را خدشه دار کنید و انتظار امنیت برای خود داشته باشید. همانطور که صلح در برابر صلح است و نفت هم در برابر نفت".

  • درباره انهدام هواپیمای بدون سرنشین آمریکا

"امروز فهمیدید ما قدرتمند هستیم و قادر هستیم حرفی را که می زنیم عمل کنیم و چنین کاری هم که انجام می دهید، کار اشتباه و ناصحیحی است. فهمیدید که پهباد مدرن شما با موشک ساخت ایران که وزارت دفاع دولت یازدهم و دوازدهم ما ساخته شده است و سپاه پاسداران غیور هم این موشک را با دقت و مهارت شلیک کرده است".

موضوعات مرتبط