پس‌لرزه مرگ 'دختر آبی'؛ آیا زنان را به ورزشگاه راه می‌دهند؟

حق نشر عکس Getty Images
Image caption در ۳۰ خرداد ۱۳۹۷ زنان اجازه پیدا کردند تا در ورزشگاه آزادی بازی ایران و اسپانیا را بر روی اسکرین که به طور مستقیم پخش می‌شد تماشا کنند. حضور آنها با مخالفت بسیاری از مقامات و مراجع مواجه شد.

چند روز بعد از مرگ سحر، ملقب به "دختر آبی"، مقامات دولت ایران بار دیگر درباره ممنوعیت ورود زنان به ورزشگاه‌ها برای تماشای بازی فوتبال صحبت کردند. ‌

سحر خدایاری برای دیدن بازی استقلال - العین (اسفند ۱۳۹۷) به استادیوم آزادی تهران رفته بود و هنگامی که می‌خواست با لباس مبدل وارد ورزشگاه شود بازداشت می‌شود. سحر بعد از اینکه می‌شنود احتمالا به شش ماه زندان محکوم شده است خود را آتش می‌زند و بر اثر جراحات کشته می‌شود.

‌‌به دنبال این اتفاق بحث ورود زنان به ورزشگاه‌‌ها بار دیگر مطرح شد. علی ربیعی، سخنگوی دولت ایران گفت دولت از حضور زنان در استادیوم‌ها حمایت می‌کند. به گفته آقای ربیعی وزیر ورزش گزارش کرده است که زیرساخت‌های لازم مثل معبر، مکان و سرویس های جداگانه در ورزشگاه‌ها آماده است. با این حال آقای ربیعی گفته است که دولت فعلا فقط برای حضور زنان در دیدارهای ملی برنامه‌ریزی کرده است و نه بازی‌ها باشگاهی.‌

اما در عین حال محمود واعظی، رئیس دفتر رئیس جمهوری ایران گفت به دلیل "مناسب نبودن فضای ورزشگاه‌ها"، حضور زنان فعلا مصلحت نیست.‌ ‌دختر آبی؛ عشق فوتبالی که سوخت و سوزاند

چرا دختر آبی خودسوزی کرد

این در حالی است که لعیا جنیدی، معاون حقوقی رئیس جمهوری گفته است که ورود زنان به ورزشگاه‌ها هیچ منع قانونی ندارد. خانم جنیدی گفته است: "بنابراین سلب حق معنایی ندارد و دولت هم همین موضع را دارد و معتقد است که باید از این مساله حمایت کنیم. دولت تاکنون چند مرتبه شرایط را فراهم کرده است و بعد از این بیشتر شرایط را فراهم می‌کند."‌‌

گره کار کجاست؟

اگر دولت موافق حضور زنان است و جلوگیری از حضور زنان مبنای قانونی ندارد پس چرا به زنان اجازه ورود به ورزشگاه‌ها را نمی‌دهند؟‌

هیچ مقام رسمی به طور روشن نگفته است که چه کسی یا چه سازمانی با حضور زنان در ورزشگاه‌ها مخالفت می‌کند.

‌‌شورای عالی انقلاب فرهنگی در سال ۱۳۸۴ درباره "فرهنگ عفاف" مصوبه‌ای منتشر کرد که در آن با ورود زنان به استادیوم‌های مخالفت شده است. در این مصوبه آمده است که زنان نباید به سالن‌های ورزشی مختص آقایان و بالعکس تحت هر عنوان (تماشاگر و ...) وارد شوند. ‌

با این حال وزیر ورزش گفته است فضای مناسب حضور زنان در مسابقه‌های ملی فراهم است و زنان می‌توانند برای تماشای مسابقه‌های ملی به ورزشگاه‌ها بروند. ‌اولین بازی ملی خانگی ایران پس از اینکه دولت ایران گفته است زنان می‌توانند بازی‌های ملی را در ورزشگاه تماشا کنند، روز ۱۸ مهرماه با کامبوج خواهد بود در ورزشگاه آزادی. بنابراین طبق گفته دولت ایران، انتظار می‌رود زنان بتوانند بدون محدودیت، بلیط بازی ایران و کامبوج را بخرند و به ورزشگاه بروند. ‌

حق نشر عکس Getty Images

مخالفت بعضی از مراجع تقلید، دلیل دیگری است برای راه ندادن زنان به ورزشگاه‌ها.

امروز (بیستم شهریور) در حاشیه جلسه هیات دولت خبرنگاری از لعیا جنیدی،‌ ‌معاون حقوقی رئیس جمهوری ایران، سوالی پرسید درباره اینکه دولت قادر نیست نظرش را اعمال کند وقتی که مراجع با ورود زنان به ورزشگاه‌ها مخالفت می‌کنند.

اما خانم جنیدی پاسخ روشنی نداد و گفت دولت سعی می‌کند با تعامل این مسئله را حل کند. ‌رئیس جمهوری ایران پیشتر گفته بود برخی راه‌حل‌ها در اختیار دولت نیست. آقای روحانی گفته بود "وقتی از دولت سوال و مطالبه‌ای می‌شود باید از طرف دیگر بررسی شود که دولت چه مقدار در حوزه‌های مورد سوال دارای اختیار بوده است".

بنابراین امکان بازشدن این گره به دست دولت با ابهاماتی روبه‌رو است.‌‌

روحانی: برخی راه‌حل‌ها در اختیار دولت نیست

بسیاری از مراجع تقلید مخالف حضور زنان هستند؛ از جمله آیت‌الله صافی، آیت‌الله علوی گرگانی، آیت‌الله گرامی و آیت‌الله مکارم شیرازی که یکی از بانفوذترین آنهاست.

آیت‌الله مکارم شیرازی گفته است:‌ "جو حاکم در ورزشگاه‌ها برای حضور زنان مناسب نیست و شکی نیست که اختلاط جوانان و آزاد بودن آنها سرچشمه مشکلات زیادی از نظر اخلاقی و اجتماعی می‌شود؛ اضافه بر این در بعضی انواع ورزش، مردان پوشش مناسبی در برابر زنان ندارند؛ بنابراین لازم است از حضور در این برنامه ها خودداری کنند بخصوص اینکه این برنامه ها را از رسانه ها می توانند ببیند و حضور آنها ضرروتی ندارد".

دادستان کل ایران درباره حضور زنان در ورزشگاه‌ها: فیفا چکار دارد؟

اتمام حجت فیفا با ایران: یا زنان را به ورزشگاه راه دهید یا قید میزبانی را بزنید

محمد جعفر منتظری، دادستان کل کشور، از دیگر روحانیون متنفذ مخالف حضور زنان در ورزشگاه‌ها است که تا کنون چندین بار مخالفت خود را بیان کرده است.

با این حال در بین مراجع تقلید بر سر این موضوع دو دستگی وجود دارد و بعضی از آنها معتقدند جلوگیری از ورود زنان به ورزشگاه‌‌ها مبنای شرعی ندارد؛ از جمله آیت‌الله محمد موسوی بجنوردی که گفته است: "نفس حضور زنان در ورزشگاه اشکال شرعی ندارد."

محسن غرویان از روحانیون اصولگرا و از اعضای جامعه مدرسین حوزه علمیه قم هم معتقد است ممانعت از ورود زنان مبنای علمی ، فقهی و شرعی ندارد.