کشورهای اروپایی: ایران عامل حملات به عربستان است؛ وزیر خارجه ایران تکذیب کرد

مجموعه پالایشگاهی بقیق حق نشر عکس Reuters
Image caption مجموعه پالایشگاهی بقیق

رهبران فرانسه، آلمان و بریتانیا روز دوشنبه موافقت کردند که ایران مسئول حملات ماه جاری به تاسیسات مهم نفتی در عربستان سعودی بوده است و از ایران خواستند به جای "تحریک" راه گفتگو را در پیش گیرد. ایران این اتهام را رد کرد.

آنها در بیانیه ای که پس از نشستی در نیویورک منتشر شد همچنین از ایران خواستند برای رسیدن به آرایش تازه ای برای تقویت توافق اتمی، برجام، وارد گفتگو شود.

جواد ظریف، وزیر خارجه ایران در توییتر خود دست داشتن ایران در حمله به تاسیسات نفتی عربستان را رد کرد وبا متهم کردن سه کشور اروپایی به عدم اجرای تعهداتشان گفت که پیش از پایبندی به توافق کنونی هسته‌ای، امکان گفتگو وجود ندارد.

حمله به مجموعه پالایشگاهی بزرگ بقیق و میدان نفتی حقل خریص متعلق به شرکت آرامکو عربستان روز ۱۴ سپتامبر روی داد و آمریکا یک روز بعد ایران را در آن مقصر شناخت، اتهامی که ایران رد کرده است.

امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه، آنگلا مرکل صدر اعظم آلمان و بوریس جانسون نخست وزیر بریتانیا در بیانیه مشترکی که فرانسه منتشر کرد نوشتند: "برای ما روشن است که ایران مسئول این حمله است. هیچ توضیح دیگری وجود ندارد. ما از تحقیقات جاری برای حصول جزییات بیشتر حمایت می کنیم."

آن حملات عرضه بیش از ۵ درصد نفت جهانی را مختل کرد و باعث افزایش قیمت جهانی نفت شد.

سازمان ملل با اعزام تیمی به عربستان، در حال انجام تحقیقاتی درباره این حملات است، حملاتی که موجب شد تا آمریکا، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران را بار دیگر تحریم کند.

شیعیان حوثی مسئولیت آن حمله را برعهده گرفته‌اند، اما عربستان و آمریکا معتقدند که ایران در این حملات دست داشته است و حتی گفته شد که این حملات از جایی در داخل خاک ایران انجام شده است. ادعایی که از سوی ایران بارها رد شده است.

حسن روحانی، رئیس جمهور ایران، روز دوشنبه بعد از ورود به نیویورک برای شرکت در مجمع عموم سازمان ملل گفت: "ملت ایران، ملت مقاومت و ایستادگی بوده و خواهان بازگشت همگان به مقررات و قانون هستند. امیدواریم در شرایط حساسی که امروز منطقه ما می گذراند بتوانیم پیام ملت های منطقه که پیام صلح و پایان هرگونه مداخله جویی در منطقه حساس خلیج فارس و خاورمیانه است را به گوش جهان برسانیم."

همزمان دونالد ترامپ عصر دوشنبه در دیدار با نخست وزیر سنگاپور در نیویورک با اشاره به سیاست فشار حداکثری آمریکا بر ایران گفت فشار وارد شده بر این کشور تاکنون سابقه نداشته است.

آقای ترامپ با اشاره به محتوای سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در روز سه شنبه گفت:‌ "در مورد ایران اتفاق های زیادی در حال رخ دادن است. بیشتر از آن چه شما می دانید. بیشتر از آن چه رسانه ها می دانند. فردا کمی درباره آن صحبت می کنم."

درخواست از ایران در مورد برنامه اتمی

رهبران آلمان، بریتانیا و فرانسه همچنین ایران را ترغیب کردند برای رسیدن به آرایش تازه ای برای تقویت توافق اتمی، برجام، وارد گفتگو شود، هرچند تاکید کردند همچنان از برجام حمایت می کنند.

این سه رهبر از ایران خواستند ورود به "مذاکره درباره یک چارچوب بلندمدت برای برنامه اتمی اش و همچنین مسائل مرتبط با امنیت منطقه، از جمله برنامه موشکی و سایر راه های پرتاب موشک ها را بپذیرد."

آقای جانسون از این نیز پیشتر رفت و گفت دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا باید با تهران به توافق تازه ای برسد.

او به شبکه ان بی سی گفت: "یک شخص هست که می تواند به توافق بهتری برسد... و او رئیس جمهور ایالات متحده است. امیدوارم توافقی ترامپی داشته باشیم."

همزمان برایان هوک مسئول امور ایران در وزارت خارجه آمریکا گفته است که آمریکا در پی مذاکراتی جامع با ایران است به طوری که شامل موضوع توسعه برنامه موشکی و حمایت ایران از تروریسم باشد. ایران اتهام حمایت از تروریسم را رد می کند.

محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران در واکنش به بیانیه رهبران اروپایی در توییتر نوشت: "ناتوانی سه کشور اروپایی در اجرای تعهداتشان بدون اجازه آمریکا از ماه مه سال ۲۰۱۸ آشکار شده است."

"راه حل این کمبود، اراده جامع برای ایجاد مسیر مستقل،‌ عدم تکرار طوطی وار ادعاهای پوچ آمریکا و عدم ناسازگاری با برنامه جامع اقدام مشترک است. هیچ گونه توافق جدیدی پیش از پایبندی به توافق کنونی وجود نخواهد داشت."

حق نشر عکس Department of State
Image caption هوک

خشایار جنیدی، خبرنگار بی‌بی‌سی فارسی در نیویورک

برایان هوک، نماینده ویژه وزارت امور خارجه آمریکا در امور ایران می گوید ایالات متحده با افزایش فشار بر این کشور، در پی تغییر رفتار بی ثبات کننده آن در منطقه است و خواهان برقراری گفت و گوهای جامع با تهران است.

آقای هوک که دوشنبه در انجمن آسیا در نیویورک سخنرانی می کرد، سیاست خارجی توسعه گرایانه ایران و اقدام این کشور در صدور انقلاب را بزرگ ترین مانع در برابر برقراری صلح در خاورمیانه عنوان کرد.

آقای هوک که پیش از سخنرانی دونالد ترامپ در مجمع عمومی سازمان ملل متحد که قرار است سه شنبه انجام شود، صحبت می کرد، با متهم کردن ایران به حمله به تاسیسات نفتی عربستان سعودی، این اقدام را عبور از خط قرمز توصیف کرد.

به گفته آقای هوک آمریکا در پی برقراری یک ائتلاف جهانی برای مقابله با ایران است ولی ضمن تاکید بر اهمیت دیپلماسی گفت واشنگتن با احتیاط اقدام خواهد کرد.

به گفته آقای هوک آمریکا خواهان تمدید دوره تحریم های تسلیحاتی و منع سفر برخی مقام های نظامی ایران طبق قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت است. دوره این تحریم ها سال آینده به پایان می رسد.

آقای هوک همچنین با اشاره به آمادگی دولت آمریکا برای گفت و گو با ایران گفت ایالات متحده در پی گفت و گوی جامع با این کشور است تا علاوه بر برنامه هسته ای، فعالیت های منطقه ای و موشکی آن، حمایت از تروریسم و بازداشت شهروندان دارای تابعیت دوگانه از جمله شهروندان آمریکایی را هم شامل شود.

به گفته آقای هوک اگر چه آمریکا و اروپا بر سر برجام اختلافات تاکتیکی دارند اما برآورد آنها از تهدیدهای ایران مشابه است.

او هشدار فیفا به ایران در رابطه با ورود زنان به استادیوم های فوتبال را یک نمونه خوب جهت نشان دادن نقش فشار بین المللی بر حکومت ایران دانست.


'احتمال خیلی زیاد'

پیشتر در روز دوشنبه نخست وزیر بریتانیا ایران را مسئول حادثه دانست.

آقای جانسون در جریان سفر به نیویورک به خبرنگاران همراهش در هواپیما گفت: "بریتانیا با درجه بالایی از احتمال مسئولیت حمله به آرامکو را متوجه ایران می‌داند و ما بر این عقیده‌ایم که در واقع به احتمال زیاد ایران مسئول بوده است."

آقای جانسون در مورد همراهی بریتانیا در هرگونه اقدام نظامی در پاسخ به این حملات، گفت که کشورش در حال بررسی دقیق وضعیت و طرح آمریکا برای دفاع از عربستان است.

او افزود: "در صورتیکه عربستان یا آمریکا از ما درخواستی کنند، در آن زمان ما در خصوص نحوه همکاری‌مان تصمیم می‌گیریم".

عباس موسوی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، اظهارات آقای جانسون رد کرد و گفت بهتر است بریتانیا فروش سلاح‌های مرگبار به عربستان را متوقف کند و خود را از اتهام ارتکاب جنایات جنگی علیه مردم یمن برهاند.

آقای موسوی ساعاتی پس از اظهارات نخست وزیر بریتانیا گفت: "دولت انگلیس به جای تلاش بی ثمر علیه جمهوری اسلامی ایران، نسبت به توقف فروش سلاح های مرگبار به عربستان که خواسته بسیاری از مردم جهان است اقدام کرده و خود را از اتهام ارتکاب جنایت جنگی علیه مردم یمن برهاند."

روز دوشنبه رئیس جمهور چین هم گفت که اختلاف ها در خلیج فارس باید از طریق گفتگو حل شود و همه طرف ها باید آرامش خود را حفظ کنند و خویشتن داری نشان دهند.

بنابه گزارش ها شی جین پینگ در جریان دیدار با نخست وزیر عراق که از پکن دیدن می کرد بدون اشاره به حمله به تاسیسات آرامکو گفت: "در حال حاضر اوضاع در منطقه خلیج (فارس) در خاور میانه پیچیده و حساس است."