دیده‌بان حقوق بشر: تحریم‌های آمریکا سلامت مردم ایران را تهدید می‌کند

داروخانه حق نشر عکس Getty Images
Image caption دیده بان حقوق بشر می‌گوید تحریم‌ها با وجود معافیت‌های بشردوستانه "رنجی نالازم برای شهروندان ایرانی مبتلا به مجموعه‌ای از بیماری‌ها و وضعیت‌های پزشکی ایجاد می‌کنند"

گروه دیده‌بان حقوق بشر در گزارش تازه خود گفته است که بازگشت تحریم‌‌های آمریکا علیه ایران توان این کشور در واردات کالاهای بشردوستانه مانند دارو را به شدت محدود کرده و مشکلات جدی برای مردم عادی در ایران و سلامتی آنها ایجاد کرده است.

این گروه حقوق بشری از دولت دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، خواسته است که آشکارا اعلام کند که شرکت‌ها و بانک‌های آمریکایی و کشورهای دیگر در ارتباط با صادرات دارو یا کالاهای بشردوستانه معاف از تحریم‌ها، با خطر مجازات مالی یا حقوقی از سوی آمریکا روبرو نمی‌شوند.

گزارش دیده‌بان حقوق بشر که روز سه‌شنبه ۲۹ اکتبر (هفت آبان) با عنوان "فشار حداکثری: آسیب تحریم‌های اقتصادی آمریکا به حق سلامت ایرانیان" منتشر شده، به این نتیجه رسیده است که معافیت‌های بشردوستانه در تحریم‌های آمریکا، در عمل باعث نشده که شرکت‌های آمریکایی و اروپایی "بی‌میلی شدید خود به ریسک تحریم و اقدام حقوقی به خاطر صادرات یا تأمین مالی کالاهای بشردوستانه معاف‌شده را تغییر دهند. "

سارا لی ویتسون، مدیر بخش خاورمیانه دیده‌بان حقوق بشر، می‌گوید "مقامات دولت ترامپ ادعا می‌کنند که در کنار مردم ایران ایستاده‌اند اما پیامدهای سیاست‌هایشان آسیب زدن به حق سلامت ایرانیان بوده است".

به گفته خانم لی ویتسون شبکه‌ای جامع از تحریم‌ها باعث خودداری بانک‌ها و شرکت‌ها از تجارت بشردوستانه با ایران شده و ایرانیان متبلا به بیماری‌های نادر یا پیچیده از دسترسی به داروها و درمان مورد نیازشان محروم مانده‌اند.

آمریکا همواره ادعا کرده است که تحریم‌های این کشور علیه ایران که از حدود یک سال پیش و مدتی بعد از خروج این کشور از برجام بازگشته، شامل اقلام و کالاهای بشردوستانه از جمله دارو نمی‌شود.

اما مقام‌های ایران می‌گویند این ادعا واقعیت ندارد و تحریم‌ها زندگی مردم عادی در ایران و سلامت آنها را از جمله در زمینه دسترسی به دارو هدف قرار داده است.

"رنج نالازم"

دیده‌بان حقوق بشر هم در گزارش تازه‌اش ادعای آمریکا را رد کرده و گفته است که تحریم‌ها با وجود معافیت‌های بشردوستانه "رنجی نالازم برای شهروندان ایرانی مبتلا به مجموعه‌ای از بیماری‌ها و وضعیت‌های پزشکی ایجاد می‌کنند."

این گزارش به طور خاص به "بیماران مبتلا به سرطان خون، بیماری پروانه‌ای (که منجر به پوستی شکننده و تاول‌زده می‌شود)، صرع و جراحت‌های مزمن چشمی ناشی از قرار گرفتن در معرض سلاح‌های شیمیایی در جریان جنگ ایران-عراق" و ناتوانی آنها در دسترسی به داروهایشان اشاره کرده است.

دیده‌بان حقوق بشر می‌گوید برای تهیه گزارش تازه‌اش بین نوامبر ۲۰۱۸ و اکتبر ۲۰۱۹ (یک سال گذشته) با ۲۱ نفر از جمله شاغلان بخش پزشکی در ایران، کارکنان فعلی یا سابق واردکنندگان ایرانی و بین‌المللی دارو و وکلا و فعالان سازمان‌های مردم‌نهاد "با شناخت دست اول درباره چالش‌های عملیات بشردوستانه در ایران" مصاحبه کرده است.

این گروه احتیاط بیش از حد بانک‌ها و شرکت‌های دارویی را دارای نقشی مهم در عدم دسترسی ایرانی‌ها به داروهای مورد نیازشان دانسته است.

این گروه به نمونه‌ای اشاره کرده که در آن "با وجود معافیت‌های بشردوستانه، شرکتی اروپایی از فروش بانداژهای ویژه مورد نیاز افراد مبتلا به بیماری پروانه‌ای خودداری کرده است."

در موردی دیگر دیده‌بان حقوق بشر می‌گوید مکاتبات دو بانک را بازبینی کرده که از صدور مجوز معاملات بشردوستانه با ایران امتناع کرده‌اند.

دیده‌بان حقوق بشر گفته است که دولت آمریکا باید برای برقراری کانال‌های مالی قابل اتکا برای تجارت بشردوستانه با ایران اقدام کند و "گام‌هایی فوری بردارد که تضمین کند که معافیت‌های بشردوستانه در تسهیل دسترسی ایرانیان به دارو و تجهیزات پزشکی مؤثر هستند."