انعکاس اخبار اعتراضات بنزین در خبرگزاری‌های داخل ایران

خبرگزاری فارس تیتر اول خود را به ناآرامی‌های چند روز اخیر اختصاص داده هر چند آنها را "اغتشاشات و آشوب" خوانده است حق نشر عکس FarsNews
Image caption خبرگزاری فارس تیتر اول خود را به ناآرامی‌های چند روز اخیر اختصاص داده هر چند آنها را "اغتشاشات و آشوب" خوانده است

با ادامه اعتراضات گسترده در شهرهای مختلف ایران به گران شدن بهای بنزین، خبرگزاری‌های اصلی داخل این کشور که در چند روز گذشته با احتیاط به گزارش‌ها در این رابطه می‌پرداختند، روز دوشنبه تلاش کردند با رویکردهای مختلفی این وقایع را مخابره کنند.

در حالی که خبرگزاری دولتی ایرنا، روز دوشنبه (۲۷ آبان) در صفحه نخست خود با انتشار چند خبر، گزارش و تحلیل به آغاز پرداخت حمایت‌های دولتی توجه نشان داده و همچنین با اشاره به اظهارات مقام‌ها و تحلیل‌گران داخلی در پی تشریح و مستدل کردن علت گران شدن بنزین رفته، خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران، در گزارشی مفصل و با انتشار چند ویدیو تلاش کرده اعتراضات در شهرهای مختلف را بازتاب و پیکان انتقاد معترضان را به سوی دولت حسن روحانی نشان دهد.

فرماندار اسلامشهر به "شهادت" نرسیده است

خبرگزاری دانشجویان ایران، ایسنا، به نقل از مسعود مرسل‌پور، فرماندار اسلامشهر، واقع در جنوب تهران، نوشته که اخبار مربوط به کشته شدن او کذب است.

آقای مرسل پور به این خبرگزاری گفته: "هیچ‌گونه سوءقصدی به بنده نشده است و هم اکنون در فرمانداری شهرستان اسلامشهر مشغول به کار هستم."

اسلامشهر و چهاردانگه یکی از کانون‌های اصلی درگیری میان معترضان به گران شدن بهای بنزین و ماموران امنیتی طی چند روز گذشته بوده است به طوری که خبرگزاری ایسنا دوشنبه شب در خبری با این عنوان "امنیت در شهرهای اسلامشهر، چهاردانگه و شهریار برقرار است" به نقل از مقام‌های محلی مدعی شد که پس از چند روز ناآرامی در این مناطق "امنیت و آرامش حاکم" شده است.

حق نشر عکس ISNA
Image caption ایسنا، خبرگزاری دانشجویان ایران در اخبار میانی خود به اعتراضات و کشته شدن سه بسیجی در غرب استان تهران پرداخته است

کشته شدن دست کم چهار بسیجی و سپاهی در جریان اعتراضات

عصر دوشنبه خبرگزاری‌های ایران به نقل از قرارگاه "سپاه سیدالشهداء" خبر دادند که سه بسیجی و پاسدار در جریان ناآرامی‌های ملارد (در جنوب کرج) و شهرستان بهارستان کشته شده‌اند.

خبرگزاری مهر بر اساس گزارش سپاه پاسداران نوشته که این افراد در پی "کمین و ایجاد حلقه محاصره، به وسیله سلاح سرد" کشته شده‌اند.

همزمان خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران ایران هم از کشته شدن یک مامور انتظامی در ماهشهر، در جنوب ایران، خبر داده است.

این خبرگزاری به نقل از سرهنگ جلیل زبیدی، معاون نیروی انتظامی استان خوزستان نوشته این مامور انتظامی در شهرک چمران ماهشهر و پی درگیری با افرادی که "اشرار و آشوبگران" خوانده شده‌اند کشته شده است.

این مقام انتظامی همچنین از مجروح شدن دو مامور دیگر در جریان اعتراضات دراین منطقه خبر داده است.

اخبار مربوط به کشته‌شدگان نیروهای انتظامی و بسیجیان در حالی روز دوشنبه انعکاس یافته که نهادهای رسمی در ایران هنوز از تعداد کشته‌شدگان و مجروحان در میان معترضان طی چند روز گذشته آماری منتشر نکرده‌اند.

این در حالی است که طی چند روز گذشته تصاویر و ویدیوهای متعددی از گلوله خوردن و زخمی‌شدن معترضان در شهرهای مختلف مخابره شده و گزارش‌های تایید نشده حتی تعداد کشته‌شدگان این اعتراضات را بالای ۱۰۰ نفر تخمین زده‌اند.

حق نشر عکس FarsNews
Image caption خبرگزاری فارس در گزارشی مفصل به انتشار تصاویر و ویدئوهایی از اعتراضات در نقاط مختلف پرداخته

یک روز با "آشوبگران"

خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران دوشنبه شب در اقدامی کم سابقه، گزارش نخست صفحه اول خود را به اعتراضات چند روز گذشته در نقاط مختلف ایران اختصاص داد هر چند معترضان را "آشوبگران" و تجمع‌های آنها را "حلقه‌های آشوب" خوانده است.

در این گزارش بدون نام، خبرنگار فارس تلاش کرده‌ تا با رفتن به میان جمع معترضان خیابانی تصاویری از آنچه "آشوب و تخریب" توسط آنها خوانده شده ارایه کند.

در یکی از این روایت‌های عینی خبرنگار فارس نوشته: "گروهی از روی پل بالای اتوبان شعار می‌دهند و گروهی دیگر در داخل اتوبان، راه اتومبیل‌ها را بسته و آتش به پا کرده‌اند. ناگهان همه توجه‌ها به سمت لاین شمال به جنوب اتوبان متمرکز می‌شود. جمعیتی که در بالای پل هستند قصد پرتاب سطل آشغالی به داخل اتوبان را دارند. گروه دیگری در پایین اتوبان هم مرتب تشویقشان می‌کنند و سوت می‌کشند. سطل آشغال که از آن بالا به پایین می‌رسد صدای مهیبی ایجاد می‌کند. مرد قدبلندی که مدام سعی می‌کند صورتش را بپوشاند، فریاد می‌زند: «ایرانی با غیرت حمایت، حمایت.» مدتی تعقیب‌ش می‌کنم. رسما خط‌دهی شعارها را بر عهده دارد. البته دست‌تنها هم نیست. زنی بدحجاب هم هر از گاهی کمک‌ش می‌کند و شعار آزادی زنان را به میان جمعیت می‌کشد و سعی می‌کند بقیه را با خود همراه کند."

فارس در گزارش مفصل دیگری تحت عنوان "آخرین وضعیت اعتراضات بنزینی در کشور/ افزایش خشونت در برخی استانها" ضمن انتشار اخباری درباره اعتراضات روز دوشنبه در نقاط مختلف ایران، چندین عکس و ویدئو از این اعتراضات منتشر کرده است.

این خبرگزاری همچنین در چند یادداشت و مصاحبه دیگر دولت حسن روحانی را به علت "اطلاع رسانی ضعیف" مورد انتقاد قرار داده و همچنین از نقش آیت‌الله علی خامنه‌ای، رهبر ایران، در این میان نوشته است.

محسن مهدویان، در یادداشتی تحت عنوان "فاصله ما و رهبری در این روزها" مدعی شده که حمایت رهبر ایران از تصمیم دولت برای افزایش بهای بنزین، نشانه‌ای از محترم شمردن "جمهوریت" به عنوان بخشی از ارکان حاکمیت در ایران است.

"بعد از اعلام سهمیه بندی، در ضعف تدبیر عمیق دولت در اطلاع رسانی و نگرانی از آینده طرح، مردم دچار عصبیت شدند و به خیابان ریختند. در این میان بسیاری از من و شما چه کردیم و باید چه می کردیم؟ برخی به آتش اعتراضات خیابانی دمیدند. برخی فرصت یافتند اشتباه مردم در انتخاب روحانی را به رخ بکشند. برخی تلاش کردند حساب رئیسی و یا حتی رهبری را از اجرای سهمیه‌بندی جدا کنند. اصولگراهای مجلس که قاعدتا باید باتجربه‌تر و ریش سفیدتر عمل کنند ابتدا مصوبه شورای عالی سران را غیرقانونی دانستند و بعد هم تلاش کردند مانع اجرای طرح شوند و برخی‌شان بعد از سخنان رهبری نیز کوتاه نیامدند و تا استیضاح رئیس دولت و مجلس هم پیش رفتند. مردم چه برداشتی از این رفتار دارند؟ غیر از اینست که برداشت غالب این شد که نظام برای اجرای این سیاست دچار تردید و دودلی است؟ همین ابهام، آتش بیار اغتشاشات نبود؟"

خبرگزاری فارس در خبر دیگری تلاش کرده به سوالات احتمالی در ارتباط با علت گران شدن بنزین بپردازد.

حق نشر عکس IRNA
Image caption خبرگزاری دولتی ایرنا در صفحه نخست خود چندین خبر و گزارش با هدف تشریح دلایل افزایش بهای بنزین منتشر کرده است

سخنگوی دولت ایران: اصلاح قیمت بنزین تصمیمی یک شبه نبود

خبرگزاری ایرنا به نقل از علی ربیعی، سخنگوی دولت ایران نوشته: "تجربه به ما نشان داده بود که اعلام از قبل زمان اصلاح قیمت هم تبعاتی دارد و این تصمیم با نیت خیرخواهانه برای دهک‌های پایین جامعه اتخاذ شد. ادامه روند توزیع ناعادلانه یارانه بنزین امکان پذیر نبود و هر زمان دیگری این طرح اجرا می‌شد باز هم ابهاماتی مطرح می‌شد."

خبرگزاری دولتی ایران دوشنبه شب همچنین تیتر اصلی خود را به سخنان حسن روحانی اختصاص داد که گفته: "کاری که دولت انجام داده طبق قانون بوده و درست است که دولت مشکلات مالی، اقتصادی و بودجه‌ای دارد، اما در این طرح، کل مبلغ به اقشار کم درآمد برمی‌گردد."

آقای روحانی که متن کامل اظهارات او در خبرگزاری ایرنا منتشر شده تلاش کرده با تشریح علل افزایش بهای سوخت، آن را تنها راه برای تامین منابع طرح‌های حمایتی دولت از اقشار کم درآمد این کشور تبیین کند و گفته: "اساس و هدف دولت در طرح حمایت معیشتی کمک به خانوارهای متوسط و کم‌درآمد در شرایط تحریم اقتصادی و فشارها به معیشت مردم بود. برای این کار ۳ راه بیشتر نداریم. یا باید مالیات مردم را افزایش دهیم و از محل آن پرداختی را انجام دهیم، یا باید نفت بیشتری صادر کنیم و از پول نفت برای این امور استفاده کنیم و یا می‌بایست از یارانه‌ها مقداری بکاهیم و آن مقداری که حاصل می‌شود، در اختیار خود مردم قرار بگیرد."

خبرگزاری ایرنا همچنین در چند گزارش، تحلیل و نمودار دیگر تلاش کرده از "تبعات مثبت" طرح دولت بنویسد.

حق نشر عکس Tasnim
Image caption خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران در تیتر اول صفحه اصلی خود مدعی شده که اعتراضات به گرانی بنزین اکنون از سوی "برخی" به اقدام علیه نظام و تخریب اموال مردم" گرویده است

تسنیم: "اشرار علیه مردم"

خبرگزاری تسنیم، نزدیک به سپاه پاسداران ایران هم دوشنبه شب تیتر اول خود را به ناآرامی‌های پس از گران‌شدن بهای بنزین اختصاص داده است هر چند در این یادداشت تسنیم کمتر از جزئیات اخبار مربوط به این اعتراضات خبر داده و بیشتر نسبت به خشن شدن این تجمعات هشدار داده است.

این خبرگزاری نوشته: "نگاهی به اتفاقات رخ داده در طی دوشب گذشته در کشور نشان می‌دهد که درگیری‌های رخ داده بیشتر از اینکه هدفش اعتراض به سهمیه‌بندی بنزین باشد در راستای ایجاد خسارت و امنیتی کردن فضای کشور است.. تصاویر و فیلم‌های منتشر شده نشان می‌دهد که در برخی شهرها بعضی پمپ‌بنزین‌ها، پارک‌ها و کتابخانه عمومی به آتش کشیده شده و برخی فروشگاه‌های زنجیره‌ای غارت و حتی متاسفانه عده‌ای اغتشاشگر در اقدامی موهن قرآن‌های موجود در یک مصلی را نیز آتش زده‌اند. در تهران برخی خانه‌های شخصی نیز طعمه حریق شد و اموال شخصی مردم آسیب جدی دید."

خبرگزاری تسنیم در این یادداشت خبری تحلیلی خود با استناد به "برآوردهای اطلاعاتی" که منابع آنها ذکر نشده نوشته: "برآوردهای اطلاعاتی حاکی از آن است که اغتشاشگران از مدل خاصی در تهران و شهرستان‌ها استفاده می‌کنند به نحوی که یک هسته‌ی مرکزی اولیه از آشوبگران حرفه‌ای و آموزش‌دیده اغتشاشات را پایه‌گذاری و خساراتی به اموال عمومی وارد می‌کنند و سپس پراکنده می‌شوند."

در کنار انعکاس اخبار اعتراضات ۴ روز گذشته در خبرگزاری‌های رسمی ایران، ایلنا، خبرگزاری کار ایران که نزدیک به حزب کارگر این کشور و جناح اصلاح‌طلب است، دوشنبه شب بدون اشاره به اخبار مربوط به ادامه اعتراضات در خبری کوتاه مدعی شد: "بسیاری از استان‌های کشور از جمله تهران، اصفهان، فارس، لرستان، کرمانشاه، یزد، آذربایجان‌شرقی، کردستان و بوشهر که از شرایط امنیت مناسبی برخوردار نبودند هم اکنون پس از ٢ روز و با توجه به دستگیری لیدرهای این اعتراضات با کمک نیروهای انتظامی، امنیت و آرامش امشب دوشنبه ۲٧ آبان در این استان‌ها برقرار است."