پومپئو: مخالفت با ایران وجه مشترک اعتراضات در خاورمیانه است

عراق هم صحنه اعتراضات گسترده از جمله ابراز خشم از ایران بوده است - معترضی در بصره حق نشر عکس Reuters
Image caption عراق هم صحنه اعتراضات گسترده از جمله ابراز خشم از ایران بوده است - معترضی در بصره

مایک پومپئو وزیر خارجه آمریکا می گوید یک عامل وحدت بخش در اعتراضاتی که در ماه های اخیر در لبنان، عراق و در داخل ایران شروع شده مخالفت با سیاست های حکومت ایران است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه آقای پومپئو اذعان کرد که این اعتراضات به دلایل متنوع بومی انجام می شود اما خشم از ایران را وجه مشترک آنها دانست.

وزیر خارجه آمریکا گفت که عادل عبدالمهدی نخست وزیر عراق مجبور به استعفا شد "چون مردم خواهان آزادی بودند و نیروهای امنیتی ده ها و ده ها نفر را کشتند. این تا حدود زیادی به دلیل نفوذ ایران است."

او که در دانشگاه لوئی‌ویل کنتاکی صحبت می کرد افزود: "همین موضوع در مورد لبنان و اعتراضات بیروت صادق است."

او گفت: "آنها خواهان خروج حزب الله و ایران از کشورشان هستند، خواهان خروج آنها از سیستم های سیاسی خود به عنوان یک نیروی خشن و سرکوبگر هستند."

با توجه به نفوذ حکومت ایران در عراق و لبنان، همزمانی اعتراضات گسترده و ادامه دار در این دو کشور به مخالفت مردم با مداخله حکومت ایران تعبیر شده است. مقام های ایرانی در مقابل اعتراضات در این دو کشور را به توطئه دشمن نسبت داده‌اند.

آقای پومپئو گفت که اعتراضات داخل ایران نشان می دهد که ایرانیان هم از حکومت خود "دلزده" هستند: "آنها می بینند که نظام دین سالاری مشغول دزدی است، آیت الله ها ده‌ها و ده‌ها میلیون دلار سرقت می کنند."

اعتراضات عراق دو ماه پیش با فراخوانی برای تظاهرات به "ناتوانی" دستگاه اجرایی برای تامین خدمات عمومی، اشتغال‌زایی و مبارزه با فساد شروع شد.

این اعتراضات، که صدها کشته به جا گذاشته، اخیرا به کناره گیری عادل عبدالمهدی نخست وزیر این کشور که مورد حمایت ایران بود منجر شد، هرچند او فعلا به عنوان سرپرست دولت به کار خود ادامه می دهد.

بسیاری از معترضان عراقی، که شعار "ایران برو بیرون" سر داده اند، حکومت ایران را در "ناکارآمدی و فساد" همدست با دولت عراق می‌دانند.

نفوذ و دخالت ایران در مسائل داخلی عراق از سال ۲۰۰۳ به صورت تدریجی افزایش یافته است. ایران روابطی بسیار نزدیک با سیاستمداران شیعه این کشور دارد و این افراد که در قدرت سهم دارند از پشتیبانی شبه‌نظامیان برخوردارند.

معترضان عراقی تاکنون دو بار به کنسولگری ایران در نجف یورش برده و آن را به آتش کشیده‌اند. همچنین به کنسولگری ایران در کربلا حمله شده است.

روزنامه هاآراتض چاپ اسرائیل گزارش کرده که با بالاگرفتن اعتراض‌ها قاسم سلمیانی، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، اخیرا به عراق سفر کرد و در دیداری با مقامات امنیتی گفت: "ما در ایران می‌دانیم چگونه با اعتراض‌ها رو به رو شویم".

در لبنان هم معترضان، سیاستمداران تمام جناح‌ها و احزاب را به فساد مالی گسترده متهم می‌کنند و خواستار برکناری کل نظام حاکم از جمله دولت هستند.

Image caption معترضان در بسیاری نقاط شمار "مرگ بر خامنه ای" سر دادند

سایر واکنش ها

ایلهان عمر نماینده مسلمان مجلس نمایندگان آمریکا در توییتر نوشت: "با مردم ایران که به خیابان ها ریخته اند تا به رغم سرکوب وحشیانه خواهان حقوق اساسی خود شوند، ابراز همبستگی می کنم. باید از مردمی که خواهان تغییر هستند، حمایت کنیم. تحریم های اقتصادی شکننده تنها منجر به شدیدتر شدن رنج آنها شده و بحران را حل نخواهد کرد."

سناتور تد کروز نماینده جمهوریخواه سنا در توییتر نوشت: "رژیم ایران سعی دارد روزنامه نگارانی که به زبان فارسی خبررسانی می کنند را بترساند و وادار به سکوت کند چون می داند که بیان حقیقت یکی از بزرگ ترین تهدید ها علیه ادامه حکومت آن است."

برایان هوک مسئول امور ایران در وزارت خارجه آمریکا هم گفته است: "حکومت ایران حملات خود به روزنامه‌نگاران صدای آمریکا، رادیو فردا، بی‌بی‌سی فارسی و دیگر رسانه‌ها را شدیدتر کرده است. دولت آمریکا حمله به روزنامه‌نگاران و خانواده‌هاي آنها را محکوم می‌کند. ما به اقدامات قاطع خود در حمایت از آزادی مطبوعات و آزادی بیان ادامه می دهیم."

سایر تحولات مربوط به اعتراضات ایران

با گذشت بیش از دو هفته از شروع اعتراضات چند روزه در ایران در پی افزایش بهای بنزین در روز جمعه ۲۴ آبان، آمارها از تعداد معترضانی که در برخورد نیروهای امنیتی کشته شده اند درحال افزایش است.

عفو بین‌الملل دوشنبه اعلام کرد می تواند تا این لحظه مرگ حداقل ۲۰۸ نفر را تایید کند و افزود که احتمالا تعداد کشته شدگان بیش از این است.

فیلیپ لوتر مدیر بخش خاورمیانه و شمال آفریقای عفو بین‌الملل گفت: "آمار نگران‌کننده کشته‌ها سند دیگری است که نیروهای امنیتی ایران کشتار وحشتناکی کرده‌اند و ۲۰۸ نفر را در کمتر از یک هفته کشته‌اند. این حاکی از بی‌اعتنایی شرم‌آور مقامات به جان انسان‌ها است."

مقامات رسمی ایران هنوز هیچ آماری از تعداد کشته شدگان اعلام نکردند.

حق نشر عکس Reuters
Image caption بانکی سوخته در تهران، ۲۰ نوامبر

روزنامه گاردین چاپ بریتانیا روز یکشنبه در گزارشی با عنوان "جاده های مسدود شده و سپس گلوله ها: سرکوب وحشیانه ایران در شهر گل رز (شیراز)" نوشت حکومت ایران جلوی انتشار جزئیات مربوط به آنچه احتمالاً "مرگبارترین سرکوب رژیم در تاریخ است" را گرفته است "اما مصاحبه ها و تجزیه و تحلیل نشان می دهد که آنچه در شیراز رخ داده، صحنه برخی از بزرگترین اعتراضات در ایران بوده است".

از سوی دیگر پروانه سلحشوری نماینده مجلس ایران گفته "مشاهده می‌کنیم بین جان باختگان نوجوانان هستند که بسیار تاسف‌آور است".

این نماینده گفت "مردم عصبانی و سرخورده هستند،‌ در این چند روز تحقیر شده‌اند. فشار اقتصادی از یک سو سرخوردگی از سوی دیگر باعث شده است امروز فکر کنند انسان بودن‌شان کتمان شده است".

خانم سلحشوری به خبرگزاری ایلنا گفته "نادیده گرفتن مردم بسیار خطرناک است، تصمیم‌گیران باید بدانند این کار چه عواقبی دارد، شاید تا یک مدتی مردم خاموش شوند اما دل‌ها پر از کینه است که باید فکری کرد".

پیش از این کانون صنفی معلمان ایران در بیانیه‌ای از "خشونت غیر قابل وصف علیه دانش‌آموزان" در جریان سرکوب اعتراضات اخیر در این کشور ابراز نگرانی کرده بود.

کانون صنفی معلمان ایران یکی از فراگیرترین تشکیلات صنفی مستقل است که تاکنون چندین اعتصاب سراسری را سازماندهی کرده است.

از سوی دیگر انجمن صنفی روزنامه نگاران استان تهران در آخرین جلسه هیات مدیره خود نسبت به بازداشت محمد مساعد و خبرنگاران در شهرهای دیگر اعتراض کرده و خواستار ارائه اطلاعات دقیق‌تر از سوی نهادهای بازداشت کننده شد.

حق نشر عکس Reuters
Image caption بانک ها و پمپ بنزین ها در اعتراضات به آتش کشیده شد هرچند به درستی معلوم نیست چه کسی مسئول بوده

آمار خسارات

همزمان در این روز مجتبی ذوالنوری، رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس شورای اسلامی، گفت در جریان اعتراضات اخیر در ایران "کمتر شهری است که ساختمان شهرداری و شورای شهر آن آسیب ندیده باشد".

رمضان شریف، معاون روابط عمومی سپاه هم گفت در اعتراض‌های اخیر ایران "ظرف مدت کوتاهی بیش از ۷۰۰ شعبه بانک آتش زده شده و بیش از ۵۰ فروشگاه بزرگ غارت شده است."

معاون روابط عمومی سپاه همچنین افزوده: "دشمن سعی کرد با شبکه‌سازی و آموزش‌های تخصصی برای افراد خود و مشابهت‌سازی میان ایران و عراق و لبنان از این فرصت سوء‌استفاده کند."

همزمان سرلشکر عبدالرحیم موسوی، فرمانده کل ارتش جمهوری اسلامی ایران، دوشنبه گفت 'ساختار مقابله با فتنه دشمن در نیروهای مسلح ایران تعیین شد'.

پیشتر جانشین فرمانده سپاه سرکوب اعتراضات اخیر را به عملیات کربلای چهار (یکی از عملیات های سپاه علیه عراق در جنگ هشت ساله) تشبیه کرده بود.

ادامه تهدید معترضان

ابراهیمی رئیسی رئیس قوه قضائیه جمهوری اسلامی در این روز تهدید کرد که معترضان دستگیر شده مجازات خواهند شد.

آقای رئیسی گفته "مردم بدانند که حتماً به وضعیت اشرار و کسانی که وابسته به بیگانگان بوده‌، پیام آنها را دنبال می‌کردند و با آنها در ارتباط بودند رسیدگی خواهد شد و بدانند آنچه اقتضای عدالت است به آن عمل خواهد شد و به عمل مجرمانه‌شان رسیدگی خواهد شد".

یک نماینده مجلس گفته بیش از هفت هزار نفر از معترضان بازداشت شده اند.

حکومت ایران که هیچ گونه تظاهرات رسمی از سوی معترضان و مخالفان را تحمل نمی کند، هر بار بعد از بروز اعتراضات گسترده آنها را به "آشوبگران" و "اشرار" نسبت می دهد.