ایران: هواپیمای اوکراینی در پی خطای انسانی هدف قرار گرفته است

پخش این فایل در دستگاه شما پشتیبانی نمی شود.
ویدیویی منتشر شده لحظه اصابت موشک زمین به هوا به پرواز ۷۵۲ را نشان می‌دهد

ستاد کل نیروهای مسلح ایران اعلام کرده که هواپیمای مسافربری اوکراینی "بر اثر بروز خطای انسانی و به صورت غیر عمد" هدف پدافند ضدهوایی قرار گرفته و سرنگون شده است.

خبرگزاری‌های ایران صبح شنبه، یازدهم ژانویه - ۲۱ دی ماه، با صدور اطلاعیه‌ای از ستاد مشترک نیروهای مسلح این کشور ساقط شدن هواپیمای مسافربری خطوط هوایی اوکراین را بر اثر اصابت موشک ضد هوایی اعلام کردند.

این در حالی است که مقام های ایرانی طی دو روز گذشته بارها اخبار و ادعای مقام های کشورهای غربی درباره شواهد مرتبط با هدف قرار گرفتن این هواپیما را قویا تکذیب و آن را غیر ممکن خوانده بودند.

در بیانیه ستاد مشترک نیروهای مسلح ایران آمده است: "در ساعات پس از انجام عملیات موشکی، پرواز های جنگی نیروهای تروریست آمریکایی در پیرامون کشور افزایش یافته و برخی اخبار نیز از مشاهده اهداف هوایی به سمت مراکز راهبردی در کشور به واحدهای دفاعی واصل و اهداف متعددی در برخی صفحات رادار مشاهده شد که موجب حساسیت بیشتر در مجموعه‌های پدافند هوایی گردیده است. در چنین شرایط حساس و بحرانی، پرواز شماره ۷۵۲ خطوط هوایی اوکراین از فرودگاه امام خمینی(ره) حرکت نموده و درهنگام چرخش، کاملاً در حالت نزدیک شونده به یک مرکز حساس نظامی سپاه و در ارتفاع و شکل پروازی یک هدف متخاصم قرار می‌گیرد که در این شرایط بر اثر بروز خطای انسانی و به صورت غیر عمد، هواپیمای مذکور مورد اصابت قرار گرفته که متاسفانه موجب به شهادت رسیدن جمعی از هموطنان عزیز و جان باختن تعدادی از اتباع خارجی می‌گردد."

این بیانیه در حالی صادر شد که مقام‌های ایران در دو روز گذشته بارها تاکید کرده بودند که هیچ موشکی در زمان سانحه سقوط بویینگ ۷۳۷ خطوط هوایی اوکراین شلیک نشده است.

حسن روحانی، رئیس جمهوری ایران در توییتر ضمن "عذرخواهی بابت این اشتباه فاجعه بار" با بازماندگان این سانحه ابراز همدردی کرده است.

در بیانیه ستاد مشترک نیروهای مسلح ایران آمده که قرار است مسئولان سپاه پاسداران به زودی برای ادای توضیحات به مردم این کشور در تلویزیون ملی ایران ظاهر شوند.

این می‌تواند به آن معنا باشد که سیستم پدافندی سپاه پاسداران ایران مسئول این سانحه بوده است و نه ارتش این کشور.

پیش از این هم کارشناسان گمانه‌زنی کرده بودند که به علت در اختیار بودن انحصاری سامانه موشکی تور ۱ توسط سپاه پاسداران ایران، این نیروی نظامی مسئول پدید آمدن سانحه بوده است.

پرواز ۷۵۲ تهران-کی‌یف بامداد چهارشنبه دقایقی پس از ترک فرودگاه امام خمینی در جنوب تهران در حالی که آشکارا آتش گرفته بود سقوط کرد و تمامی ۱۷۶ سرنشین آن که اکثرا ایرانی بودند کشته شدند.

یک روز پس از آن مقام‌های آمریکایی و در پی آن جاستین ترودو، نخست وزیر کانادا اعلام کردند که شواهدی به دست آورده‌اند که از ساقط شدن هواپیمای اوکراینی بر اثر موشک زمین به هوا حکایت دارد.

اما ایران با رد این ادعاها گفته بود که نقص فنی علت سقوط این هواپیما بوده است.

اخبار مرتبط

این سانحه دلخراش تنها ساعتی پس از آن روی داد که سپاه پاسداران ایران اعلام کرد بامداد چهارشنبه در دو حمله موشکی مجزا به دو پایگاه هوایی عراق که میزبان نیروهای آمریکایی هستند حمله موشکی کرده و به انتقام قتل هدفمند قاسم سلیمانی، فرمانده سابق نیروی قدس سپاه، ۲۲ موشک به سوی این پایگاه‌ها در استان های انبار و اربیل پرتاب کرده است.

در بیانیه ستاد مشترک نیروهای مسلح ایران آمده است که هدف قرار دادن هواپیمای مسافربری اوکراینی ناشی از وضعیت فوق العاده نظامی بوده که در ساعات پس از حمله موشکی سپاه به پایگاه‌های عراق روی داده است.

محمد جواد ظریف، وزیر خارجه ایران در واکنش به بیانیه ستاد مشترک نیروهای مسلح ایران در توییتر نوشته: "یک روز غمناک. نتایج اولیه تحقیات داخلی نیروهای مسلح ما: خطای انسانی در لحظات بحرانی که آمریکا موجب آن شده بود منجر به فاجعه شد. ندامت و پشیمانی عمیق ما، عذرخواهی و تسلیت ما به ملت‌مان، تمامی خانواده‌های قربانیان و ملت‌هایی متاثر از این واقعه."

شبکه‌های آمریکایی بلافاصله پس از انتشار اخبار پذیرش ایران در هدف قرار گرفتن سهوی این هواپیما اخبار عادی خود را قطع کردند و به حواشی این خبر پرداختند.

کارشناسان نظامی و هواپیمایی به رسانه‌های آمریکایی گفته‌اند از نظر آنها اشتباه ایران در آن بوده که همزمان با حمله موشکی سپاه به پایگاه‌های هوایی عراق آسمان هوایی ایران را از پروازهای مسافربری تخلیه نکرده‌اند.

رویترز در مورد هواپیمای بوئینگ ۸۰۰-۷۳۷ خطوط هوایی اوکراین که روز چهارشنبه در ایران سقوط کرد نوشته است که این هواپیما طبیعتا دارای هیچیک از این نوع سیستم‌های تدافعی علیه موشک‌های زمین به هوای تور نبوده است.

به نوشته رویترز، به احتمال زیاد خدمه هواپیما فرصت چندانی نداشتند که به نزدیک شدن موشک واکنشی نشان دهند. مایکل دویتسمن، پژوهشگر موسسه مطالعات بین‌المللی میدلبوری واقع در ورمونت، آمریکا، گفته است: "خدمه پرواز این هواپیما احتمالا حتی نمی‌توانستند نزدیک شدن موشک را مشاهده کنند و علاوه بر این، در آن زمان کوتاه پس از بلند شدن از باند فرودگاه، خلبان کاملا درگیر هدایت هواپیما بوده است."

حق نشر عکس Getty Images
Image caption هواپیمای سانحه دیده از نوع بوئینگ ۷۳۷-۸۰۰ بود

۱۷۶ سرنشین هواپیمایی اوکراین در سقوط این هواپیما در صبح چهارشنبه ۱۷ دی ماه کشته شدند. ۱۴۷ نفر از آنها ایرانی بودند که بسیاری از آنها تابعیت کانادایی و بریتانیایی هم داشتند.

خلبانان و خدمه این پرواز همه از کشور اوکراین بودند و همزمان شهروندان کشورهای کانادا، افغانستان، بریتانیا و سوئد هم با این پرواز از تهران عازم کی‌یف بودند تا احتمالا پرواز دوم خود را از پایتخت اوکراین سر بگیرند.

در دو روز گذشته مراسم سوگواری متعددی برای قربانیان این سانحه دلخراش در نقاط مختلف جهان برگزار شده است.

رسانه‌های کانادا اخبار اصلی خود را به این سانحه اختصاص داده‌اند و ایرانیان مقیم این کشور در شهرهایی چون تورنتو، ونکوور و مونترال مراسم بزرگداشت متعددی برگزار کرده‌اند.

بیشتر بخوانید

داستان مسافران هواپیمای اوکراینی؛ 'آرزو می‌کنم دلیل سقوط، نقص فنی باشد'