عفو بین‌الملل: نیروهای امنیتی ایران ابزار غیرقانونی علیه معترضان به کار گرفتند

حق نشر عکس Getty Images
Image caption عفو بین‌الملل از برخورد خشونت‌آمیز نیروهای پلیس، بسیج و لباس شخصی با سوگواران و معترضان خبر داده است

عفو بین‌الملل، از سازمان‌های بین المللی مدافع حقوق بشر، در یک اطلاعیه مطبوعاتی گفته است که می‌تواند تایید کند که در جریان تجمع‌های اعتراضی روزهای اخیر در ایران، نیروهای امنیتی علیه معترضان ابزار غیرقانونی به کار برده‌اند.

در اطلاعیه عفو بین‌الملل که امروز، چهارشنبه ۲۵ دی (۱۵ ژانویه)، منتشر شده آمده است که تصاویر ویدیویی، عکس‌های متعدد و اظهارات شاهدان عینی که همگی تایید شده‌اند، نشان می‌دهد که در جریان تظاهرات اعتراضی هفته جاری ایران _ پس از اذعان مقامات به سرنگونی هواپیمای مسافربری اوکراینی _ ده‌ها نفر از تظاهرکنندگان توسط نیروهای امنیتی زخمی شده‌اند.

به گفته عفو بین‌الملل، براساس این شواهد، در روزهای ۱۱ و ۱۲ ژانویه نیروهای امنیتی کسانی را که در تظاهرات مسالمت‌آمیز شرکت داشتند با تفنگ بادی، گلوله‌های ساچمه‌ای به سمت معترضان شلیک کردند که باعث ایجاد زخم‌های دردناک و خونریزی در زخمی‌ها شد.

به گفته فیلیپ لوتر، از مدیران عفو بین‌الملل، "منزجر کننده است که نیروهای امنیتی تجمع مردم برای سوگواری و اعتراض مسالمت‌آمیز و درخواست اجرای عدالت در حق ۱۷۶ مسافر پرواز هواپیما سرنگون شده و ابراز خشم نسبت به پرده‌پوشی اولیه مقامات را با توسل به خشونت سرکوب می‌کنند."

وی گفته است: "استفاده از زور و ابزار غیرقانونی در برخورد با تظاهرات اخیر ادامه سابقه طولانی عملکرد نیروهای امنیتی ایران در چنین مواردی است."

اطلاعیه عفو بین‌الملل می‌افزاید که بررسی زخم‌های معترضان نشان می‌دهد که علاوه بر گلوله ساچمه‌ای، از گلوله پلاستیکی نیز علیه معترضان استفاده شده است. گلوله های ساچمه‌ای برای شکار پرندگان به کار می‌رود و کاربرد آنها در برخورد با تجمعات کاملا نامناسب است. همچنین، ده‌ها فیلم ویدیوئی از شلیک مستقیم گلوله گاز اشک‌آور به داخل تجمع معترضان در دست است.

حق نشر عکس Getty Images
Image caption تظاهرات اخیر در واکنش به خبر سرنگونی هواپیمای مسافربری توسط موشک سپاه پاسداران آغاز شد

براساس این اطلاعیه، نیروهایی که برای سرکوب متعرضان به کار گرفته شدند شامل واحدهای ویژه پلیس، شبه‌نظامیان بسیجی و ماموران لباس شخصی بوده‌اند.

این اطلاعیه موارد متعددی از زخمی شدن تظاهرکنندگان را ذکر می‌کند و می‌افزاید که ماموران امینتی و اطلاعاتی حکومتی در بعضی از بیمارستان‌ها مستقر بودند و باعث نگرانی در مورد بازداشت زخمی‌های تظاهرات می‌شدند. براساس اطلاعات به دست آمده، در مواردی آنان در صدد برآمدند بعضی از زخمی‌ها را به بیمارستان‌های نظامی منتقل کنند و کارکنان بعضی از مراکز درمانی تهران نیز از پذیرش زخمی‌ها خودداری ورزیدند و گفتند که در صورت کمک به زخمی‌ها، ماموران امنیتی آنان را بازداشت خواهند کرد.

گزارش‌های متعددی از ارعاب و ضرب و شتم معترضان نیز در اختیار عفو بین‌الملل قرار گرفته است.

عفو بین‌الملل همچنین از بازداشت های فراقانونی ده‌ها تن از معترضان از جمله دانشجویان در شهرهای مختلف خبر داده است. این گزارش به خصوص به برخورد خشونت‌آمیز ماموران امنیتی با معترضان در شهرهای اهواز، اصفهان، زنجان، آمل، بابل، بندر عباس، کرمانشاه، سنندج، مشهد، شیراز، تبریز و تهران اشاره کرده است.

به گفته عفو بین‌الملل، دست کم در دو شهر تهران و آمل مقامات حکومتی از دادن اطلاعات مربوط به محل و وضعیت بعضی از بازداشت‌شدگان به خانواده‌های آنان خودداری کرده‌اند که مصداق ارتکاب ناپدیدسازی قهری است که در حقوق بین‌الملل جرم محسوب می‌شود.

در این اطلاعیه آمده است که "این سازمان همچنین گزارش‌های تکان دهنده‌ای از خشونت جنسی ماموران لباس شخصی در مورد دست کم یک زن دریافت کرده است."

عفو بین‌الملل در ادامه اطلاعیه خود آورده است: "این زن چند ساعت در بازداشت بود و در این مدت، یک مامور امنیتی او را به یک اتاق برد و او را به انجام ارتباط جنسی دهانی مجبور کرد و در صدد تجاوز جنسی به او برآمد."

این اطلاعیه می افزاید که "نیروهای امنیتی حکومت ایران یک بار دیگر در اقدامی غیرقانونی و با توسل به تاکتیک‌های وحشیانه به حق آزادی بیان و تجمع مسالمت‌آمیز مردم ایران تعدی کرده‌اند."

عفو بین‌الملل در اطلاعیه تازه خود به خشونت‌های آبانماه نیز اشاره کرده که به گفته این سازمان در جریان آنها بیش از سیصد تن کشته شدند.